KHỞI ĐỘNG
Trò chơi: HIỂU Ý ĐỒNG ĐỘI

Hoạt động nhóm cặp đôi (mỗi nhóm một bạn bốc thăm nhận từ
khóa):
-Một bạn nhận từ khóa từ GV diễn tả hình ảnh trên màn hình chiếu
bằng lời nói, bạn còn lại đoán từ khóa (2 phút).
-Người diễn tả nói ra một từ trong từ khóa là vi phạm bị dừng
chơi.
- Cặp nào thực hiện được sẽ được quà từ GV .

TRAO ĐỔI KHÍ Ở
NGƯỜI

TRAO ĐỔI KHÍ Ở
THỰC VẬT

TRAO ĐỔI KHÍ Ở
ĐỘNG VẬT

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Các em dự đoán nội
dung bài học hôm
nay là gì?

BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
MỤC TIÊU:
- Sử dụng hình ảnh để mô tả quá trình trao đổi khí qua khí khổng
của lá .
- Dựa vào hình vẽ mô tả được cấu tạo khí khổng, nêu được
chức năng của khí khổng.
- Dựa vào sơ đồ khái quát mô tả được con đường đi của khí
qua các cơ quan của hệ hô hấp ở động vật (ví dụ ở người).

BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
NỘI DUNG:

BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
Tìm hiểu khái niệm trao đổi khí ở sinh vật

Trò chơi
***
Ăn khế
trả vàng

Cách chơi

• Slide 1 & 2 giới thiệu
• -Tại Slide 2, GV nhấp: Sao lại … tui?  chim tự
động trả lời.
• Slide 3-Slide chính: HS chọn câu hỏi số mấy  GV
nhấp vào câu hỏi có số thứ tự ở vòng tròn C… 
Slide Câu hỏi xuất hiện  nhấp người: câu hỏi xuất
hiện….(tùy xử lý); nhấp chim: đáp án; nhấp mũi tên
quay về Slide 3
• Tại Slide 3, Gv nhấp trái khế trên cây mang số tương ứng câu hỏi
số…  chim tự động Ăn khế trả vàng !!!!!!!!!!!!
• -Tiếp tục chọn câu hỏi..
• Hoặc trả lời được mấy câu thì được chọn mấy quả khế sau khi hỏi
xong. (tùy ý)

Sao lại ăn
khế của
tui ??????

1
2

4
3

5

Ăn khế
trả vàng !

C1

C2

C3

C4

Ăn trái
nào?

1
2

4
3

Câu 1

Quá
traođổi
đổikhí
khí
Quá trình
trình trao
ở
ởthực
thực
động
vật
vật,vật,
động
vật diễn
diễnrara
vào
ngày
vào
thờicảgian
nàolẫn
trong
ngày?
đêm.

Câu 2

Cơ chế chung của sự trao
đổi
khícho
giữabiết
cơ thể
Hãy
cơ với
chế
môi
trường
ngoài
cơ
chung
của
sự là
trao
chếđổi
khuếch
tán: các
khí giữa
cơ phân
thể
tử khí di chuyển từ nơi có
với môi trường
nồng độ cao đến nơi có
ngoài?
nồng độ thấp.

Câu 3

 Cung cấp nguyên liệu

cho các phản ứng hóa sinh
xảy ra trong cơ thể sinh
vaithời
trò của
vật,Nêu
đồng
thải sự
ra trao
các
khí không
với cơcần
thể thiết
sinh
sảnđổi
phẩm
vật?
cho sự sinh trưởng và phát
triển của sinh vật.

Câu 4

Trao đổi khí cung cấp
oxygen cho
hômối
hấp tế
bào
Cho biết
liên
vàquan
thải sản
của hô
giữaphẩm
sự trao
đổi
hấp tế
khíhấp
carbon
khíbào
vàlàhô
tế
dioxide ra ngoài môi
bào?
trường.

BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
Nêu khái niệm trao đổi khí ở sinh vật?

-Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí ( carbon dioxie
và oxygen) giữa cơ thể với môi trường.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
PHT SỐ 1
Hoàn thành thông tin về sự trao đổi khí ở động vật, thực vật trong
bảng sau:

Trao đổi khí
Ở động vật Hô hấp
Ở thực vật Quang hợp
 
Hô hấp

Khí lấy vào
Khí thải ra
 Oxygen
 Carbon dioxide
Carbon dioxide   Oxygen
  Oxygen
 Carbon dioxide

BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
II. TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT
1. Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của khí khổng
Khí khổng thường
phân bố ở lớp biểu
bì mặt trên hay mặt
dưới của lá cây?
Ở cây một lá mầm, khí
khổng phân bố ở cả biểu
bì mặt trên và mặt dưới
của lá. Ở cây hai lá mầm,
khí khổng tập trung chủ
yếu ở biểu bì mặt dưới lá.

Quan sát Hình 27.1, mô tả cấu tạo của khí khổng phù hợp với chức
năng trao đổi khí ở thực vật?

Hình hạt đậu

Mỗi khí khổng có hai tế bào..(1)…………... …………áp sát vào
Thành trong dày, thành ngoài
nhau. Các tế bào hạt đậu có (2)………………………………….tạo
mỏng
thành một khe hở (lỗ khí) giữa hai
tế bào hạt đậu.

Dựa vào Hình 27.2, hãy cho biết những chất khí nào có thể
di chuyển ra, vào qua các khí khổng?

Các khí O2, CO2 sẽ di chuyển ra, vào qua các khí khổng, hơi nước
(H2O) sẽ di chuyển từ cây ra môi trường qua các khí khổng.

Khí khổng có vai trò gì đối với cây?

- Giúp các loại khí khuếch tán vào và ra khỏi lá.
- Thực hiện quá trình thoát hơi nước cho cây.

BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
II. TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT
1. Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của khí khổng
Em hãy kết luận về cấu tạo và chức năng của khí khổng?
-Vị trí: Ở các lớp biểu bì trên và dưới mặt lá.
-Cấu tạo:
Có 2 tế bào hình hạt đậu áp sát nhau, các tế bào hình hạt
đậu có thành tế bào phía trong dày, phía ngoài mỏng.
Đặc điểm này tạo nên một khe hở ( lỗ khí) giữa hai tế
bào giúp các khí di chuyển ra vào.
-Chức năng: Giúp trao đổi khí (oxygen và carbon dioxie) và
thoát hơi nước.

BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
II. TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT
2. Mô tả quá trình trao đổi khí qua khí khổng của lá

Quan sát Hình 27.3, hãy
mô tả sự trao đổi khí
diễn ra ở lá cây khi cây
quang hợp và hô hấp?

Quá trình
quang hợp

Quá trình hô hấp
- Trong quá trình quang hợp:
+ Carbon dioxide từ môi trường  khí khổng  khoang chứa khí  tế bào thịt
lá.
+ Oxygen được tạo ra từ tế bào thịt lá  khoang chứa khí  khí khổng  môi
trường ngoài.

-Trong quá trình hô hấp:
+ Oxygen từ môi trường  khí khổng  khoang chứa khí  tế bào thịt lá.
+ Carbon dioxide từ tế bào thịt lá  khoang chứa khí  khí khổng môi trường
ngoài.

BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
II. TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT
2. Mô tả quá trình trao đổi khí qua khí khổng của lá

Khí CO2/ O2 đi từ ngoài môi trường vào các (1)
khoang chứa khí
…………………………….ở
lá thông qua khí khổng, sau đó di
thịt lá
chuyển đến tế
cácbào
(2)………………………để
trao đổi theo cơ chế
khuếch tán, đưa khí O2/ CO2 từ các tế bào thịt lá ra khoang chứa
khí rồi ra ngoài môi trường qua lỗ khí khổng.

Vì sao ban đêm
không nên để nhiều
hoa hoặc cây xanh
trong phòng ngủ
đóng kín cửa?

Ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong phòng
ngủ đóng kín cửa vì ban đêm cây chỉ diễn ra quá trình hô hấp
nên ban đêm cây chỉ thải khí CO2, hấp thụ khí O2 từ môi
trường, dẫn đến nồng độ khí CO2 trong phòng tăng lên; nồng độ
O2 giảm xuống và gây nên tình trạng khó thở cho con người.

Sự trao đổi khí có vai trò gì đối với thực vật và đối với môi trường?

- Vai trò của trao đổi khí với thực vật: Cung cấp các khí cần thiết và
giải phóng các sản phẩm khí của quá trình tổng hợp và phân giải ở
thực vật.
- Vai trò của trao đổi khí với môi trường: Đóng vai trò trong sự cân
bằng nồng độ khí trong môi trường, cung cấp các khí cần thiết cho
hoạt động sống của các sinh vật trên Trái Đất.

Đối với những cây có lá nổi trên mặt nước như sen,
súng...khí khổng chỉ có ở mặt trên của lá

Cơ thể chúng ta lấy khí oxygen và
thải khí carbon dioxide qua những
hoạt động nào? Các loại khí này
vận chuyển qua các cơ quan của hệ
hô hấp như thế nào?

- Cơ thể chúng ta lấy khí oxygen qua hoạt động hít vào và thải khí carbon
dioxide qua hoạt động thở ra.
- Khi hít vào, không khí ở môi trường ngoài đi qua khoang mũi, khí quản, phế
quản để vào phổi và đến tận các phế nang trong phổi. Ở các phế nang, oxygen
khuếch tán vào máu và được vận chuyển đến để cung cấp cho các tế bào trong cơ
thể; carbon dioxide từ máu sẽ khuếch tán vào phế nang và được đưa ra ngoài qua
việc thở ra.

BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
1. Tìm hiểu cơ quan trao đổi khí ở động vật

Kể tên các cơ quan thực hiện sự trao đổi khí ở động vật?

- Động vật đơn
bào và một số
động vật đa bào
như ruột khoang,
giun tròn, giun
dẹp,...

trao đổi
khí qua
mang.

-Các loài
côn trùng

trao đổi
khí
qua
bề mặt cơ
thể.

- Động vật
thuộc lớp Bò
sát, Chim, Thú

trao đổi
khí qua
hệ thống
ống khí

-Các loài sống
dưới nước như
cá, tôm, cua,
trai, ...

trao
đổi
khí
qua
phổi.

Nối các ý trên cho phù hợp giữa động vật và cơ
quan trao đổi khí

Nối các cơ quan hô hấp ( qua da, qua phổi, qua mang, qua hệ
thống ống khí)phù hợp với đại diện( ruồi, cá, chó, giun đất).

Qua da

Qua phổi

Ruồi

Cá

Qua mang

Giun đất

Qua hệ thống
ống khí

Chó

BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
1. Tìm hiểu cơ quan trao đổi khí ở động vật

- Ở động vật, trao đổi khí giữa cơ thể với môi
trường diễn ra ở cơ quan trao đổi khí như bề mặt
da, hệ thống ống khí, mang, hoặc phổi.

BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
2. Tìm hiểu đường đi của khí qua các cơ quan hô hấp ở người

HOẠT ĐỘNG NHÓM
PHT SỐ 2
1. Quan sát Hình 27.5, hãy:
- Nêu tên các cơ quan trong hệ hô hấp ở người.
- Mô tả đường đi của khí Oxygen và carbon dioxide qua các cơ quan hô hấp
ở người.
2. Vi sao khi tập thể dục hoặc vận động mạnh, sự trao đổi khí diễn ra nhanh
hơn?
1.
- Nêu tên các cơ quan trong hệ hô hấp ở người: Khoang mũi, thanh quản, khí quản,
phổi trái và phổi phải (gồm các phế quản chứa các tiểu phế quản, tiểu phế quản chưa
các phế nang).
- Mô tả đường đi của khí Oxygen và carbon dioxide qua các cơ quan hô hấp ở
người.
Khi hít vào, không khí ở môi trường ngoài đi qua khoang mũi, khí quản, phế quản
để vào phổi và đến tận các phế nang trong phổi. Ở các phế nang, oxygen khuếch tán
vào máu và được vận chuyển đến để cung cấp cho các tế bào trong cơ thể; carbon
dioxide từ máu sẽ khuếch tán vào phế nang và được đưa ra ngoài qua việc thở ra.
2. Khi tập thể dục hoặc vận động mạnh, sự trao đổi khí diễn ra nhanh hơn vì lúc đó

BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
2. Tìm hiểu đường đi của khí qua các cơ quan hô hấp ở người
- Ở người, trao đổi khí diễn ra ở phổi. Khí hít vào, khí
oxygen trong không khí được dẫn vào phổi đến các phế
nang. Tại các phế nang, oxygen khuếch tán vào máu, các
khí cacbon dioxid từ máu sẽ khuếch tán vào phế nang và
thải ra môi trường qua động tác thở.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Phiếu HT 3:
Xác định các cơ quan trao đổi khí của các sinh vật trong bảng sau:
Cơ quan trao đổi
Đại diện

khí

Thuỷ tức

 

Mèo

 

Kiến

 

Cá rô

 

Cá sấu

 

Sán lông

 

Hươu cao cổ

 

Châu châu

 

Chim bó câu

 

Ếch

 

Cả lớp tập hít thở sâu!

LUYỆN TẬP-VẬN DỤNG
Câu 1. Trao đổi khí ở sinh vật diễn ra trong quá trình nào?
A) Hô hấp.
B) Quang hợp và hô hấp.
C) Quang hợp.
D) Thở.
Câu 2. Sự trao đổi khí trong quá trình quang hợp diễn ra vào khi nào?
A) Cả đêm và ngày.
B) Ban ngày.
C) Ban đêm.
D) Khi không có ánh sáng.

Câu 3. Sự trao đổi khí trong quá trình hô hấp diễn ra khi nào?
A) Ban ngày.
B) Cả đêm .
C) Cả ngày và đêm.
D) Khi có ánh sáng.
Câu 5:Vẽ sơ đồ mô tả đường đi của khí qua khí khổng ở lá cây trong quá
trình quang hợp và quá trình hô hấp.

Câu 6: Vào những ngày trời nắng nóng, sự trao đổi khí của cây diễn ra nhanh
hay chậm? Vì sao?
Vào những ngày trời nắng nóng, sự trao đổi khí của cây diễn ra nhanh hơn vì lúc
đó, lượng hơi nước cần thoát ra nhiều hơn, làm tăng lượng khí trao đổi qua khi
khổng.
Câu 3: Vì sao khi bắt cá bỏ lên môi trường trên cạn sau một khoảng thời gian
thì cá sẽ chết?
Khi bắt cá bỏ lên môi trường trên cạn sau một khoảng thời gian thì cá sẽ chết cá
lấy O2 từ nước vào cơ thể qua mang, khi lên cạn, cá không lấy được O2 để thực
hiện các hoạt động sống trong tế bào và sau một thời gian cá chết do thiếu O2.
Câu 4: Em hãy tìm hiểu và thiết kế một khẩu trang sáng tạo từ các vật liệu dễ
tìm dùng để lọc khói, bụi.
Em hãy thiết kế khẩu trang từ một số vật liệu dễ tìm dùng để lọc khói, bụi làm
khẩu trang như: vải, giấy ăn, bông,...

TRAO ĐỔI
KHÍ Ở SINH
VẬT

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

https://hoc247.net/chuong-trinh/lop-7/khoa-hoc-tu-nhien/?sgk=3