Quan sát các hình vẽ sau và cho biết tại sao xe và
người chuyển động được?

Xe bò kéo

Bài 35
LỰC
VÀ BIỂU DIỄN
LỰC

MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Lấy được ví dụ về sự đẩy hoặc
sự kéo.
2. Trình bày được hướng, độ lớn
và đơn vị của lực.
3. Biểu diễn được lực bằng một
mũi tên.

1
LỰC
a. Tìm hiểu khái niệm về lực

Đóng cửa

Treo vật

2 phút

Thảo luận và trả lời câu hỏi

1. Để đóng cánh cửa, bạn nhỏ trong
hình 35.1 đã làm như thế nào?
2. Em hãy cho biết tác dụng của vật
nặng lên lò xo trong hình 35.2?

Để đóng cánh cửa, có thể
dùng tay đẩy cánh cửa.

Vật nặng kéo lò xo giãn ra.

•

Tác dụng đẩy hoặc kéo của vật này
lên vật khác gọi là lực.

•

Khi vật A đẩy hoặc kéo vật B ta nói vật
A tác dụng lực lên vật B.

2 phút

Thảo luận và trả lời câu hỏi
Trong các lực xuất hiện ở các Hình
35.1 đến 35.4, lực nào là lực đẩy, lực
nào là lực kéo?

Đóng cửa

Kéo khối gỗ

Treo vật

Đẩy xe

Đóng cửa

Treo vật

Kéo khối gỗ

Đẩy xe

Lực đẩy

Lực kéo

Lực kéo

Lực đẩy

I. LỰC
1.Tìm hiểu khái niệm về lực

lực kéo

lực đẩy lực nâng

Con ngựa tác dụng ……………… lên
chiếc xe.
Để xe chuyển động, em bé tác dụng
Hình
35.4.
Đẩy xe
…………
lên
chiếc
xe.

lực kéo

lực đẩy

Tác dụng đẩy hoặc kéo của vật
này lên vật khác gọi là lực.
lực đẩy

Kí hiệu của lực là F.

I. LỰC
2.Tìm hiểu về độ lớn và hướng của lực

táclên
dụng
lên quả
bóng
cao
Lực Lực
tác dụng
quả bóng
cao su
ở hình
b
suhơn
trong
nào
mạnh
vì nótrường
biến dạnghợp
nhiều
hơnmạnh
hơn.

Hình 35.5. Dùng tay bóp quả bóng cao su

1. LỰC
b.Tìm hiểu về độ lớn và hướng của lực
Lò xo dãn ra theo hướng
thẳng đứng đi xuống. Khi gắn vật vào lò xo

Hình 35.2. Treo vật
nặng vào lò xo

treo thẳng đứng thì lò
xo dãn ra theo hướng
nào?
Kéo khối gỗ
Khối gỗ trượt theo
trượt theo
hướng từ phải qua trái
hướng nào?

Hình 35.3. Kéo khối gỗ

Để diễn tả độ mạnh, yếu của một lực, người ta dùng
khái niệm độ lớn của lực.
- Đơn vị đo của lực là niutơn (Newton), kí hiệu N

Quan sát Hình 35.2, 35.3
Khi gắn vật vào lò xo treo thẳng
đứng thì lò xo dãn ra theo hướng
nào? Kéo khối gỗ trượt trên mặt bàn
thì khối gỗ trượt theo hướng nào?

Treo vật

Kéo khối gỗ

Gắn vật vào lò xo treo thẳng
đứng thì lò xo dãn ra theo
hướng thẳng đứng đi xuống.
Khi kéo khối gỗ trượt trên mặt bàn
nằm ngang thì khối gỗ trượt theo
hướng từ phải qua trái của lực kéo

•

Các lực tác dụng vào một vật không chỉ khác
nhau về độ lớn mà còn khác nhau về
hướng tác dụng.

•

Các lực có độ lớn và hướng khác nhau thì
tác dụng lên vật sẽ gây ra những kết quả
khác nhau.

2
BIỂU DIỄN LỰC
a. Tìm hiểu về cách biểu diễn lực
Mỗi lực có một độ lớn và hướng xác
định, để thể hiện lực trên hình vẽ
người ta dùng cách biểu diễn lực.

II. Tìm hiểu cách biểu diễn lực

Biểu diễn lực
Mỗi lực được biểu diễn bằng mũi
tên có:
• Gốc: là điểm mà lực tác dụng lên
vật (điểm đặt của lực).
• Hướng (phương và chiều) cùng
hướng với lực tác dụng.
• Chiều dài biểu diễn độ lớn của lực
theo một tỉ xích cho trước.
Lưu ý kí hiệu của:
Vectơ lực
Độ lớn của lực

: F
: F

A

F

1cm ứng với 1N
Lực F tác dụng vào vật có.
• Điểm đặt: tại điểm A của vật
• Phương: nằm ngang
• Chiều: từ trái sang phải
• Độ lớn: F=4N

II. BIỂU DIỄN LỰC
Độ lớn lực kéo khối gỗ ở hình 35.3 là 3N; lực đẩy ở hình 35.4 là 200N.
Hãy biểu diễn các lực đó trên hình vẽ
1N

Fk

+ Điểm đặt: tại mép vật.
+ Phương: nằm ngang.
+ Chiều: từ phải sang trái.
+ Độ lớn: 3N (mũi tên dài 3 cm).

II. BIỂU DIỄN LỰC
Độ lớn lực kéo khối gỗ ở hình 35.3 là 3N; lực đẩy ở hình 35.4 là 200N.
Hãy biểu diễn các lực đó trên hình vẽ
100 N

+ Điểm đặt: tại mép vật.
+ Phương: nằm ngang.
+ Chiều: từ trái sang phải.
+ Độ lớn: 200N (mũi tên dài 2
cm).

2 phút

Thảo luận và trả lời câu hỏi

Kéo một vật theo phương nằm ngang bằng một
lực có chiều từ trái sang phải, độ lớn 1500N.
Hãy biểu diễn lực đó trên hình vẽ (tỉ xích 1cm
tương ứng với 500N).

Biểu diễn lực có chiều từ trái sang phải,
độ lớn 1500N (tỉ xích 1cm tương ứng với 500N):

1cm tứng với 500N

+ Điểm đặt: tại mép vật.
+ Phương: nằm ngang.
+ Chiều: từ trái sang phải.
+ Độ lớn: 1500N (mũi tên dài 3 cm).

SƠ ĐỒ HỆ THỐNG HÓA KIẾN THỨC
LỰC
Là sự đẩy hoặc kéo của
vật này lên vật khác.

Gốc là điểm mà lực tác dụng lên
vật (còn gọi là điểm đặt của lực)

Biểu diễn lực trên
hình vẽ bằng một mũi tên

Lực được kí hiệu bằng
chữ F.
Đơn vi đo của lực là
Niutơn – Kí hiệu N

Hướng (phương và chiều)
cùng hướng với lực tác dụng.

Chiều dài là biểu diễn độ lớn
của lực theo một tỉ xích cho
trước

Nêu hướng và độ lớn các lực trong hình vẽ sau:

• Lực tác dụng vào vật A có độ lớn 30N.
• Có hướng nằm ngang từ trái sang phải

Bài 1: Kéo 1 vật theo Phương ngang bằng 1 lực có
chiều từ trái sang phải, độ lớn bằng 40N(chọn tỉ xích
1cm ứng với 20N).
A

20 N

F

+ Điểm đặt: tại điểm A của
vật
+ Phương: nằm ngang.
+ Chiều: từ trái sang phải.

Bài 2: Một người kéo một thùng hàng lên cao theo
Phương thẳng đứng với lực có độ lớn 100N (chọn tỉ xích
1cm ứng với 25N).
F

A

25 N

Bài 3: Một người kéo một vật trên mặt sàn như hình. Biết lực
kéo tại M, có Phương hợp với Phương nằm ngang một góc 400
hướng lên qua phải, và độ lớn 30N (chọn tỉ xích 1cm ứng với
10N).
F

10 N

Nêu hai ví dụ về vật này tác dụng
đẩy hay kéo lên vật khác

Người nông dân kéo gàu
nước lên miệng giếng

Khi kéo cờ, lực từ tay HS làm
cho dây và cờ chuyển động

Ví dụ: Hãy biểu diễn một lực 15 N tác dụng lên xe lăn B.
Theo các yếu tố sau:
Điểm đặt A.
Phương nằm ngang.
Chiều từ trái sang phải.
F = 15N
B

Cho 1cm ứng với 5N
15N sẽ ứng với ….cm
3

A

F = 15N

5N

F

III.VẬN DỤNG:
Một đầu tàu kéo các toa với một lực kéo 106 = 1.000.000 N, biểu
diễn lực này như thế nào?
Cho 1cm ứng với 500.000 N
500.000 N
Điểm đặt: A
Phương ngang, chiều từ phải sang, F = 106 N

F

F = 106 N

A

6
106N
N==1.000.000N
1.000.000Nứng
ứngvới
2 cm
10
mấy cm?

III. Vận dụng
Biểu diễn những lực sau đây:
a. Trọng lực của một vật có khối lượng 5kg (tỉ lệ xích 0,5cm
ứng với 10N).
b. Lực kéo 15000N theo phương nằm ngang, chiều từ trái
sang phải (tỉ xích 1cm ứng với 5000N).

C2a:

m = 5 kg

Trọng lượng của vật
P = 10.m = 10.5 = 50 N

C2b:

0,5 cm ứng với 10 N
50 N
50 : 10 = 5
Vẽ 5 đoạn 0,5 cm

A

0,5 cm
10 N

P

F = 15000 N
A

F

1 cm ứng với 5000 N
15000 N
15000 : 5000 = 3
Vẽ 3 đoạn 1 cm

1 cm
5000 N

III. Vận dụng

Diễn tả bằng lời các yếu tố của các lực vẽ ở hình sau:
F1
A

B

a)

10N

x

b)

F2

F3

C
30o

(xy là phương nằm ngang)

c)

y

III. Vận dụng
Diễn tả bằng lời các yếu tố của các lực vẽ ở hình sau:

F1

F1: - Điểm đặt A.

A

a)

- Phương thẳng đứng, chiều từ dưới lên trên.
- Lực có độ lớn F1 = 20 N

B

b)

F2 : - Điểm đặt B
- Phương nằm ngang, chiều từ trái sang phải.

F2

10N

x

- Lực có độ lớn F2 = 30 N
F3: - Điểm đặt C

F3

C
30o

(xy là phương nằm ngang)

c)

y

- Phương xiên một góc 30o so với
phương nằm ngang, chiều từ trái sang phải,
từ dưới lên trên.
- Lực có độ lớn F3 = 30 N

CHƠI TRỐN TÌM
CÙNG BẠCH TUYẾT VÀ 7 CHÚ LÙN

Hoạt động nào dưới đây không cần
dùng đến lực?
A. Nâng một
tấm gỗ

B. Kéo một gàu
nước

C. Đẩy một chiếc
xe.

D. Đọc một trang
sách.

Một bạn chơi trò nhảy dây. Bạn đó nhảy
lên được là do

A. lực của chân
đẩy bạn đó
nhảy lên.

B. lực của đất
tác dụng lên
chân bạn đó

C. chân bạn đó
tiếp xúc với đất.

D. lực của đất
tác dụng lên dây

Treo vật vào phía dưới của một lò xo,
lò xo dãn ra. Khi đó
A. vật tác dụng vào lò xo
một lực kéo.

B. vật tác dụng vào lò xo
một lực nén.

C. lò xo tác dụng vào vật
một lực đẩy

D. lò xo tác dụng vào vật
một lực nén.

Khi có một lực tác dụng lên quả bóng đang
chuyển động trên sân thì tốc độ của quả bóng sẽ

A. không thay
đổi.

B. tăng dần.

C. tăng dần
hoặc giảm dần.

D. giảm dần.

Lựa chọn các từ thích hợp điền vào chỗ trống
Bạn An đã tác dụng vào thước nhựa một ... làm
thước nhựa bị uốn cong sau:

A.lực kéo

B. lực nén

C. lực đẩy

D. lực nâng

Lựa chọn các từ thích hợp điền vào chỗ trống
Để nâng tấm bê tông lên, cần cẩu đã tác dụng
vào tấm bê tông một ...
B. lực nâng

A. lực nén
C. lực đẩy

D. lực kéo

Lựa chọn các từ thích hợp điền vào chỗ trống
Đầu tàu đã tác dụng vào toa tàu một ...
A. lực nén

B. lực kéo

C.  Lực đẩy

D. lực nâng

Lựa chọn các từ thích hợp điền vào chỗ trống
Gió đã tác dụng vào dù cùa người nhảy dù một ...

A. lực đẩy

B. lực nâng

C. lực kéo

D. lực uốn

Biểu diễn lực với tỉ xích 1 cm ứng
với 2 N.
2N

A.

2N

B.

Nêu hướng và độ lớn các lực trong hình
sau, cho tỉ lệ xích 1 cm ứng với 10 N.
A.15N

B.20N

C.40N

B

D.30N

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Trả lời câu hỏi 1,2,3 Bài 35 - SGK
Làm bài tập Bài 35, Sách bài tập
Đọc và tìm hiểu trước Bài 36