KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6
Sách Chân trời sáng tạo

Kiểm tra 10 phút
Câu 1: Một thước thẳng có 101 vạch chia đều nhau,
vạch đầu tiên ghi số 0, vạch cuối cùng ghi số 100 kèm
theo đơn vị cm. Thông tin đúng của thước là:
A. GHĐ và ĐCNN là 100cm và 1cm
B. GHĐ và ĐCNN là 101cm và 1cm
C. GHĐ và ĐCNN là 100cm và 1mm
D. GHĐ và ĐCNN là 101cm và 1mm
Câu 2: Nêu các bước đo chiều dài bằng thước.

Hai cốc giống nhau chứa cùng một thể
tích chất lỏng: Một cốc chứa nước và
một cốc chứa dầu ăn. Khối lượng của hai
chất lỏng trong hai cốc có bằng nhau
không? Làm sao để biết được chính xác
điều đó?

Cốc chứa nước

Cốc chứa dầu ăn

BÀI 5
ĐO KHỐI LƯỢNG

NỘI DUNG CHÍNH

1
ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ
ĐO KHỐI LƯỢNG

2
THỰC HÀNH ĐO
KHỐI LƯỢNG

1

ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ
ĐO KHỐI LƯỢNG

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Đơn vị đo khối lượng
1. Hãy kể tên những đơn vị đo khối
lượng mà em biết?
• Đơn vị đo khối lượng trong hệ
thống đo lường chính thức của
nước ta hiện nay là kilôgam

Hình 5.1. Quả

(kilogram).

cân mẫu.

• Kí hiệu: kg.

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Tìm hiểu về đơn vị đo khối lượng
Bảng 5.1. Các ước số và bội số thập phân của đơn vị kilôgam thường gặp.
Đơn vị
Miligam (miligram)
Gam (gram)

Kí hiệu

Đổi ra kg

mg

1 mg = 0,000 001 kg

g

1 g = 0,001 kg

hg

1 hg = 0,1 kg

Yến

-

1 yến = 10 kg

Tạ

-

1 tạ = 100 kg

Tấn

t

1 t = 1000 kg

Hectôgam (Hectogram)
Còn gọi là lạng

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Đơn vị đo khối lượng
Đổi các đơn vị sau:
0,5 kg
500 g = ..............

1 500
1,5 kg = ...............g

3 000 kg
3 tấn = ...........

3,2 kg
3200 g = .............

500 kg
5 tạ = ...........

200
2 héctôgam = ..................
g

2 000 g
2 kg = ...........

2 500 kg
2,5 tấn = ...........

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Dụng cụ đo khối lượng
Để đo khối lượng người ta dùng cân. Có nhiều loại
cân khác nhau: cân đồng hồ, cân điện tử, cân y tế,
cân Roberval,…

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Tìm hiểu về dụng cụ đo khối lượng

Cân tạ

Cân đồng hồ

Cân y tế

Cân bỏ túi
(cân xách)

Cân Rôbecvan

Cân tiểu li

Cân điện tử

Cân đòn

Cân móc
điện tử

1. Hãy gọi
tên các loại
cân ở hình
bên?

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Dụng cụ đo khối lượng
2. Em hãy nêu thêm một số loại cân khác mà em biết và
nêu ưu thế của từng loại cân đó.

ưu điểm: dễ sử dụng,
giá rẻ, phù hợp vật nhỏ
Cân đồng hồ

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Dụng cụ đo khối lượng
2. Em hãy nêu thêm một số loại cân khác mà em biết và
nêu ưu thế của từng loại cân đó.

Cân điện tử

ưu điểm: độ chính xác
cao, nhiều chức năng,
phù hợp nhiều mục
đích

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Tìm hiểu về dụng cụ đo khối lượng
2. Em hãy nêu thêm một số loại cân khác mà em biết và
nêu ưu thế của từng loại cân đó.

Trạm cân điện tử

ưu điểm: đo tải trọng lớn, phù hợp cân ô tô, công-

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Tìm hiểu về dụng cụ đo khối lượng
Em hãy đọc tên loại cân
dưới đây và cho biết
GHĐ và ĐCNN của
cân.
Cân đồng hồ
GHĐ: 5kg
ĐCNN: 20g

2. Quan sát các hình vẽ dưới đây, hãy chỉ ra đâu là cân tiểu ly, cân
điện tử, cân đồng hồ, cân xách?

CânHình
điện1 tử

tiểu3 ly
Cân Hình
đồng2 hồ CânHình

Hìnhxách
4
Cân

3. Khi mua trái cây ở chợ, loại cân thích hợp là
A. cân tạ.
B. cân Roberval.
C. cân đồng hồ.
D. cân tiểu li.
4. Loại cân thích hợp để sử dụng cân vàng, bạc ở các
tiệm vàng là
A. cân tạ
B. cân đòn
C. cân đồng hồ.
D.
cân tiểu li.

2

THỰC HÀNH ĐO
KHỐI LƯỢNG

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG

Ước lượng khối lượng của vật và lựa chọn cân phù hợp
3. Có các cân như hình 5.3, để đo khối lượng cơ thể ta nên dùng
loại cân nào? Đo khối lượng hộp bút ta nên dùng loại cân nào?
Tại sao?
Đo khối
lượng hộp
bút

Đo khối
lượng cơ
thể

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Ước lượng khối lượng của vật và lựa chọn cân phù hợp

Khi đo khối lượng của một vật bằng cân thì cần ước lượng
khối lượng của nó, từ đó lựa chọn loại cân phù hợp để phép
đo được chính xác.

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Các thao tác khi đo khối lượng
4. Em hãy quan sát hình 5.4 và nhận xét về cách hiệu chỉnh
cân ở hình nào thì thuận tiện cho việc đo khối lượng của vật.




Cách hiệu chỉnh cân ở hình 5.4a thuận tiện hơn cho việc đo
khối lượng của vật vì mũi kim đang dừng ở vạch số 0.

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Các thao tác khi đo khối lượng
5. Quan sát hình 5.5 và cho biết cách đặt mắt để đọc khối lượng
như thế nào là đúng.







Khi đọc, ta phải đặt mắt nhìn theo hướng vuông góc với mặt cân.

LUYỆN TẬP
Hãy cho biết khối lượng mỗi thùng hàng trong hình 5.6 là
bao nhiêu kilogam? (Biết ĐCNN của cân này là 1kg).
39
kg

39
kg

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Các thao tác khi đo khối lượng
Khi sử dụng cân đồng hồ để đo khối lượng của một vật cần lưu ý:
- Hiệu chỉnh cân về vạch số 0 trước khi đo.
- Đặt mắt nhìn theo hướng vuông góc với mặt cân.
- Đọc và ghi kết quả đo theo vạch chia gần nhất với
đầu kim của cân.

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Đo khối lượng bằng cân
6. Thực hiện lần lượt đo khối lượng của viên bi sắt và cặp
sách. Hoàn thành theo mẫu bảng 5.2.
* Dụng cụ:
- Một số loại cân
trong

phòng

hành;
- 1 viên bi sắt;

thực

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Đo khối lượng bằng cân
* Tiến hành đo:
- Ước lượng khối lượng viên bi sắt;
- Lựa chọn cân phù hợp;
- Hiệu chỉnh cân;
- Đặt viên bi sắt lên cân. Đọc và ghi kết quả mỗi lần đo.
- Làm tương tự các bước trên khi đo khối lượng cặp sách.

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Đo khối lượng bằng cân

* m là khối lượng trung bình của vật;
m1, m2, m3 là khối lượng của vật trong các lần đo.

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG

Khi đo khối lượng của một vật bằng cân, ta cần thực hiện các bước sau:
Bước 1: Ước lượng khối lượng vật cần đo.
Bước 2: Chọn cân có GHĐ và ĐCNN phù hợp.
Bước 3: Hiệu chỉnh cân đúng cách trước khi đo.
Bước 4: Đặt vật lên cân hoặc treo vật vào móc cân.
Bước 5: Đọc và ghi kết quả mỗi lần đo theo vạch chia gần nhất với đầu
kim của cân.

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG

Mô tả cách đo, tiến hành đo khối lượng hộp đựng bút của em
và so sánh kết quả đo được với kết quả ước lượng của em.
+ Bước 1: Ước lượng khối lượng hộp bút.
+ Bước 2: Chọn cân có GHĐ và ĐCNN phù hợp.
+ Bước 3: Hiệu chỉnh cân về mức 0.
+ Bước 4: Đặt hộp bút lên cân hoặc treo hộp bút vào móc
cân.
+ Bước 5: Đọc và ghi kết quả mỗi lần đo theo vạch chia gần

BÀI TẬP

Bài 1. Nêu đơn vị đo khối lượng trong hệ thống đo lường của
nước ta và các ước số, bội số thường dùng của đơn vị này.
- Đơn vị đo khối lượng trong hệ thống đo lường của nước ta là kilogam(kg)
và các ước số, bội số thường dùng là:
+ Tấn (t) : Ta có 1 tấn = 10 tạ = 1000 kg
+ Tạ: Ta có 1 tạ = 10 yến = 100 kg
+ Yến: Ta có 1 yến = 10 kg
+ Kilogam (kg): Ta có 1 kg = 10 hg = 100 dag = 1000 g
+ Hectogam (hg) : Ta có 1 hg = 10 dag = 100 g = 0,1 kg
+ Dacagam (dag) : Ta có 1 dag = 10 g = 0,01 kg
+ Gam (g) : Ta có 1 g = 0,001 kg
+ Miligam (mg) : Ta có 1mg = 0,000001kg

Bài 2. Khi mua trái cây ở chợ, loại cân
thích hợp là
A. cân tạ.

B. cân Roberval.


Bài
3. đồng
Loại hồ.
cân thích D.
hợp
sửli.dụng
C. cân
cânđểtiểu
cân vàng, bạc ở các tiệm vàng là
A. cân tạ.
C. cân đồng hồ.

B. cân Roberval.


D. cân tiểu li.

Bài 3. Người bán hàng sử dụng cân đồng hồ như hình đưới đây
để cân hoa quả. Hãy cho biết GHĐ, ĐCNN của cân này và đọc
giá trị khối lượng của lượng hoa quả được đặt trên đĩa cân.
GHĐ: 3 kg.
ĐCNN: 20 g.
Khối
lượng
của
lượng hoa quả là:
240g.

TẠM BIỆT CÁC EM!