BÀI 5: GIA CÔNG CƠ KHÍ ( 4 TIẾT )

2. CƯA :

2.1. Khái niệm :
Cắt kim loại bằng cưa tay là một dạng gia công thô nhằm
cắt vật thể thành từng phần, cắt bỏ phần thừa hoặc cắt rãnh

2. CƯA :

2.2. Tư thế đứng và cách cầm cưa :

Câu hỏi 5 ???
Khi muốn cưa gỗ
hoặc kim loại, có
thể sử dụng cùng
một loại cưa được
không? Vì sao?

Không thể dùng cưa gỗ để cưa sắt
được vì lưỡi cưa gỗ có răng cưa
lớn hơn và thưa hơn so với cưa sắt.
Nên khi sử dụng cưa gỗ để cưa sắt
sẽ làm cho răng cưa dễ bị uốn méo
hoặc gãy. Do đó, ta cần phải sử
dụng cưa sắt, nó có lưỡi cưa làm
bằng loại thép tốt, răng cưa nhỏ.

2. CƯA :

2.2. Tư thế đứng và cách cầm cưa :
Quan sát Hình 5.7, em hãy mô
tả vị trí chân và tay khi cưa.


Chân phải hợp với chân trái 1
góc 75o, chân phải hợp với
trục của êtô 1 góc 45o.



Tay thuận cầm cán cưa, tay
còn lại nắm đầu kia của khung
cưa.

2. CƯA :

2.2. Tư thế đứng và cách cầm cưa :
- Tư thế đứng: đứng thẳng, khối lượng cơ thể phân đều lên hai chân, vị trí chân đứng so với bàn kẹp ê tô
- Cách cầm xưa: tay thuận năm cán cưa, tay còn lại nắm đầu kia của khung cưa.
- Thao tác: đầy và kéo cưa bằng cả hai tay, khi đẩy thì đẩy từ từ để tạo lực cắt, khi kéo cưa về, tay nắm khung cưa không đẩy, tay nắm cán cưa rút cưa về
nhanh hơn lúc đẩy. Quá trình lặp đi lặp lại như vậy cho đến khi kết thúc.

2. CƯA :

2.3. An toàn lao động khi cưa :

Câu hỏi 7 ???
Trong quá trình
cưa kim loại có
thể xảy ra những
tai nạn như thế
nào?

Những tai nạn xảy ra khi cưa kim
loại:


Mạt cưa rơi vào mắt.



Vật cưa rơi vào chân.



Cưa vào bản thân.

2. CƯA :

2.3. An toàn lao động khi cưa :

Câu hỏi
7?

Làm thế nào để
phòng tránh ?

Cách phòng tránh: 


Mặc trang phục bảo hộ lao động.



Sử dụng cưa đảm bảo an toàn kĩ thuật.



Khi cưa gần đứt phải đẩy cưa nhẹ hơn
và đỡ vật để không rơi vào chân.



Không dùng tay gạt mạt cưa hoặc thổi
vào mặt cưa tránh vào mắt.

2. CƯA :

2.3. An toàn lao động khi cưa :
- Mặc trang phục bảo hộ lao động.
- Sử dụng cưa đảm bảo an toàn kĩ thuật.
- Khi cưa gần đứt phải đẩy cưa nhẹ hơn và đỡ vật để không rơi vào chân.
- Không dùng tay gạt mạt cưa hoặc thổi vào mặt cưa tránh vào mắt.

2. CƯA :

2.4. Quy trình cưa :

Bước

1. Lắp lưỡi cưa vào khung cưa
Bước 2. Lấy dấu trên vật cầm cưa
Bước 3. Kẹp vật cần cưa lên ê tô
Bước 4. Cưa theo vạch dấu

3. ĐỤC:

3.1. Khái niệm :

Đục là bước gia công thô, thường được sử dụng
khi lượng dư gia công lớn hơn 0,5mm

3. ĐỤC :

3.2. Tư thế đứng và cách cầm búa và đục :
Quan sát Hình 5.9, em hãy mô tả tư thế đứng,
cách cầm đục và cầm búa

3. ĐỤC :

3.2. Tư thế đứng và cách cầm búa và đục :
- Tư thế đứng: đứng thẳng, khối lượng cơ thể phân đều
lên hai chân, vị trí chân đứng so với bàn kẹp ê tô
- Cách cầm đục: Đặt phần thân đục vào khe tay giữa
ngón cái và ngón trỏ cách đầu mút đập búa khoảng 20 30mm.
- Cách cầm búa: Các ngón tay nắm chặt vừa phải, ngón
tay út cách đuôi cán búa khoảng 20 - 30mm. 

3. ĐỤC :

3.3. An toàn lao động khi đục :

Câu hỏi 9 ???
Khi thực hiện
phương pháp
đục có thể xảy ra
những tai nạn
như thế nào ?



Những tai nạn xảy ra khi sử dụng
phương pháp đục:



- Búa, đục không đảm bảo (nứt, vỡ, đầu
búa không tra vào cán chắc chắn), cầm
búa, đục không chắc chắn dễ gây va
đập vào người lao động.



- Tư thế đứng đục không đúng cách dẫn
tới bệnh vẹo cột sống.

3. ĐỤC :

3.3. An toàn lao động khi đục :

Câu hỏi 9 ???
Làm thế nào để
phòng tránh ?



- Mặc trang phục bảo hộ lao động.



- Chọn búa có cán không bị vỡ, nứt, đầu
búa tra vào cán chắc chắn.



- Chọn đục không bị mẻ lưỡi.



- Phải có lưới chắn phoi ở phía đối điện với
người đục.



- Cầm đục, búa chắc chắn, đánh búa đúng
đầu đục.

3. ĐỤC :

3.3. An toàn lao động khi đục :

- Mặc trang phục bảo hộ lao động.
- Chọn búa có cán không bị vỡ, nứt, đầu búa tra vào cán chắc chắn.
- Chọn đục không bị mẻ lưỡi.
- Phải có lưới chắn phoi ở phía đối điện với người đục.
- Cầm đục, búa chắc chắn, đánh búa đúng đầu đục.

3. ĐỤC :

3.4. Quy trình đục :
Bước 1. Kẹp vật cần đục vào ê tô
Bước 2. Neo đục vào vật:
+ Đặt lưỡi đục vào vị trí cần đục
+ Đánh búa nhẹ nhàng để đục bám vào vật
Bước 3. Đục hoặc chặt đứt theo vị trí đã xác định
- Đục: nâng đục nghiêng với mặt nằm ngang một góc 300- 350
- Chặt đứt: đặt đục vuông góc với vật cần chặt

4. DŨA :

4.1. Khái niệm :

1. Nêu khái niệm dũa ???
- Dũa là dùng chế tạo độ nhẵn, phẳng trên các bề mặt
nhỏ, khó thực hiện trên các máy công cụ.

4. DŨA :

4.1. Khái niệm :

2. Em hãy mô tả cấu tạo công dụng của từng loại dũa
trong hình ?

4. DŨA :

4.1. Khái niệm :
2. a) Dũa tròn: có tiết diện hình tròn, toàn bộ thân giũa là hình
nón cụt góc cong nhỏ, dùng để gia công các lỗ tròn, các rãnh có
đáy là 1/2 hình tròn.
b) Dũa dẹt: có tiết diện hình chữ nhật, dùng để gia công các mặt
phẳng ngoài, các mặt phẳng trong lỗ có góc 90o.
c) Dũa tam giác: có tiết diện là tam giác đều, dùng để gia công
các lỗ tam giác đều, các rãnh có góc 60o.
d) Dũa vuông: có tiết diện hình vuông, dùng để gia công các lỗ
hình vuông hoặc các chi tiết có rãnh vuông.
e) Dũa bán nguyệt (giũa lòng mo): có tiết diện là một phần hình
tròn, có một mặt phẳng một mặt cong, dùng để gia công các mặt
cong có bán kính cong lớn.

4. DŨA :

4.1. Khái niệm :



Dũa là dùng chế tạo độ nhẵn, phẳng trên các
bề mặt nhỏ, khó thực hiện trên các máy công cụ.
 Dũa gồm dũa tròn, dũa dẹt, dũa tam giác, dũa
vuông, dũa bán nguyệt

4. DŨA :

4.2. Tư thế đứng và cách cầm dũa :
1. Em có nhận xét như thế nào về tư thế đứng và
cách cầm dũa (Hình 5.11) so với tư thế đứng và
cách cầm cưa?

4. DŨA :

4.2. Tư thế đứng và cách cầm dũa :
1.Tư thế đứng và cách cầm dũa so với tư thế đứng và cách cầm cưa là gần giống
nhau
- Chân phải hợp với chân trái 1 góc 75o, chân phải hợp với trục của êtô 1 góc
45o.
- Tay thuận cầm cán dũa, tay còn lại đặt lên đầu dũa, thân của người thợ tạo với
góc 45o so với cạnh của má ê tô.

3. DŨA :

3.2. Tư thế đứng và cách cầm dũa :
2. Vì sao cần giữ dũa luôn thăng bằng trong
quá trình dũa?

3. DŨA :

3.2. Tư thế đứng và cách cầm dũa :
2. Nếu trong quá trình dũa mà dũa không được giữ thăng
bằng thì bề mặt gia công sẽ không bằng phẳng, không mịn,
chỗ thấp chỗ cao, không đạt đúng yêu cầu.

4. DŨA :

4.3. An toàn lao động khi dũa :

Câu hỏi ???
Theo em, cần
thực hiện như
thế nào để
tránh gặp tại
nạn trong quá
trình dũa?



- Mặc trang phục bảo hộ lao động.



- Bàn ê tô phải chắc chắn, vật dũa phải
được kẹp chặt.



- Không được dùng dũa nứt cán hoặc
không có cán.



- Không thổi phoi để tránh phoi bắn vào
mắt.

4. DŨA :

4.3. An toàn lao động khi dũa :

- Mặc trang phục bảo hộ lao động.
- Bàn ê tô phải chắc chắn, vật dũa phải được kẹp chặt.
- Không được dùng dũa nứt cán hoặc không có cán.
- Không thổi phoi để tránh phoi bắn vào mắt.

4. DŨA :

4.4. Quy trình dũa :

- Bước 1. Kẹp vật cần dũa vào ê tô

- Bước 2. Dũa phá: Dùng dũa thô để nhanh chóng loại bớt vật liệu
- Bước 3. Dũa hoàn thiện: dùng dũa mịn hoặc giấy nhám để tạo hình các bề mặt có yêu cầu độ nhẵn cao.