Daïy Hoïc
toát
toát
LỚP 7

Hình bên thể hiện sự
trao đổi khí giữa cơ thể
người với môi trường.
Cơ thể chúng ta lấy khí
oxygen và thải khí
carbon dioxide qua
những hoạt động nào?
Các loại khí này vận
chuyển qua các cơ quan
của hệ hô hấp như thế
nào?

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật:

Con người và các loài sinh vật đều phải thực hiện quá
trình trao đổi chất

Tìm hiểu khái niệm trao đổi khí ở sinh vật
Các loài vật sống trên cạn, đặc biệt là các loài thú
chúng trao đổi khí bằng phổi.

Câu 1. Quá trình trao đổi khí ở thực vật, động vật diễn ra
vào thời gian nào trong ngày?
Câu 2. Hãy cho biết cơ chế chung của sự trao đổi khí giữa
cơ thể với môi trường ngoài?
Câu 3. Nêu vai trò của sự trao đổi khí với cơ thể sinh vật?
Câu 4. Cho biết mối liên quan giữa sự trao đổi khí và hô
hấp tế bào?

Câu 1. Quá trình trao đổi khí ở thực vật, động
vật diễn ra vào thời gian nào trong ngày?
 Quá trình trao đổi khí ở thực vật, động vật
diễn ra vào cả ngày lẫn đêm.
- Ở động vật, trao đổi khí thực hiện qua quá
trình hô hấp.
- Ở thực vật, trao đổi khí thực hiện qua cả
quá trình hô hấp (suốt ngày đêm) và quang
hợp (khi có ánh sáng).

Câu 2. Hãy cho biết cơ chế chung của sự trao
đổi khí giữa cơ thể với môi trường ngoài?
Cơ chế chung của sự trao đổi khí giữa cơ thể
với môi trường ngoài là cơ chế khuếch tán:
các phân tử khí di chuyển từ nơi có nồng độ
cao đến nơi có nồng độ thấp.

Câu 3. Nêu vai trò của sự trao đổi khí với cơ
thể sinh vật?
Trao đổi khí giúp sinh vật lấy vào khí oxygen
hoặc carbon dioxide và thải ra môi trường khí
oxygen hoặc carbon dioxide để cung cấp
nguyên liệu cho các các hoạt động sống khác
trong cơ thể đồng thời thải ra các chất khí dư
thừa tránh hiện tượng đầu độc cơ thể.

Câu 4. Cho biết mối liên quan giữa sự trao
đổi khí và hô hấp tế bào?
Trao đổi khí và hô hấp tế bào có mối quan hệ
mật thiết với nhau:
- Trao đổi khí lấy oxygen từ môi trường cung
cấp cho quá trình hô hấp tế bào.
- Hô hấp tế bào nhận năng lượng để thực hiện
quá trình hô hấp và thải carbon dioxide ra
ngoài môi trường.

Hoàn thành thông tin về sự trao đổi khí ở
động vật, thực vật trong bảng sau:

O2

CO2

CO2

O2

O2

CO2

Thế nào là trao đổi khí ở sinh vật?

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT

I. Trao đổi khí ở sinh vật:
Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí (carbon
dioxide và oxygen) giữa cơ thể với môi trường.
II. Trao đổi khí ở thực vật:

Câu 5. Khí khổng thường phân bố ở lớp biểu bì mặt
trên hay mặt dưới của lá cây?
Câu 6. Quan sát Hình 27.1, mô tả cấu tạo của khí
khổng phù hợp với chức năng trao đổi khí ở thực vật.

Câu 5. Khí khổng thường phân bố ở lớp biểu
bì mặt trên hay mặt dưới của lá cây?
Ở cây một lá mầm, khí khổng phân bố ở cả
biểu bì mặt trên và mặt dưới của lá. Ở cây hai
lá mầm, khí khổng tập trung chủ yếu ở biểu
bì mặt dưới lá.

Câu 6. Quan sát Hình 27.1, mô tả cấu tạo của
khí khổng phù hợp với chức năng trao đổi khí ở
thực vật.
Mỗi khí khổng có hai tế bào hình hạt đậu áp
sát vào nhau. Các tế bào hạt đậu có thành
trong dày, thành ngoài mỏng tạo thành một
khe hở (lỗ khí) giữa hai tế bào hạt đậu.

Câu 7. Dựa vào Hình 27.2, hãy cho biết những chất
khí nào có thể di chuyển ra, vào qua các khí khổng.
Câu 8. Khí khổng có vai trò gì đối với cây?

Câu 7. Dựa vào Hình 27.2, hãy cho biết những
chất khí nào có thể di chuyển ra, vào qua các
khí khổng?
- Các khí O2, CO2 sẽ di chuyển ra, vào qua các
khí khổng.
- Hơi nước (H2O) sẽ di chuyển từ cây ra môi
trường qua các khí khổng.

Câu 8. Khí khổng có vai trò gì đối với cây?
- Khí khổng giúp các loại khí khuếch tán vào
và ra khỏi lá.
- Khí khổng thực hiện quá trình thoát hơi nước
cho cây.

Câu 9. Quan sát Hình 27.3, hãy mô tả sự trao đổi khí
diễn ra ở lá cây khi cây quang hợp và hô hấp?
=> Khí CO2/ O2 đi từ
ngoài môi trường vào vào
các khoang chứa khí ở lá
thông qua khí khổng, sau
đó di chuyển đến các tế
bào thịt lá để trao đổi theo
cơ chế khuếch tán, đưa
khí O2/ CO2 từ các tế bào
thịt lá ra khoang chứa khí
rồi ra ngoài môi trường
qua lỗ khí khổng.

Thực vật thực hiện quá trình trao đổi khí như
thế nào?

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT

I. Trao đổi khí ở sinh vật:
Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí (carbon
dioxide và oxygen) giữa cơ thể với môi trường.
II. Trao đổi khí ở thực vật:
- Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu qua khí
khổng ở lá cây trong quá trình quang hợp và hô hấp.

Cấu tạo và vai trò của khí khổng?

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT

I. Trao đổi khí ở sinh vật:
Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí (carbon
dioxide và oxygen) giữa cơ thể với môi trường.
II. Trao đổi khí ở thực vật:
- Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu qua khí
khổng ở lá cây trong quá trình quang hợp và hô hấp.
- Khí khổng có hai tế bào hình hạt đậu, xếp úp vào
nhau tạo ra lỗ khí. Khi khí khổng mở, các loại khí
khuếch tán vào và ra khỏi lá.

Sự trao đổi khí có vai trò gì đối với thực vật và đối với
môi trường?
- Vai trò của trao đổi khí với thực vật: Cung cấp các khí cần
thiết và giải phóng các sản phẩm khí của quá trình tổng hợp
và phân giải ở thực vật.
- Vai trò của trao đổi khí với môi trường: Đóng vai trò trong
sự cân bằng nồng độ khí trong môi trường, cung cấp các khí
cần thiết cho hoạt động sống của các sinh vật trên Trái Đất.
Vì sao ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh
trong phòng ngủ đóng kín cửa?
Ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong
phòng ngủ đóng kín cửa vì ban đêm cây chỉ diễn ra quá trình
hô hấp nên ban đêm cây chỉ thải khí CO2, hấp thụ khí O2 từ
môi trường, dẫn đến nồng độ khí CO2 trong phòng tăng lên;
nồng độ O2 giảm xuống và gây nên tình trạng khó thở cho

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT

I. Trao đổi khí ở sinh vật:
Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí (carbon
dioxide và oxygen) giữa cơ thể với môi trường.
II. Trao đổi khí ở thực vật:
- Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu qua khí
khổng ở lá cây trong quá trình quang hợp và hô hấp.
- Khí khổng có hai tế bào hình hạt đậu, xếp úp vào
nhau tạo ra lỗ khí. Khi khí khổng mở, các loại khí
khuếch tán vào và ra khỏi lá.
III. Trao đổi khí ở động vật:

Câu 10. Kể tên các cơ quan thực hiện sự trao đổi khí ở
động vật?
Câu 11. Quan sát Hình 27.4, hãy cho biết các đại diện:
giun đất, ruồi, cá, chó trao đổi khí qua các cơ quan
nào?

Câu 10. Kể tên các cơ quan thực hiện sự trao đổi
khí ở động vật?
Các cơ quan thực hiện sự trao đổi khí ở động vật:
- Động vật đơn bào và một số động vật đa bào như
ruột khoang, giun tròn, giun dẹp,... trao đổi khí qua
bề mặt cơ thể.
- Các loài côn trùng trao đổi khí qua hệ thống ống
khí.
- Các loài sống dưới nước như cá, tôm, cua, trai, ...
trao đổi khí qua mang.
- Động vật thuộc lớp Bò sát, Chim, Thú trao đổi khí
qua phổi.

Câu 11. Quan sát Hình 27.4, hãy cho biết các đại
diện: giun đất, ruồi, cá, chó trao đổi khí qua các cơ
quan nào?

Cơ quan trao đổi khí của:
- Giun đất: Qua da
- Ruồi: Qua hệ thống ống khí
- Cá: Qua mang
- Chó: Qua phổi

Câu 12. Quan sát Hình 27.5, hãy:
- Nêu tên các cơ quan trong hệ hô hấp ở người?
- Mô tả đường đi của khí Oxygen và carbon dioxide
qua các cơ quan hô hấp ở người?

- Cơ quan trong hệ hô hấp ở người: Khoang mũi,
thanh quản, khí quản, phổi trái và phổi phải (gồm
các phế quản chứa các tiểu phế quản, tiểu phế quản
chưa các phế nang).
- Đường đi của khí Oxygen và carbon dioxide:
Khi hít vào, không khí ở môi trường ngoài đi qua
khoang mũi, khí quản, phế quản để vào phổi và đến
tận các phế nang trong phổi. Ở các phế nang,
oxygen khuếch tán vào máu và được vận chuyển
đến để cung cấp cho các tế bào trong cơ thể; carbon
dioxide từ máu sẽ khuếch tán vào phế nang và được
đưa ra ngoài qua việc thở ra.

Câu 13. Vì sao khi tập thể dục hoặc vận động
mạnh, sự trao đổi khí diễn ra nhanh hơn?
Khi tập thể dục hoặc vận động mạnh, sự trao
đổi khí diễn ra nhanh hơn vì lúc đó cơ thể yêu
cầu nhiều O2 hơn cho quá trình hô hấp tế bào
tạo năng lượng.

- Xác
định các
cơ quan
trao đổi
khí của
các sinh
vật trong
bảng sau:

Bề mặt cơ thể
Phổi
Ống khí
Mang
Phổi
Bề mặt cơ thể
Phổi
Ống khí
Phổi
Da

Ở động vật, trao đổi khí như thế nào?

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật:
Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí (carbon dioxide và
oxygen) giữa cơ thể với môi trường.
II. Trao đổi khí ở thực vật:
- Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu qua khí khổng
ở lá cây trong quá trình quang hợp và hô hấp.
III. Trao đổi khí ở động vật:
- Ở động vật, trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường diễn ra ở
cơ quan trao đổi khí như bề mặt da, hệ thống khí ống, mang,
hoặc phổi.

Ở người, trao đổi khí diễn ra như thế nào?

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật:
Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí (carbon dioxide và
oxygen) giữa cơ thể với môi trường.
II. Trao đổi khí ở thực vật:
- Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu qua khí khổng
ở lá cây trong quá trình quang hợp và hô hấp.
III. Trao đổi khí ở động vật:
- Ở động vật, trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường diễn ra ở
cơ quan trao đổi khí như bề mặt da, hệ thống khí ống, mang,
hoặc phổi.
- Ở người, trao đổi khí diễn ra ở phổi. Khi hít vào, khí oxygen
trong không khí được dẫn vào phổi đến các phế nang. Tại các
phế nang, khí oxygen khuếch tán vào mạch máu, khí carbon
dioxide từ máu sẽ khuếch tán vào phế nang và thải ra ngoài
môi trường qua hoạt động thở ra.

Câu 1. Sơ đồ mô tả đường đi của khí qua khí khổng ở lá cây

Câu 2. Vào những ngày trời nắng nóng, sự trao đổi
khí của cây diễn ra nhanh hơn vì lúc đó, lượng hơi
nước cần thoát ra nhiều hơn, làm tăng lượng khí trao
đổi qua khi khổng.
Câu 3. Khi bắt cá bỏ lên môi trường trên cạn sau
một khoảng thời gian thì cá sẽ chết cá lấy O 2 từ nước
vào cơ thể qua mang, khi lên cạn, cá không lấy được
O2 để thực hiện các hoạt động sống trong tế bào và
sau một thời gian cá chết do thiếu O 2.
Câu 4. Em hãy thiết kế khẩu trang từ một số vật liệu
dễ tìm dùng để lọc khói, bụi làm khẩu trang như: vải,
giấy ăn, bông,...

DẶN DÒ
- Học bài và trả lời các câu hỏi cuối bài Tr 127.
- Xem lại các bài từ 22 - 26 để Ôn tập.