BÀI 4. SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN
CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC (tt)
:

:
:

GV thực hiện: Phạm Quang Sáng
Tổ Khoa Học Tự Nhiên

ÔN TẬP:
Chọn phương án trả lời đúng nhất:
Câu 1 . Hiện nay, có bao nhiêu chu kì trong bảng tuần
hoàn các nguyên tố hoá học?
A. 5.
B. 7.
C. 8.
D. 9
Câu 2. Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học,
các nguyên tố hoá học được sắp xếp theo thứ tự tăng
dần của
A. Khối lượng.
B. Số Proton.
C. Số Electron.
D. Số Neutron.

ÔN TẬP:
Chọn phương án trả lời đúng nhất:
Câu 3. Tên gọi của các cột trong bảng tuần hoàn các
nguyên tố hoá học là gì?
A. Chu kì.
B. Nhóm.
C. Loại.
D. Họ.
Câu 4. Vị trí nguyên tố Iron (Fe) trong bảng tuần hoàn
các nguyên tố hóa học là?
A. Ô 26, nhóm IIIB, chu kì 4.
B. Ô 56, nhóm VIIIB, chu kì 4.
C. Ô 26, nhóm VIIIB, chu kì 4.
D. Ô 26, nhóm VIIIA, chu kì 4.

ÔN TẬP:
Chọn phương án trả lời đúng nhất:
Câu 5. Các nguyên tố hoá học trong cùng một nhóm thì:
A. Có số lớp electron bằng nhau.
B. Có số Proton bằng nhau.
C. Có khối lượng nguyên tử bằng nhau.
D. Có số electron lớp ngoài cùng bằng nhau.
Câu 6. Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, nguyên tố
nằm ở ô 88, nhóm IIA, chu kì 7 là?
A. Nguyên tố Ra (Radium).
B. Nguyên tố Sr (Strondium)
C. Nguyên tố Ca (Calsium).
D. Nguyên tố Fr (Francium)

BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
I. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
II. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học:
III. Các nguyên tố kim loại:

BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
III. Các nguyên tố kim loại:
* Tìm hiểu các nguyên tố kim loại nhóm A:
? Em hãy tìm hiểu và cho biết các nguyên tố kim loại nhóm
A nằm ở những nhóm nào?

BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
III. Các nguyên tố kim loại:
* Tìm hiểu các nguyên tố kim loại nhóm A:
? Em hãy tìm hiểu và cho biết các nguyên tố kim loại nhóm
A nằm ở những nhóm nào?
=> Nguyên tố kim loại nhóm A gồm nhóm IA (trừ nguyên
tố hydrogen), nhóm IIA, nhóm IIIA (trừ nguyên tố boron)...
- Nguyên tố kim loại thuộc nhóm IA được gọi là nhóm
kim loại kiềm.

Nhóm kim
loại kiềm

BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
III. Các nguyên tố kim loại:
* Tìm hiểu các nguyên tố kim loại nhóm A:
- Nguyên tố kim loại thuộc nhóm IA được gọi là nhóm
kim loại kiềm.
- Nguyên tố kim loại thuộc nhóm IIA được gọi là nhóm
kim loại kiềm thổ.

Nhóm kim
loại kiềm thổ

BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
III. Các nguyên tố kim loại:
* Tìm hiểu các nguyên tố kim loại nhóm A:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

? Tìm hiểu các nguyên tố kim loại nhóm A và thảo luận
nhóm trả lời câu hỏi: Dựa vào bảng tuần hoàn, hãy cho biết
vị trí (nhóm, chu kì) của các nguyên tố K, Mg, Al, Ca?

Thảo luận nhóm
? Tìm hiểu các nguyên tố kim loại nhóm A và thảo luận
nhóm trả lời câu hỏi: Dựa vào bảng tuần hoàn, hãy cho biết
vị trí (ô thứ, nhóm, chu kì) của các nguyên tố K, Mg, Al, Ca?

Đáp án:
• K: Ô thứ 19, Nhóm IA, chu kì 4
• Mg: Ô thứ 12, Nhóm IIA, chu kì 3
• Al: Ô thứ 13, Nhóm IIIA, chu kì 3
• Ca: Ô thứ 20, Nhóm IIA, chu kì 4

BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
III. Các nguyên tố kim loại:
* Tìm hiểu các nguyên tố kim loại nhóm A:
* Tìm hiểu các nguyên tố kim loại nhóm B:

BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
III. Các nguyên tố kim loại:
* Tìm hiểu các nguyên tố kim loại nhóm A:
* Tìm hiểu các nguyên tố kim loại nhóm B:
- Các nguyên tố nhóm B đều là kim loại, mỗi nhóm B tương ứng
với một cột trong bảng tuần hoàn (trừ nhóm VIIIB có 3 cột).
- Một số kim loại nhóm B có ứng dụng rộng rãi trong đời sống
như: iron (sắt), copper (đồng), silver (bạc),...

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Quan sát các nguyên tố kim loại thuộc nhóm B và trả lời các câu hỏi:
Câu 1. Xác định vị trí ( ô nguyên tố, nhóm, chu kì) của các nguyên tố:
Tên nguyên tố

Vị trí
nhóm

Ô thứ

Chu kì

Manganese(Mn)

 

 

 

Cobalt(Co)

 

 

 

Zinc(Zn)

 

 

 

Câu 2. Một kim loại ở thể lỏng trong điều kiện thường được ứng dụng để
chế tạo nhiệt kế. Đó là kim loại nào? Cho biết vị trí ( ô, nhóm, chu kì)
của nguyên tố đó.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Quan sát các nguyên tố kim loại thuộc nhóm B và trả lời các câu hỏi:
Câu 1. Xác định vị trí ( ô nguyên tố, nhóm, chu kì) của các nguyên tố:
Tên nguyên tố

Vị trí
Ô thứ

Nhóm

Chu kì

Manganese(Mn)

 25

 VIIB

4 

Cobalt(Co)

 27

 VIIIB

4 

Platium(Pt)

 78

 VIIIB

6

Câu 2. Một kim loại ở thể lỏng trong điều kiện thường được ứng dụng để
chế tạo nhiệt kế. Đó là kim loại nào? Cho biết vị trí ( ô, nhóm, chu kì)
của nguyên tố đó.

=> Kim loại cần tìm là Mercury (thủy ngân), kí hiệu hóa
học là Hg: nằm ô 80, thuộc nhóm IIB, chu kì 6.

Hg (thủy ngân) là chất độc hại gây nguy hiểm tới

sức khỏe con người. Theo WHO (tổ chức y tế thế
giới) thì chất này là một trong mười nhóm hóa chất
độc nhất. Ở dạng kim loại, các hợp chất và muối
của Hg rất độc. Khi cơ thể tiếp xúc, hít thở hay nuốt
phải các chất trên sẽ gây tổn thương não và gan.
Kim loại Hg: Tiếp xúc qua con đường không khí và
được hít vào phổi. Thể hơi của Hg là nguy hiểm
nhất. Chất này được sinh ra từ hoạt động của các

BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
III. Các nguyên tố kim loại:
* Tìm hiểu các nguyên tố kim loại nhóm A:
* Tìm hiểu các nguyên tố kim loại nhóm B:
=> Hơn 80% các nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn
là kim loại, bao gồm một số nguyên tố nhóm A và tất cả các
nguyên tố nhóm B.

BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
III. Các nguyên tố kim loại:

Mỗi kim loại đều có vai trò và ứng dụng khác nhau trong
đời sống, em hãy cho biết những kim loại nào thường được
dùng để làm trang sức. Dựa vào hình 4.2, em hãy cho biết vị
trí của chúng trong bảng tuần hoàn.

ỨNG DỤNG CỦA MỘT SỐ KIM LOẠI DÙNG LÀM TRANG SỨC

25

BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
III. Các nguyên tố kim loại:

Mỗi kim loại đều có vai trò và ứng dụng khác nhau trong
đời sống, em hãy cho biết những kim loại nào thường được
dùng để làm trang sức, làm dây điện. Dựa vào hình 4.2, em
hãy cho biết vị trí của chúng trong bảng tuần hoàn.
=> Một số kim loại được làm đồ trang sức: vàng, bạc, …
+ Gold (vàng) kí hiệu hóa học Au, ô 79, chu kì 6, nhóm IB
+ Silver (bạc) kí hiệu hóa học Ag, ô 47, chu kì 5, nhóm IB
=> Một số kim loại được làm dây điện như: đồng, nhôm.
+ Copper (đồng) kí hiệu hóa học Cu, ô 29, chu kì 4, nhóm IB
+ Aluminium (Nhôm) kí hiệu Al, ô 13, chu kì 3, nhóm IIIA

TRÒ CHƠI “AI NHANH HƠN”
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5
Luật
chơi:
VIẾT CÁC CÔNG THỨC CHUYỂN ĐỔI GIỮA CÁC ĐẠI LƯỢNG:
m=n.M
m, n, M, V ( chất khí)
- Có 10 thẻ nguyên tố cho mỗi đội chơi, trong
vòng 5 phút các đội phải bỏ đúng được các thẻ
nguyên tố vào 3 giỏ có ghi: Kim loại,n Phi
= kim,
khí hiếm
.
Công thức
- Mỗi
thẻđổi
xếp
đúng sẽ được 1 điểm, đội nào điểm
chuyển
giữa
đại sẽ
lượng:
n, cuộc
M=
caocác
hơn
thắng
M, m, V ( chất
khí)

n=
V(đktc)= n.22,4

M: khối lượng mol (g/mol)
n: Số mol ( mol)
m: Khối lượng chất ( gam)
V: Thể tích chất khí (lit)
Đktc ( điều kiện tiêu chuẩn, áp
suất 1bar, nhiệt độ o0C
đkc (điều kiện chuẩn, áp suất
1bar, nhiệt độ 250C
Ở điều kiện chuẩn: V = n.24,79

TRÒ CHƠI “AI NHANH HƠN”
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5
VIẾT CÁC CÔNG THỨC CHUYỂN ĐỔI GIỮA CÁC ĐẠI LƯỢNG:
m, n, M, V ( chất khí)

Kim loại
Cs

Phi kim
Si

Caesium
Công
Ti thức

Silicon
Br

chuyển đổi giữa
Titanium
các đại lượng: n, Bromine
M,Li
m, V ( chất
S
khí)

Lithium
Ni

Sulfur
H

Nickel

Hydrogen

 

m=n.M
Khí hiếm
He
Helium n =
Xe
Xenon M =
 
 

n=
V(đktc)= n.22,4

BÀI TẬP VỀ NHÀ:

Em hãy tìm hiểu về 3 nguyên tố thuộc nhóm
Kim loại mà chưa được đề cập trong bài học về
vị trí trong bảng tuần hoàn, ứng dụng trong đời
sống của chúng.