SINH HỌC 11

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: LÊ THỊ DIỄM LAN
GIÁO SINH: VÕ THỊ QUỲNH NHƯ

THỰC TẬP SƯ PHẠM

PHẦN 3: SINH HỌC CƠ
THỂ

CHƯƠNG 3: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT

BÀI 20: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT
TRIỂN Ở THỰC VẬT

2

II. Các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển
ở thực vật
Ánh sáng

Đất và dinh dưỡng
khoáng

CÁC YẾU TỐ MÔI
TRƯỜNG
ẢNH HƯỞNG

Nước

Nhiệt độ
3

III. HORMONE THỰC VẬT

4

III. HORMONE THỰC VẬT

1. Khái niệm và vai
trò

a. Khái niệm
Hormone thực vật (hay còn gọi là phytohormone hay chất
điều hòa sinh trưởng) là các chất hữu cơ do thực vật tiết
ra, giúp điều tiết các quá trình sinh trưởng và phát triển ở
thực vật.
Được tổng
hợp ở một nơi
nhưng phản
ứng ở một nơi
khác

Hàm lượng
thấp nhưng
hoạt tính sinh
học cao

Tính chuyên
hóa thấp ->
tác dụng như
nhau ở các đối
tượng khác
5
nhau

III. HORMONE THỰC VẬT

1. Khái Niệm và Vai
trò

b. Vai trò
Cấp độ tế bào

Cấp độ cơ thể

Phân chia

Thúc đẩy hoặc
ức chết sự ST và
PT

Dãn dài
Phân hóa
Độ trương nước

Điều khiển các
đáp ứng với kích
thích môi trường
6

III. HORMONE THỰC VẬT
2. Các Loại Hormone Thực
Vật

Hormone kích thích
Abscisic acid

Auxin
Gibberellin
Cytokinin

HORMONE
THỰC VẬT

Ethylene
Hormone ức chế
7

III. HORMONE THỰC VẬT

8

III. HORMONE THỰC VẬT
a. Hormone kích thích
Auxin ( 3 – indolacetic acid IAA)
Nơi tổng hợp

Các cơ quan
đang
sinh
trưởng
mạnh
như mô phân
sinh đỉnh, lá
non, phấn hoa,
phôi hạt

Con đường
vận chuyển

Theo mạch
rây

Vai trò sinh lý chủ yếu
- Kích thích phân chia và giãn
dài tế bào
- Kích thích sinh trưởng ở thân
- Kích thích tạo rễ
- Duy trì ưu thế đỉnh
- Điều chỉnh hướng sáng và
hướng trọng lực
9

Kích thích
phân bào, dãn
dài tế bào
Kích thích biệt
hóa tế bào
Kích thích
phát triển rễ
bên

Tạo ưu thế
ngọn

AUXIN

Điều chỉnh
tính hướng

Kích thích sự
sinh trưởng của
thân
Hạn chế rụng
lá và quả, kích
thích ra quả
Tăng kích
thước quả,
làm chậm quá
trình chín
10

III. HORMONE THỰC VẬT

2. Các Loại Hormone Thực
Vật

HOẠT ĐỘNG NHÓM: Lớp chia thành 4 nhóm.
Các nhóm thảo luận, tìm hiểu về nơi tổng hợp, con
đường vận chuyển và ảnh hưởng của các Hormone
đến sự ST và PT ở thực vật.
Nhóm 1 : Tìm hiểu về Hormone Gibberellin
Nhóm 2 : Tìm hiểu về Hormone Cytokinin
Nhóm 3 : Tìm hiểu về Hormone Abscisic acid
Nhóm 4 : Tìm hiểu về Hormone Ethylene
(Thời gian thực hiện hoạt động: 5p)
11

III. HORMONE THỰC VẬT
a. Hormone kích thích
Gibberellin ( Gibberelic acid)
Nơi tổng hợp

Con đường
vận chuyển

Các
cơ
quan
đang sinh trưởng Theo mạch
gỗ và mạch
như:
rây
- quả non, lá
non
- đỉnh chồi, đỉnh

Vai trò sinh lý chủ yếu
- Kích thích phân chia và giãn
dài tế bào
- Kích thích sự nảy mầm của
hạt và chồi
- Kích thích tạo quả không hạt
- Thúc đẩy hình thành và phân
hoa giới tính của hoa
12

III. HORMONE THỰC VẬT
a. Hormone kích thích
Cytokinin (Zeatin)
Nơi tổng hợp

- Mô phân
sinh đỉnh rể
- Quả non,
lá non

Con đường
vận chuyển

Vai trò sinh lý chủ yếu

Theo mạch
gỗ

- Kích thích phân chia tế bào
- Kích thích sự biệt hóa tế
bào
- Kích thích tạo chồi
- Kích thích hạt nảy mầm
- Làm chậm sự già của lá
13

III. HORMONE THỰC VẬT
b. Hormone ức chế
Abscisic acid
Nơi tổng hợp

Con đường
vận chuyển

- Hầu hết các bộ
phận (rể, hoa,
Theo mạch
quả,...
gỗ và mạch
- Tích lũy trong
rây
cơ quan già, sắp
rụng hay trạng
thái ngủ nghỉ

Vai trò sinh lý chủ yếu

- Ức chế sự nảy mầm của
hạt
- Thúc đẩy quá trình đóng
khí khổng
- Kích thích hóa già thân và
lá
- Tăng khả năng chống

14

III. HORMONE THỰC VẬT
b. Hormone ức chế
Ethylene (dạng khí)
Nơi tổng hợp
- Hầu hết các
mô trong giai
đoạn già
- Trong quả
chín

Con đường
vận chuyển

Khuyết
tán trong
không khí

Vai trò sinh lý chủ yếu

- Thúc đẩy sự chín của quả
- Kích thích sự rụng của lá,
hoa và quả
- Kích thích hình thành lông
hút và rể phụ
- Kích thích sự ra hoa của
một số loài thực vật như
15

III. HORMONE THỰC VẬT

3. Tương quan giữa các
Hormone

a.Tương quan chung
Giữa hormone kích thích với
hormone ức chế
Vd:
+ Gibberellin với Abscisic
acid -> điều tiết trạng thái
sinh lý của hạt và chồi

b.Tương quan riêng
Giữa các hormone cùng
nhóm (kích thích với kích
thích hoặc ức chế với ức
chế)
Vd:
+ Auxin với Cytokinin ->
điều tiết quá trình phát sinh
hình thái
16

III. HORMONE THỰC VẬT

3. Tương quan giữa các
Hormone
b. Tương quan riêng
Auxin:
Cao
Cytokinin:
Thấp

Phát sinh
rễ

Auxin:
Thấp
Cytokinin:
Cao

Phát sinh
chồi lá

Auxin:
Trung bình
Cytokinin:
Trung bình

Không phát
sinh hình
thái

17

III. HORMONE THỰC VẬT
4. Ứng dụng của hormone trong thực
tiễn

Nhiều loại hormone thực vật ngoại sinh được sử dụng
rộng rãi trong sản xuất nông nghiệp và lâm nghiệp ->
giúp kiểm soát sự phát triển ở thực vật.
Vd:
+ Auxin  kích thích tạo rễ trong nhân giống vô tính
+ Gibberellin  tăng chiều cao cây lấy sợi, tạo quả
không hạt, phá ngủ cho hạt, chồi hoặc củ
+ Ethylene  thúc đẩy quả chín, ra hoa trái vụ và làm
rụng lá
18

III. HORMONE THỰC VẬT
4. Ứng dụng của hormone trong thực
tiễn

Khi sử dụng hormone thực vật trong
trồng trọt, cần tuân thủ những quy
tắc gì?
Cần tuân thủ các nguyên tắc:
+ Đúng liều, đúng lượng, đúng nồng độ
+ Đảm bảo tính đối kháng và sự phối hợp giữa các
hormone
* Cần cẩn trọng khi sử dụng hormone trong sản xuất
lương thực, thực phẩm
19

SINH HỌC 11

LUYỆN TẬP

Xác định đúng sai cho các nội dung về quá trình tổng hợp và phân giải các
chất ở vi sinh vật bằng cách đánh dấu vào câu trả lời tương ứng
STT
Nội dung
Đúng Sai
1
Hormone TV là chất hữu cơ được hình thành từ quá trình trao
đổi chất trong cơ thể sinh vật.
2

Hormone TV được tạo ra với liều lượng lớn nhằm điều tiết quá
trình sinh trưởng và phát triển của cây.

3

Auxin được sản sinh ở mô phân sinh đỉnh chồi sẽ hướng gốc
trong mạch rây.

4

Gibberellin hướng gốc trong mạch rỗ và hướng đỉnh trong
mạch rây.

5

Cytokinine làm chậm sự già của lá, kích thích tạo chồi và hạt
nảy mầm.








21

6

STT

7
8
9
10

Nội dung
Đúng Sai
Ethylene được vận chuyển chủ yếu trong mạch gỗ hoặc mạch
rây để kích thích quá trình chín, rụng của các cơ quan khác
nhau trong cây.
Abscicic acid gây đóng khí khổng, gây rụng lá, ức chế nảy mầm
của hạt.
Ở cây hàng năm, các loại hormone kích thích được tổng hợp
nhiều lúc cây còn non sau đó giảm dần khi cây về già, hormone
ức chế thì ngược lại.
Cytokinine được ứng dụng trong nhân giống vô tính cây trồng
để kích thích ra rễ ở canh giâm, canh chiết.
Các loại hormone nhân tạo không được phân giải hoàn toàn
nên có thể tích lũy trong nông phẩm, có thể gây độc cho con










22

Câu 1: Dạng chính của hormone auxin là:
A. IAA
B. GA3
C. Zeatin

D. ABA

Câu 2:Loại hormone nào sau đây được sử dụng để thúc đẩy quả nhanh chín?
A. Abscisic acid
B. Cytokinine
C. Ethylene
D. Auxin
Câu 3: Hormone nào sau đây kích thích phân chia tế bào, biệt hóa tế bào và
ngăn chặn sự hóa già?
A. Abscisic acid
B. Cytokinine
C. Ethylene
D. Auxin
Câu 4: Hormone được thực vật sản xuất nhằm mục đích chủ yếu là:
A. Điều tiết hoạt động của cây
B. Ức chế hoạt động của cây
C.Kháng bệnh cho cây
D. Kích thích sinh trưởng của cây

Câu 5: Những hormone thực vật thuộc nhóm kích thích sinh trưởng là:
A. Auxin, gibberellin, cytokinine
B. Auxin, ethylene, abscisic acid
C. Auxin, gibberellin, abscisic acid
D. Auxin, gibberellin, ethylene
Câu 6: Hormone gibberellin được sinh ra chủ yếu ở:
A. Phôi, lá non, rễ
B. Thân, canh, quả trưởng thành
C. quả chín, rễ, thân
D. Hạt và lá trưởng thành
Câu 7: Đặc điểm nào sau đây không đúng khi nói về hormone thực vật?
A. Một loại hormone có thể có nhiều vai trò khác nhau.
B. Hàm lượng thấm cũng có thể gây biến đổi mạnh trong cây.
C. Luôn được vận chuyển trong mạch gỗ hoặc mạch rây.
D. Được tạo ra ở một nơi nhưng gây ra phản ứng ở một nơi khác trong cây

PHẦN 3: SINH HỌC CƠ
THỂ

CHƯƠNG 3: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT

BÀI 20: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT
TRIỂN Ở THỰC VẬT

25

Đặc điểm

SINH
TRƯỞNG
VÀ PHÁT
TRIỂN Ở
THỰC VẬT

Các yếu tố
môi trường
Hormone thực
vật
Sự phát triển
ở thực vật có
hoa

Mô phân sinh
Sinh trưởng sơ cấp
Sinh trưởng thứ cấp
Nước và độ ẩm không
khí
Nhiệt độ, ánh sáng
Đất và dinh dưỡng
khoáng
Hormone kích thích
Hormone ức chế
Ứng dụng hormone
Quá trình phát triển
Các nhân tố chi phối:
bên trong, bên ngoài
Ứng dụng
26