Lịch sử loài người

BÀI 4: XÃ HỘI NGUYÊN THỦY

I. Các giai đoạn tiến triển của xã
hội nguyên thủy
NỘI
DUNG
BÀI
HỌC

II. Đời sống vật chất của người
nguyên thủy.
III. Đời sống tinh thần của người
nguyên thủy.

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.

Giai đoạn đầu tiên => dài nhất

Xã hội nguyên thủy bắt đầu và kết thúc khi nào?

Bầy người nguyên
thủy
Gồm vài gia đình sinh sống
cùng nhau
Có sự phân công lao động
giữa nam và nữ

Công xã thị tộc
Gồm các gia đình có quan hệ
huyết thống sống cùng nhau
Đứng đầu là tộc trưởng
Nhiều thị tộc sống cạnh nhau,
có quan hệ họ hàng và gắn bó
với nhau hợp thành bộ lạc

Của cải chung, làm chung, hưởng thụ bằng
4.1 Sơ đồ mô phỏng tổ chứcnhau
xã hội của người nguyên thủy

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.

Xã hội nguyên thủy đã trải qua
những giai đoạn phát triển nào?
Đặc điểm của những giai đoạn đó
là gì?

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.
- Bầy người nguyên thủy (Người tối cổ)

Gồm 5-7 gia đình sống cùng nhau

Phân công lao động giữa nam và nữ

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.

Vì sao giai đoạn đầu khi loài người
vừa hình thành lại sống với nhau
thành bầy đàn?

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.
- Công xã thị tộc (Người tinh khôn)

- Gồm vài chục gia đình
có quan hệ huyết thống
sinh sống cùng nhau. Gọi
là thị tộc. Đứng đầu thị
tộc là Tộc trưởng.

- Bộ lạc là tập hợp các
thị tộc sinh sống trên
cùng địa bàn. Đứng
đầu là Tù trưởng.

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.

Các tộc trưởng và Tù
trưởng là những
người như thế nào?
- Là những người có uy
tín nhất.
- Có tài lãnh đạo

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.

Đặc điểm căn bản trong quan hệ của
con người với nhau thời kì nguyên
thủy là gì?

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.

- Xã hội nguyên thủy đã trải qua 2 giai đoạn phát triển:
+ Bầy người nguyên thủy:
+ Công xã thị tộc:
- Đặc điểm: con người ăn chung, ở chung và giúp đỡ lẫn
nhau => Bình đẳng.

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy

Thời kì đồ đá

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động

Lao động là gì?

Lao động là hoạt động có mục đích của con
người nhằm tác động, biến đổi các vật chất tự
nhiên thành những vật phẩm nhằm đáp ứng
nhu cầu sinh tồn của con người.

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động

Người nguyên thủy đã dùng
công cụ lao động được làm
từ chất liệu gì?

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động

Người nguyên thủy đã cải
tiến công cụ bằng đá như thế
nào?

Mảnh tước đá, rìu tay ( Sơ kì đồ đá cũ)

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động

Ở Việt Nam, công cụ bằng đá
của Người tối cổ được phát
hiện ở đâu?

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động
Từ những công cụ bằng đá
thì người nguyên thủy còn
sáng tạo ra những công cụ
nào phục vụ cho cuộc sống
sinh hoạt và lao động?

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động
Lao động có vai trò như thế nào
đối với quá trình phát triển của
người nguyên thủy?

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động
Người nguyên thủy
phát hiện ra lửa như
thế nào?

Núi lửa phun trào

Những tia sét tạo nên cháy rừng

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động
Người nguyên thủy
tạo ra lửa như thế
nào?

Người tối cổ tạo ra lửa bằng cách ghè hai mảnh

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động
Việc tìm ra lửa có vai
trò như thế nào đối
với cuộc sống của
người nguyên thủy?

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động
- Sự phát triển của công cụ đá: Từ công cụ thô sơ như rìu
cầm tay hay mảnh tước (dùng để cắt gọt) dần dần họ biết
dùng bàn mài để mài lưỡi rìu, họ cũng biết sử dụng lao,
cung tên trong săn bắt động vật.
- Phát minh ra lửa

Quan sát Hình 4.7 và đọc
phần em có biết trang 23
SGK, em có đồng ý với ý
kiến: Bức vẽ trong hang
La-xcô (Lascaux) mô tả
những con vật là đối
tượng săn bắt của người
nguyên thuỷ khi họ đã có
cung tên. Tại sao?

Hãy sắp xếp các hình LUYỆN TẬP
ảnh dưới đây theo
đúng tiến trình chế tác
công cụ lao động
bằng đá của người
nguyên thuỷ

KIỂM TRA BÀI CŨ
1.Phát minh đặc biệt quan trọng của Người tối cổ đánh dấu bước
tiến nhảy vọt trong lịch sử loài người là gì?
=> Phát minh ra lửa
2. Điền từ vào chỗ trống:
Nhờ quá trình …………..
lao động con người đã từng bước tự cải tiến và hoàn
thiện mình
3. Xã hội nguyên thủy đã trải qua những giai đoạn phát triển nào?
Từ giai đoạn bầy người nguyên thủy phát triển lên thành Công xã thị
tộc.

BÀI 4: XÃ HỘI NGUYÊN THỦY ( TIẾP THEO)
II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
2. Từ hái lượm, săn bắt đến trồng trọt, chăn nuôi

Quan sát hình
4.8, em hãy liệt
kê các hình
thức lao động
của người
nguyên thủy ở
Việt Nam, và
nhắc lại vai trò
của lửa trong
đời sống của
họ.

Cách thức lao
động của Người
tối cổ là gì?

Người tối cổ

Săn bắt, hái lượm

Phân công lao động giữa nam và nữ

Vậy địa bàn
cư trú của
người nguyên
thủy ở đâu?

Hang động, mái đá

=> Không cố định,
thường xuyên thay đổi
chỗ ở

BÀI 4: XÃ HỘI NGUYÊN THỦY ( TIẾP THEO)
II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
2. Từ hái lượm, săn bắt đến trồng trọt, chăn nuôi
Em hãy nhận xét đời sống của người
nguyên thủy?
=> Bấp bênh, hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên

Dựa vào
kiến thức
SGK, cho
biết đời
sống của
người tinh
khôn như
thế nào?
Người tinh khôn

Biết trồng trọt

“Thuần dưỡng” động vật

Những chi
tiết nào
chứng tỏ con
người đã biết
thuần dưỡng
động vật?

Hoang mạc Sa-ha-ra ngày nay

Biết làm các túp lều để ở

Như vậy, so với Người Tối cổ thì đời sống của
Người tinh khôn như thế nào?
=> Người Tinh khôn chủ động nguồn thức
ăn, không lệ thuộc quá nhiều vào tự nhiên

Săn bắt

Hái lượm

Chăn nuôi

Trồng trọt

Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy
những dấu vết, dấu tích gì của nguyên
thủy, những dấu tích đó ở đâu tại Việt
Nam?

2. Từ hái lượm, săn bắt đến trồng trọt, chăn nuôi
- Người tối cổ:
+ Hái lượm, săn bắt thú rừng.
+ Sống trong các hang động, mái đá.
+ Họ đã biết dùnglửa...
Þ Bấp bênh, hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên
- Người tinh khôn:
+ Họ biết chăn nuôi,trồng trọt =>Nền nông nghiệp sơ khai cũng xuất
hiện
+ Người nguyên thủy bắt đầu sống định cư.