CHÀO MỪNG
QUÝ THẦY CÔ VỀ
DỰ GIỜ

MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ
Lớp 6A4

GV: Nguyễn Thị Phương Vẹn

CHƯƠNG 3.

XÃ HỘI CỔ ĐẠI

Sông Nile

Kim tự tháp

Thủ đô Cairo

Các bức ảnh giúp
em liên tưởng đến
quốc gia nào?

Pharaoh

Sinh hoạt của người dân bên dòng sông Nin

TIẾT 23 – BÀI 6. AI CẬP CỔ ĐẠI

Bài 6. AI CẬP CỔ ĐẠI(2 TIẾT)
I. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN
II. QUÁ TRÌNH THÀNH LẬP NHÀ NƯỚC AI CẬP CỔ ĐẠI
III. NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA TIÊU BIỂU

HỌC XONG BÀI NÀY, EM SẼ:
- Nêu được tác động của điều kiện tự nhiên (các dòng
sông, đất đai màu mỡ) đối với sự hình thành nền văn
minh Ai Cập.
- Trình bày được quá trình thành lập nhà nước của người
Ai Cập.

I. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN

ĐỊA TRUNG HẢI

Xác định vị trí quốc gia Ai Cập.
HẠ AI CẬP
Sa mạc Tây

Sa mạc Đông

THƯỢNG AI CẬP
Hình 6.1. Lược đồ Ai Cập cổ đại
(khoảng 3000 năm TCN – Năm 30 TCN

SA MẠC NU –BI -AN

Quan sát hình 6.2, Em
hãy cho biết sông Nin
đem lại những thuận lợi
gì cho người Ai Cập?

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI (3 phút) Quan sát hình 6.1 và 6.3, em hãy cho
biết chữ nào trong 2 chữ tượng hình trên được dùng để diễn tả hoạt động
đi thuyền từ Thượng Ai Cập xuống Hạ Ai Cập? Lí giải sự lựa chọn của

Chữ tượng hình 1 miêu tả
hoạt động đi thuyền xuôi từ
Thượng Ai Cập về Hạ Ai Cập
theo chiều từ Nam đến Bắc,
nên chỉ cần xuôi dòng hang
hóa vẫn sẽ được vận chuyển
dễ dàng.
Chữ tượng hình 2 miêu tả
hoạt động đi ngược dòng
từ Hạ Ai Cập đến Thượng Ai
Cập, nên lúc này cần phải
dùng buồm để tận dụng sức
gió thổi từ biển vào. Gió sẽ
đẩy thuyền lưu thông dễ
dàng hơn.

I. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN
- Ai Cập nằm ở đông bắc châu Phi có lưu vực sông Nin rộng lớn.
- Sông Nin vừa mang đến nguồn nước thuận lợi cho sản xuất nông
nghiệp, vừa là tuyến đường giao thông chủ yếu giữa các vùng.
II. QUÁ TRÌNH THÀNH LẬP NHÀ NƯỚC AI CẬP CỔ ĐẠI

Chọn

Sông Hồng

Thị tộc

Nôm

Sông Nin

Miền Nam

Miền Bắc

Thảo luận nhóm 4 HS: Dựa vào các thông tin trong SGK, hoàn thành
trục thời gian sau: sao cho đúng với quá trình thành lập và phát triển

của nhà nước Ai Cập.

Từ thiên niên kỷ IV TCN

Các Nôm miền
Bắc hợp thành Hạ
Ai Cập, các Nôm
miền Nam hợp
thành Thượng Ai
Cập

Vua Na-mơ hay
vua Mê-nét đã
thống nhất
Thượng và Hạ Ai
Cập. Nhà nước
Ai Cập ra đời

Người La Mã
xâm chiếm Ai
Cập, nhà nước Ai
Cập sụp đổ

Thảo luận cặp đôi: Qua phần đọc em có biết và Hình 6.4 trang
34, hãy cho biết quá trình thống nhất Ai Cập cổ đại bằng chiến
tranh được thể hiện như thế nào trên phiến đá Namer?

Đứng đầu nhà nước Ai Cập cổ đại là ai và thường được gọi
là gì? Cai trị nhà nước Ai cập cổ đại theo hình thức nào?

- Quá trình thông nhất Ai Cập cổ đại
bằng chiến tranh được thể hiện trên
phiến đá Namer:
+ Vua Namer đội cả hai vương miện
(vương miện ở Thượng Ai Cập màu
trắng, ở Hạ Ai Cập màu đỏ).
+ Hình ảnh người đàn ông chỉ tay
vào một người đang quỳ xuống bên
dưới - mặt 1, hình ảnh người đàn ông
dẫn đầu một hàng quân có vũ khí mặt 2.
+ Namer và những người kế vị đã cai
trị Ai Cập theo hình thức cha truyền
con nối. Đứng đầu nhà nước Ai Cập
cố đại là các pha-ra-ông (Kẻ ngự
trong cung điện), có quyền lực tối
cao, sở hữu toàn bộ đất đai, của cải,
có quân đội riêng.

08/11/2024

Vua Na-mơ (Mê-nét) vị vua đầu tiên của Ai Cập cổ đại

PHARAON (NGÔI NHÀ LỚN
HAY KẺ NGỰ TRỊ TRONG
CUNG ĐIỆN)

II. QUÁ TRÌNH THÀNH LẬP NHÀ NƯỚC AI CẬP CỔ ĐẠI
- Quá trình thành lập nhà nước Ai Cập cổ đại:
- Khoảng năm 3000 TCN, vua Na-mơ hay vua Mê-nét thống nhất
Ai Cập, nhà nước Ai Cập ra đời.
- Đứng đầu nhà nước Ai Cập cổ đại là Pha-ra-ông có quyền lực tối
cao, cai trị theo hình thức cha truyền con nối.
- Năm 30 TCN, người La Mã xâm chiếm Ai Cập =>Nhà nước Ai
Cập cổ đại sụp đổ.

LUYỆN TẬP
Các em hãy chọn những đáp
đúng nhất trong các câu sau
đây:

START

Chọn đáp án đúng nhất: Ai
Cập nằm ở khu vực nào hiện
nay?

3

10

5

8

Hết Giờ
A.Đông Bắc Châu Phi

B.Đông Nam Châu Phi

C.Tây Bắc Châu Phi

D. Tây Nam Châu Phi

START

3

10

5

8

Chọn đáp án đúng nhất: Nhà sử
học Hê-rô-đốt đã nhận định: “Ai
Cập là………….của sông Nin?

Hết Giờ

A:Quốc gia

C: Tặng phẩm

B: Cái nôi

D: Địa danh

Chọn đáp án đúng nhất: Nền
kinh tế chính của Ai Cập cổ
đại là gì?

START

3

10

5

8

Hết Giờ

A: Nông nghiệp

C: Thủ công nghiệp

B: Công nghiệp

D: Thương nghiệp

START

3

Chọn đáp án đúng nhất: Ai là
người thống nhất thượng Ai
Cập và hạ Ai Cập?

10

5

8

Hết Giờ

A: Vua Ram sét
B: Vua Thớt mo

C: Vua Tu – tan –
khơ - mun

D: Vua Na - mơ

START

3

10

5

8

Chọn đáp án đúng nhất:
Đứng đầu nhà nước Ai Cập
cổ đại là?

Hết Giờ

A: Tể tướng

C: Quý tộc

B: Pha –ra -ông

D: Tướng lĩnh

START

3

10

5

8

Chọn đáp án đúng nhất: Nhà
nước Ai Cập cổ đại sụp đổ là
do

Hết Giờ

A: Người Hi Lạp
xâm chiếm

C: Người La Mã
xâm chiếm

B: Người Lưỡng
Hà xâm chiếm

D: Người Trung
Quốc xâm chiếm

2. Sự ra đời của nhà nước Ai Cập cổ đại xưa dựa trên cơ sở nào?
Gợi ý:
 Điều kiện tự nhiên thuận lợi: Những con sông này cung cấp nguồn nước dồi dào
cho sinh hoạt và sản xuất. Hằng năm mùa lũ, các sông bồi đắp phù sa phục vụ sản
xuất. Ngoài ra, đây còn là con đường giao thông chính kết nối các vùng, thúc đẩy
phát triển kinh tế Ai Cập
 Xã hội, con người:
o Mới đầu họ chỉ là những thổ dân sống theo từng công xã ( Nôm)
o Đến khoảng năm 3000 TCN, vua Na-mơ  theo huyền thoại đã thống nhất các
Nôm lại thành một vương quốc
=> Nhà nước Ai Cập ra đời

VẬN DỤNG
Câu hỏi: Em hãy viết một đoạn văn để giải thích vì sao nhà sử
học Hê-rô-đốt gọi “Ai Cập là tặng phẩm của sông Nin”? Giá trị
của sông hồ đối với các nước trên thế giới ngày nay trong đó có
Việt Nam?
Chuẩn bị bài 6: Ai Cập cổ đại tiếp theo : Những thành tựu văn
hóa tiêu biểu và hoàn thành các bài tập sau:
Nhiệm vụ 1: Lập bảng thống kê những thành tựu văn hóa tiêu
biểu của Ai cập cổ đại như sau:
Lĩnh vực

Chữ viết

Toán học

Kiến trúc và
điêu khắc

Y học và kĩ
thuật ướp xác

Thành tựu

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu mẫu chuyện về những thành tựu văn hóa
của Ai Cập cổ đại chia sẽ mẫu chuyện với các nhóm.

DẶN DÒ

• Học bài: Phần I và II
• Chuẩn bị phần III.NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA
TIÊU BIỂU
(Sưu tầm được những hình ảnh về thành tựu chủ yếu
ở Ai Cập thời cổ đại.)

Câu 1. Ai Cập cổ đại được hình thành trên lưu vực con sông nào?
A. Sông Ấn.
B. Sông Hằng.
D. Sông Nhị.
CC. Sông Nin.
Câu 2. Người đứng đầu nhà nước ở Ai Cập cổ đại là ai?
A. Pha-ra-ông.
B. Thiên tử.
C. En-xi.
D. Địa chủ.
A
Câu 3. Tại sao nhà nước Ai Cập cổ đại sớm hình thành và phát triển ở lưu vực
sông Nin?
A. Đây là địa bàn cư trú của người nguyên thủy.
B. Cư dân ở đây sớm phát minh ra công cụ bằng kim loại.
C. Do có điều kiện thuận lợi để phát triển hoạt động buôn bán.
D. Do có điều kiện thuận lợi để con người sinh sống và sản xuất.
D
Câu 4. Sông Nin vừa mang đến nguồn nước dồi dào vừa là……. của Ai Cập:
A. nguồn cung cấp cá.
B. nguồn cung cấp lượng cát khổng lồ.
C. tuyến đường giao thông chủ yếu.
D. nơi nuôi hải sản.
C

1a. Thượng Ai Cập
1b. Hạ Ai Cập
11
12

Câu 5. Hãy nối a,b
với 1 và 2 sao cho
đúng về vị trí của
Thượng Ai Cập và
Hạ Ai Cập

1. Em hiểu thế nào về câu nói của sử gia Hy Lạp cổ đại Hê-rô-đốt:
“Ai Cập là quà tặng của sông Nin”.
Gợi ý: Câu nói ấy hoàn toàn đúng bởi sông Nin đem về cho họ:
 Nguồn nước cung cấp nước sản xuất và sinh hoạt, đa dạng sinh vật
 Mùa lũ, sông Nin bồi đắp phù sa, giúp thuận lợi cho sản xuất nông
nghiệp
 Là con đường giao thông kết nối các vùng, giúp kinh tế Ai Cập phát
triển.

VẬN DỤNG
Hãy tưởng tượng và vẽ lại những hoạt
động trên sông Nin của cư dân Ai Cập
cổ đại.

GIỜ HỌC KẾT THÚC !

CẢM ƠN THẦY CÔ VÀ CÁC EM !

08/11/2024