Bài 45.
HỆ MẶT TRỜI VÀ NGÂN HÀ

HỆ MẶT TRỜI LÀ GÌ ?

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở
trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời,
tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân
tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm. Đa phần các thiên thể quay quanh
Mặt Trời, và khối lượng tập trung chủ yếu vào 8 hành :Sao Thủy, Sao Kim,
Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao Hải Vương.

Ngân Hà

Ngân Hà, Sông Ngân hay tên trong tiếng Anh là Milky Way, là một thiên
hà chứa Hệ Mặt Trời của chúng ta. Nó xuất hiện trên bầu trời như một dải
sáng mờ kéo dài từ chòm sao Tiên Hậu (Cassiopeia) ở phía bắc đến chòm
sao Nam Thập Tự (Crux) ở phía nam, và sáng nhất ở chòm sao Nhân
Mã (Sagittarius) - trung tâm của dải Ngân Hà.ccc

I.Cấu trúc của Hệ Mặt Trời

• -Trong Hệ Mặt Trời,các hành tinh đều có các vệ tinh quay quanh các hành tinh.

1. Cấu trúc của hệ Mặt Trời
a. Tìm hiểu hệ Mặt Trời
?1 Hãy kể tên các hành tinh, vệ tinh xuất hiện trong hình 45.1.

1. cấu trúc của hệ mặt trời
a. Tìm hiểu hệ mặt trời
?1 Hãy kể tên các hành tinh, vệ tinh xuất hiện trong hình 45.1.
Trong hình 45.1 có 8 hành tinh gồm:
- Thuỷ tinh
- Kim tinh
- Trái Đất
- Hoả tinh
- Mộc tinh
- Thổ tinh
- Thiên Vương tinh
- Hải Vương tinh.

?2. Tính từ Mặt Trời ra thì Trái Đất là hành tinh thứ bao nhiêu trong hệ Mặt
Trời?
Tính từ Mặt Trời ra thì Trái Đất là hành tinh thứ 3 trong
hệ Mặt Trời.

?3. Các hành tinh có chuyển động quanh Mặt Trời
không? So sánh chiều chuyển động quanh Mặt Trời
của các hành tinh.
Các hành tinh có chuyển động quanh Mặt Trời.
Chúng chuyển động quanh Mặt Trời với cùng một
chiều như nhau.

Ngoài các hành tinh, trong hệ Mặt Trời còn có các
tiểu hành tinh, sao chổi và các khối bụi thiên
thạch.

- Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương hệ) là một hệ hành tinh có:
Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời.

- Trong hệ Mặt Trời, ngoài Mặt Trời còn có hai nhóm:
+ Nhóm 1: gồm 8 hành tinh và các vệ tinh của chúng.
+ Nhóm 2: gồm các tiểu hành tinh, sao chổi và các khối bụi thiên
thạch.

 b. Tìm hiểu các đặc trưng của 8 hành tinh
? 4. Dựa vào số liệu trong bảng 45.1, em hãy so sánh khoảng cách
từ các hành tỉnh tới Mặt Trời với khoảng cách từ Trái Đất tới Mặt
Trời. Hành tỉnh nào gần Mặt Trời nhất, hành tỉnh nào xa Mặt Trời
nhất?

? 4. Dựa vào bảng số liệu
em hãy so sánh khoảng
cách từ các hành tinh tới
Mặt trời với khoảng cách
từ Trái đất tới Mặt trời.
Hành tinh nào gần Mặt
Trời nhất, hành tinh nào
xa Mặt Trời nhất ?

Trong hệ Mặt Trời, khoảng cách từ các hành tinh tới Mặt Trời không
bằng nhau. Thuỷ tỉnh gần Mặt Trời nhất, Hải Vương tỉnh xa Mặt
Trời nhất.

?5. Nêu sự liên hệ
giữa chu kì chuyển
động quanh Mặt
Trời của các hành
tinh và khoảng
cách từ các hành
tinh tới Mặt Trời ?

Chu kì chuyển động quanh Mặt Trời của các hành tinh không như
nhau. Hành tinh càng xa Mặt Trời thì chu kì quay quanh Mặt Trời
càng lớn.

? Hành tinh nào
trong hệ Mặt Trời
gần Trái Đất nhất?
Nó cách Trái Đất
bao nhiêu kilômét?

?Kim tinh gần trái đất nhất và cách Trái Đất khoảng 0,28 Au = 42 triệu km.

- Khoảng cách từ các hành tinh khác nhau tới Mặt trời là khác nhau

- Các hành tinh chuyển động quanh Mặt trời với chu kỳ khác nhau

2. ÁNH SÁNG CỦA CÁC THIÊN THỂ

a) Mặt trời

b) Sao Bắc cực

Mặt Trời và các ngôi sao thực chất là một khối khí có nhiệt độ bề
mặt rất cao.Nhiệt độ bề mặt của Mặt Trời khoảng 6000K.Ngôi
sao có nhiệt độ bề mặt thấp nhất cũng tới 3000K,nhiệt độ bề
mặt cao nhất cỡ 50000K.Vì thế,Mặt Trời và các sao tự phát ra
ánh sáng.

“Sao chổi là loại hành tinh”chuyển động quanh Mặt Trời
theo một quỹ đạo rất dẹt.Các hành tinh và sao chổi có
nhiệt độ bề mặt thấp hơn nhiệt độ các sao rất nhiều.
Khi sao chổi tiến gần Mặt Trời,các phần tử hơi nước bị
“thổi”ra tạo thành cái đuôi phản xạ ánh sáng Mặt Trời.

? 6: Quan sát H.45.3 và cho biết các hành tinh có tự
phát ra ánh sáng không. Vì sao?
Các hành tinh có cả phần tối và phần sáng, do đó
chúng không tự phát ra ánh sáng.
Ánh sáng từ các hành tinh mà ta nhìn thấy có
được là do Mặt Trời chiếu sáng các hành tinh và
chúng lại phản xạ ánh sáng mặt trời chiếu tới Trái
Đất.
Vào ban đêm, chúng ta có thể nhìn thấy ánh sáng
từ các hành tinh như Kim tinh, Hoả tinh, ... Ánh sáng
đó có được là do chúng phản xạ ánh sáng từ Mặt Trời

? Vào ban đêm, chúng ta có thể nhìn thấy ánh sáng từ
các hành tinh như Kim tinh, Hoả tinh,… Ánh sáng đó
có được là do đâu?
Vào ban đêm, chúng ta có thể nhìn thấy ánh sáng
từ các hành tinh như Kim tinh, Hoả tinh, ... Ánh sáng
đó có được là do chúng phản xạ ánh sáng từ Mặt Trời
và chiếu tới Trái Đất.

2. Ánh sáng của các thiên thể
Mặt Trời và các ngôi sao là thiên thể có thể
tự phát ra ánh sáng.
Các hành tinh và sao chổi phản xạ ánh
sáng Mặt Trời.

*) Vận dụng:
Chu kì quay của Trái Đất xung quanh Mặt trời là: 365,25 ngày.
Một năm Hỏa tinh bằng 365,25 . 1,88 = 686,67 ngày Trái Đất.

3. Hệ mặt trời trong ngân
m hiểu
hàNgân Hà và vị trí hệ Mặt Trời trong Ngân Hà
7. Khi quan sát bầu trời đêm, vào những đêm
không trăng, chúng ta thường nhìn thấy những
gì?
Các ngôi sao và một vệt trắng mờ nằm vắt
ngang trên bầu trời.

Dải Ngân Hà quan sát từ Trái Đất

Dải Ngân Hà là
gì ?

Ngân
Ngân Hà, Sông Ngân hay
tênHà
trong tiếng Anh
là Milky Way, là một thiên hà chứa Hệ Mặt Trời của
chúng ta. Nó xuất hiện trên bầu trời như một dải
sáng mờ kéo dài từ chòm sao Tiên Hậu (Cassiopeia)
ở phía bắc đến chòm sao Nam Thập Tự (Crux) ở
phía nam, và sáng nhất ở chòm sao Nhân
Mã (Sagittarius) - trung tâm của dải Ngân Hà.ccc

Ngân Hà
Ngân Hà, Sông Ngân hay tên trong
tiếng Anh là Milky Way, là một thiên
hà chứa Hệ Mặt Trời của chúng ta. Nó
xuất hiện trên bầu trời như một dải
sáng mờ kéo dài từ chòm sao Tiên
Hậu (Cassiopeia) ở phía bắc đến chòm
sao Nam Thập Tự (Crux) ở phía nam, và
sáng nhất ở chòm sao Nhân
Mã (Sagittarius) - trung tâm của dải
Ngân Hà.

Hình ảnh Ngân Hà

3. Hệ Mặt trời trong ngân hà
Hệ Mặt Trời chỉ là một phần nhỏ của Ngân
hà, nằm ở rìa Ngân hà và cách tâm một
khoảng cỡ 2/3 bán kính của nó

Bài tập 5-trang 199 SGK
Thiên thể

Tự phát sáng

Sao Mộc

 

Sao Bắc Cực
Sao Hỏa
Sao chổi

x
 
 

Không tự phát sáng

x

 

x
x

Thuộc hệ mặt trời

Không thuộc hệ mặt trời

x

 

 

x
x

x

 
 

Tinh vân
Tinh vân có nghĩa là mây sao (từ Hán Việt), chỉ cái tên đó
thôi cũng phần nào cho thấy được vẻ đẹp huyền ảo của
chúng. Tinh vân là hỗn hợp của bụi, khí hydro, khí heli và
plasma, trong đó hydro chiếm tới 90%, heli chỉ xấp xỉ 10%
và 0,1% còn lại là những hợp chất khác.
Tinh vân có thể là những đám bụi tập hợp lại với nhau do
hấp dẫn (khối lượng chưa đủ để tạo thành một ngôi sao
hay một thiên thể lớn), hoặc cũng có thể là vật chất được
phóng ra do sự kết thúc của một ngôi sao. Các tinh vân
thường tập trung thành những dải hẹp, dày từ vài chục đến
vài trăm năm ánh sáng (1 năm ánh sáng = 9.460 tỷ km).
Có rất nhiều tinh vân nằm rải rác ở khắp các thiên hà.
Nhưng chúng được chia thành 5 loại chính bao gồm: tinh

1) kiểm tra thường xuyên bài 43
2) Chuẩn bị bài mới :
bài 31. Động vật