KHỞI ĐỘNG

Cách chơi
- Trước tiên GV nhấn nút lên
 ếch nhảy
ra khỏi đáy giếng.
- Bắt buộc thi thứ tự câu hỏi : GV nhấn c1 c1 
nội dung câu 1 HS trả lời  GV nhấn chuột 
câu đáp án đổi màu.
- GV nhấn mũi tên (bên phải)
để quay về
Slide chính: c1 biến mất; nếu được chơi tiếp GV
nhấn bậc thang 1 (B1) B  ếch nhảy lên bậc
1
1 tiếp tục nhấc c2……
LÊN

Trò chơi:
VƯƠN LÊN TẦM CAO MỚI

B
B
9
B 8
B 7
B 6
B 5
B 4
B 3
B 2

B
1
0

1

LÊN

c1

c2

c
3

c
4

c
5

c6

c7

c8

c9

c10

Câu 1
• Các thành phần chính của tế bào
thực vật là?
A. Thành tế bào, tế bào chất
B. Thành tế bào, nhân tế bào
C. Màng tế bào, tế bào chất, vùng nhân
D.Thành tế bào, màng tế bào, tế bào chất,
nhân tế bào

Câu 2
• Tại sao thực vật có khả năng quang
hợp?
• A/
Tế bào có lục lạp
• B/
Tế bào có nhân
• C/
Tế bào có ribosom
• D/
Tế bào có chất tế bào

Câu 3
• Bào quan chứa sắc tố có khả năng hấp
thụ năng lượng ánh ở tế bào thực vật
là?
• A/ Diệp lục
• B/ Lục lạp
• C/ Nhân
• D/ Vùng nhân

Câu 4
• Quá trình quang hợp ở thực vật cần lấy
vào khí gì?
• A/ Nitrogen
• B/ Hydrogen
• C/ Carbon dioxide
• D/ Oxygen

Câu 5
• Quá trình quang hợp ở thực vật
thải ra khí gì?:
• A/ Oxygen
• B/Carbon dioxide
• C/ Hydrogen
• D/Nitrogen

Câu 6
Lục lạp có chất gì giúp cho tế bào lá cây
có khả năng quang hợp?
A/
B/
C/
D/

Glucose
Diệp lục
Tinh bột
Mantozo

Câu 7
Rễ hấp thụ chất gì giúp cho cây quang
hợp?
A/ Chất hữu cơ
B/ Nước và chất khoáng
C/ Tinh bột
D/ Glucose

Câu 8
Quang hợp ở thực vật tạo ra chất gì?
A/ Chất diệp luc
B/ Tinh bột
C/ Glucose và oxygen
D/ Chất khoáng

Câu 9
Năng lượng ánh sáng mặt trời thuộc
dạng năng lượng gì??
a/ Hóa năng
b/ Nhiệt năng
c/ Quang năng
d/ Điện năng

Câu 10
Bộ phận thoát hơi nước ở lá cây trong quá
trình quang hợp là gì?
•a/ Diệp lục
•b/ Lục lạp
•c/ Khí khổng
•d/ Phiến lá

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Thực vật có vai trò rất quan trọng
đối với tự nhiên và đối với đời
sống con người. Vì sao thực vật
được xem là "lá phổi xanh" của
Trái Đất?

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
MỤC TIÊU
cây

- Mô tả được một cách tổng quát quá trình quang hợp ở tế bào lá

+ Nêu được vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
+ Nêu được khái niệm nguyên liệu, sản phẩm của quang hợp. Viết
được phương trình quang hợp (ở dạng chữ)
+ Vẽ được sơ đồ diễn tả quang hợp diễn ra ở lá cây, qua đó nêu
được quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng.
- Vận dụng hiểu biết về quang hợp để giải thích được ý nghĩa thực
tiễn của việc trồng và bảo vệ cây xanh
- Nêu được một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến quang hợp

NỘI DUNG
1. QUÁ TRÌNH QUANG
HỢP
2. VAI TRÒ CỦA LÁ VỚI CHỨC NĂNG QUANG HỢP
3. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH
QUANG HỢP

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
1. QUÁ TRÌNH QUANG
HỢP
1.1. Tìm hiểu khái niệm quang
hợp

Hình 23.1: Sơ đồ mô tả quá trình quang hợp ở thực vật.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Nhiệm vụ 1
Quan sát Hình 23.1, hãy điền vào bảng các chất tham gia và
các chất được tạo thành, yếu tố khác trong quá trình quang hợp?
Chất tham gia

Chất tạo thành

Yếu tố khác

 

 

 

Trả lời nhiệm vụ 1
Chất tham gia
Nước
Khí cacbon
dioxide

Chất tạo thành
Chất hữu cơ (đường
glucose)
Khí oxygen

Yếu tố khác
Ánh sáng
Chất diệp lục

Nhiệm vụ 2

2. Lá cây lấy các nguyên liệu để thực hiện quá trình
quang hợp từ đâu?
Trả lời nhiệm vụ 2
2. Lá cây lấy các nguyên liệu để thực hiện quá trình quang
hợp từ:
Carbon dioxide: lá lấy từ không khí.
Nước: rễ hút từ đất, sau đó được vận chuyển lên lá.
Năng lượng: ánh sáng mặt trời (hoặc nhân tạo).
Chất diệp lục: trong bào quan lục lạp.

Nhiệm vụ 3

3. Hoàn thành Sơ đồ sau:

Trả lời nhiệm vụ 3

Dựa vào kết quả trả
lời các câu hỏi phát
biểu khái niệm và viết
phương trình tổng
quát quá trình quang
hợp?

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
1. QUÁ TRÌNH QUANG HỢP
a. Khái niệm quang hợp:
- Quang hợp là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ từ các chất vô cơ
nhờ năng lượng ánh sáng. Trong đó, năng lượng ánh sáng mặt trời
được lục lạp ở lá cây hấp thụ, chuyển hoá thành dạng năng lượng hoá
học tích trữ trong các hợp chất hữu cơ (glucose, tinh bột), đồng thời
giải phóng khí oxygen.
- Quá trình này diễn ra chủ yếu trong bào quan lục lạp (chứa chất diệp
lục) của tế bào lá cây.
Phương trình:
Ánh sáng
Nước + Khí carbon dioxide -------------------> Glucose + Khí oxygen
Chất diệp lục

TRÒ CHƠI

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
1. QUÁ TRÌNH QUANG
HỢP
1.2. Tìm hiểu mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển
hóa
năng lượng trong quá trình quang hợp.

Hình 23.2: Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hoá năng
lượng trong quang hợp

4
3
2
1

Bấm vào đây để
bắt đầu

-Đáp án câu 4: Trong quá trình quang hợp, nước và khí

Câu
1:
Nguồn
cung
cấp
năng
lượng
cho
thực
vật
thực
hiện
Câu
3:
Dạng
năngnói:
lượng
đã
được
chuyển
hóa
trong
quá
Câu
2:
Các
chất
vô
cơ
đãđến
được
lá
cây
sử
dụng
để hợp
tổng
Câu
4:
Vì
sao
“Trong
quá
trình
quang
hợp
trao
carbon
dioxide
được
chuyển
lục
lạp
ở
lá
cây
để
tổng
Đáp
án
câu
2:
Nưóc
(HÁnh
Carbon
dioxide
(CO
Đáp
án
câu
1:
áng
mặt
trời
Đáp
án
câu
3:trình
Quang
năng
hóa
năng
2O)
2)
quá
trình
quang
hợp
làquang
gì?
quang
hợp
là->
gì?
hợp
nên
glucose
trong
quá
trình
hợp
là
gì?
thành
chất
hữu
cơ
(glucose
hoặc
tinh
bột)
và
giải
phóng
khí
đổi chất và chuyển hóa năng lượng luôn diễn ra đồng
oxygen.
thời”?
- Đồng thời, trong quá trình này, năng lượng từ ánh sáng mặt
trời (quang năng) được chuyển hóa thành năng lượng hóa học
(hóa năng) tích lũy trong các chất hữu cơ.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
1. QUÁ TRÌNH QUANG
HỢP
1.2. Tìm hiểu mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển
hóa
năng lượng trong Hoàn
quá trình
quang
thành
chỗhợp.
trống:
chuyển hóa năng lượng
- Quá trình (1)………………..………..tạo
ra năng lượng và
nguyên liệu (carbon dioxide) cho quá trình quang hợp.(2)
Quá trình quang
hợp
………………………..
giúp
tổng hợp chất hữu cơ, là nguyên
liệu cho quá trình chuyển hóa năng lượng.
- Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp
có mối quan hệ chặt chẽ, hai quá trình luôn diễn ra (3)
đồng thờigắn liền với nhau.
………………..,

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Nhiệm vụ 1
Hoàn thành bảng sau:

Quá trình trao
đổi chất

Chất lấy vào

Chất tạo ra

 

 

Quang hợp
Năng lượng
 
Quá trình
hấp thụ
chuyển hóa năng
 
lượng
Đáp án nhiệm vụ 1

Quang
hợp
 

Quá trình trao đổi
chất
Quá trình chuyển
hóa năng lượng

Chất lấy vào
Nước
Carbon dioxide
Năng lượng hấp thụ
Ánh sáng mặt
trời(quang năng)

Năng lượng
tạo thành
 
Chất tạo ra
Chất hữu cơ
Oxygen
Năng lượng tạo thành
Năng lượng hóa
học(hóa năng)

Tại sao khi trời nắng đứng dưới bóng cây thường có
cảm giác dễ chịu hơn khi sử dụng ô để che?

Vì khi lá cây thoát hơi nước thường xuyên làm hạ nhiệt độ môi trường
xung quanh tán lá

1. Theo em cơ quan nào của thực vật có thể thực hiện quang hợp?
Tất cả bộ phận có màu lục (lá cây, thân non, quả chưa chín
đều có thể quang hợp

Phiến lá
2. Quan sát
hình sau, em hãy
cho biết lá được
cấu tạo từ những
bộ phận nào?

Gân lá

Cuống lá

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

2. VAI TRÒ CỦA LÁ VỚI CHỨC NĂNG QUANG HỢP
2.1. Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù
hợp
Nối phù hợp giũa cấu
với chức năng quang
hợp.
Phiến lá :
tạo và chức năng của lá?
Thu nhận ánh sáng

Gân lá :

Cuống lá

Dẫn nước cho quá trình
quang hợp và dẫn các sản
phẩm quang hợp đến các cơ
quan khác.

HOẠT ĐỘNG NHÓM BẰNG KĨ THUẬT MẢNH GHÉP

+ Vòng 1 : nhóm chuyên gia
-Lớp học sẽ được chia thành các nhóm (khoảng từ 3- 6 người).
Mỗi nhóm được giao một nhiệm vụ với những nội dung học tập
khác nhau.
Mỗi nhóm chuyên gia hoàn thành các nhiệm vụ sau:
-Thảo luận trong 5 phút hoàn thành các câu hỏi 6;7;8;9 trang 110 SGK.:
Nhóm 1: Câu 6
Nhóm 2: Câu 7
Nhóm 3: Câu 8
Nhóm 4: Câu 9.

-Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút, suy nghĩ về câu
hỏi, chủ đề và ghi lại những ý kiến của mình rồi thống nhất câu trả lời
cùng nhóm.
-Khi thảo luận nhóm phải đảm bảo mỗi thành viên trong từng nhóm đều
trả lời được tất cả các câu hỏi trong nhiệm vụ được giao và trở thành
chuyên gia của lĩnh vực đã tìm hiểu và có khả năng trình bày lại câu trả
lời của nhóm ở vòng 2.

+ Vòng 2: Nhóm mảnh ghép
-Hình thành nhóm mới khoảng từ 3-6 người (bao gồm 1-2 người từ nhóm 1;
1-2 từ nhóm 2; 1-2 người từ nhóm 3…), gọi là nhóm mảnh ghép.
-Các câu hỏi và câu trả lời của vòng 1 được các thành viên trong nhóm mới
chia sẻ đầy đủ với nhau.
-Khi mọi thành viên trong nhóm mới đều hiểu, được tất cả nội dung ở vòng 1
thì nhiệm vụ mới sẽ được giao cho các nhóm để giải quyết (lưu ý nhiệm vụ
mới này phải gắn liền với kiến thức thu được ở vòng 1).
Các nhóm mới thực hiện nhiệm vụ trình bày và chia sẻ kết quả.

Mỗi nhóm mảnh ghép hoàn thành các nội dung sau:
Câu 6: Hầu hết các loài cây, phiến lá thường có bản dẹt và rộng. Đặc điêm này có
vai trò gì trong quá trình quang hợp?
Câu 7: Mạng gân lá dày dặc có vai trò như thế nào đối với quá trình quang hợp?
Câu 8: Bào quang lục lạp trong tế bào thịt lá có vai trò gì với chức năng quang hợp?
Câu 9: Vai trò của khí khổng trong quá trình quang hợp là gì?

Phiến lá
- Học sinh làm
việc nhóm nghiên
cứu thông tin trong
SGK, quan sát hình
23.3 và thảo luận trả
lời các câu hỏi sau:

Gân lá

Cuống lá

Câu 6: Hầu hết các loài cây, phiến lá thường có bản dẹt và
rộng. Đặc điêm này có vai trò gì trong quá trình quang hợp?
Câu 7: Mạng gân lá dày dặc có vai trò như thế nào đối với
quá trình quang hợp?

- Quan sát hình 23.4, thảo luận nhóm trả lời câu hỏi:

Câu 8: Bào quang lục lạp trong tế bào thịt lá có vai trò gì với
chức năng quang hợp?
Câu 9: Vai trò của khí khổng trong quá trình quang hợp là gì?

Sản phẩm hoạt động nhóm mảnh ghép (mỗi nhóm mảnh ghép
phải trình bày được các nội dung sau và báo cáo).

Câu 6. Phiến lá thường có bản dẹt và rộng giúp hấp thụ ánh
sáng nhiều nhất
Câu 7. Lá có mạng lưới mạch dẫn dày dặc giúp dẫn nước và
muối khoáng đến từng tế bào đê thực hiện quang hợp và vận
chuyển các sản phẩm quang hợp ra khỏi lá.
Câu 8. Tế bào thịt lá chứa nhiều lục lạp. Lục lạp chứa diệp lục
có khả năng hấp thụ và chuyển hóa năng lượng ánh sáng
Câu 9. Lớp biểu bì có các khí khổng giúp cho carbon dioxide,
oxygen, hơi nước đi vào và ra khỏi lá dễ dàng.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

2. VAI TRÒ CỦA LÁ VỚI CHỨC NĂNG QUANG HỢP
2.1. Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù
hợp
với chức năng quang hợp.
Em hãy kết luận về đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù
hợp
với chức năng quang hợp?

- Lá cây có chức năng quang hợp. Các đặc điểm về
cấu tạo và hình thái giúp lá thực hiện chức năng
quang hợp như: phiến lá dẹt, rộng; mạng lưới gân lá
dày đặc; lớp biểu bì có các khí khổng; các tế bào thịt
lá chứa lục lạp; …

- Em có nhận xét gì về cách sắp xếp lá trên thân và cành cây? Ý nghĩa
của chúng?

Ở các mấu thân, cành, lá thường xếp so le và mặt lá thường
vuông góc với tia sáng để nhận được ánh sáng nhiều nhất.

Theo em những lá cây trong hình dưới dây có thực hiện quang
hợp không? Vì sao?

Lá cây tía tô (lá có màu tím)

Lá cây huyết dụ (lá có màu đỏ)

Ngoài các sắc tố màu xanh lục chứa trong lục lạp còn có sắc tố cam,
đỏ, tím…Tùy vào tỉ lệ sắc tố chứa trong lá cây mà chúng sẽ có màu sắc
khác nhau. Do đó , các loại lá không có màu xanh lục nhưng chúng vẫn
chứa chất diệp lục và có khả năng quang hợp bình thường.

Nối vai trò của phiến lá, gân lá, lục lạp, khí khổng trong quá
trình quang hợp cho phù hợp
1- Phiến lá

2- Gân lá

3 - Lục lạp

4- Khí khổng

A- Thường có hình bản dẹt, rộng. Có vai trò giúp thu nhận được nhiều ánh
sáng cho quá trình quang hợp.
B- Có mạch dẫn, phân bố dày đặc ở lá. Có vai trò dẫn nước cho quá trình
quang hợp và dẫn các sản phẩm quang hợp đến các cơ quan khác.
C- Chứa chất diệp lục. Có vai trò hấp thu và chuyển hóa năng lượng ánh sáng
trong quá trình quang hợp đồng thời lục lạp cũng là bào quan diễn ra quá trình
quang hợp.
D - Thuộc lớp biểu bì lá. Có vai trò giúp cho các khí carbon dioxide, oxygen, hơi
nước đi vào và đi ra khỏi lá một cách dễ dàng, đảm bảo cho hoạt động quang hợp
diễn ra bình thường.

1- A

2- B

3-C

4- D

Ở một số cây có lá tiêu biến thì quá trình quang hợp diễn ra ở bộ phận nào?

Ở các cây có phiến lá biến đổi như xương rồng, cành giáo,.. bộ phận
của cây thực hiện quá trình quang hợp là: Thân cây.
Thân của cây cành giao và cây xương rồng có màu xanh tươi, điều
này cho thấy rằng trong thân cây có chứa lục lạp (bào quan quang
hợp).

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
3. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH
QUANG HỢP
3.1. Tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng đến quang
hợp
Quan sát tranh hình 23.5 , nghiên cứu thông tin SGK trả lời câu hỏi.

a) Cây lúa sống ở nơi có ánh sáng mạnh

b) Cây dương xỉ sống ở nơi bóng râm

Hình 23.5. Cây ưa sáng, cây ưa bóng

Vòng 1: Nhóm chuyên gia
Nhóm 1: Liệt kê một số yếu tố môi trường ảnh hưởng đến quang hợp.
Nhóm 2: Cho ví dụ chứng tỏ các loại cây khác nhau có nhu cầu về ánh sáng
khác nhau.
Nhóm 3: Nêu ảnh hưởng của nước đến quá trình quang hợp

Vòng 2: Nhóm mảnh ghép
Hình thành 3 nhóm mảnh ghép mới, mỗi nhóm có một thành
viên đến từ mỗi nhóm chuyên gia. Kết quả nhiêm vụ của vòng 1
được nhóm mảnh ghép chia sẻ đầy đủ với nhau.

Kết qủa thảo luận nhóm
Câu 10. Các yếu tố của môi trường ảnh hưởng đến quang hợp là:
- Ánh sáng
- Nhiệt độ
- Nước
- Nồng độ khí carbon dioxide
Câu 11. Cây ưa sáng: Cây bạch đàn cần sống ở nơi quang đãng nhiều
ánh sáng để phát triển.
- Cây ưa bóng: Cây lá lốt, mọc ở dưới tán những cây khác để phát
triển, nếu trồng cây ở nơi quang đãng lá cây sẽ phát triển nhỏ và cứng,
thân cây còi cọc.
Câu 12.  Nước vừa là nguyên liệu của quá trình quang hợp, vừa là yếu
tố tham gia vào việc đóng, mở khí không để trao đổi khí.
- Khi thiếu nước từ 40 – 60%, quang hợp giảm mạnh và có thể dẫn tới
ngừng quang hợp.

Quan sát tranh hình 23.6, nghiên cứu thông tin SGK trả lời câu hỏi.
Hiệu quả của quá trình quang hợp sẽ phụ thuộc
vào nồng độ khí carbon dioxide (CO2) ngoài
môi trường.

13. Quan sát đồ thị Hình
23.6, hãy:
- Nhận xét về ảnh hưởng
của hàm lượng khí carbon
dioxide đến cường độ quang
hợp ở cây bí đỏ và cây đậu.
- Cho biết nồng độ khí
carbon dioxide trong không
khí đạt bao nhiêu thì cây có
thể quang hợp.
- Dự đoán nếu hàm lượng
khí carbon dioxide trong
không khí quá cao thì quang
hợp của cây sẽ như thế nào.

- Quan sát biểu đồ ta thấy rằng:
+ Ở cùng nồng độ khí CO2 (%) cây bí đỏ có cường độ
quang hợp cao hơn cây đậu.
Giải thích:
+ Cây bí và cây đậu khác nhau về cấu tạo, cũng như
mỗi loài cây lại có nhu cầu khác nhau về ánh sáng
- Nồng độ khí carbon dioxide thấp nhất mà cây quang
hợp được là 0,008 đến 0,01%.
-  Khi nồng độ khí carbon dioxide tăng lên thì quang
hợp tăng. Tuy nhiên, nếu nồng độ khí carbon dioxide
tăng quá cao, cây sẽ có thể chết vì bị ngộ độc.

Quan sát tranh hình 23.7, nghiên cứu thông tin SGK trả lời câu hỏi.
14. Quan sát đồ thị Hình
23.7, hãy xác định:
- Nhiệt độ tối ưu cho
quang hợp ở cây khoai tây,
cây cà chua, cây dưa
chuột.
- Nhiệt độ môi trường mà
quang hợp diễn ra bình
thường ở phần lớn thực vật
- Nhiệt độ tối ưu cho quang hợp của cây khoai tây là: 30oC.
- Nhiệt độ môi trường mà quang hợp diễn ra bình thường ở
phần lớn thực vật là: từ 25°C đến 35 °C.

15. Khi nhiệt độ môi trường quá
cao (trên 40 °C) hoặc quá thấp
(dưới 0 °C) thì quang hợp ở thực
vật sẽ diễn ra như thế nào? Vì sao?

Nhiệt độ quá cao (trên 40 °C) hoặc quá thấp (dưới 0
°C) thì quang hợp của hầu hết các cây sẽ bị giảm hoặc
ngừng trệ vì các lục lạp hoạt động kém hoặc bị phá
huỷ.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
3. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH
QUANG HỢP
3.1. Tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng đến quang
hợp

-Một số yếu tố ảnh hưởng đến
quang hợp ở thực vật như: ánh
sáng, nước, hàm lượng khí
carbon dioxide, nhiệt độ, …

Khi trồng và chăm sóc cây
xanh, chúng ta cần chú ý
đến những yếu tố nào để
giúp cây quang hợp tốt?
Cho ví dụ.

-Khi trồng và chăm sóc cây xanh chúng ta nên chú ý đến các
điều kiện dinh dưỡng, nước, ánh sáng, nồng độ khí carbon
dioxide để đảm bảo cho quá trình quang hợp diễn ra tốt nhất.
Ví dụ: Trồng rau trong nhà kính
- Giúp người nông dân điều chỉnh tốt lượng nước tưới tiêu, chế
độ sáng của bóng đèn, cũng như nồng độ carbon dioxide trong
môi trường.