CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI BÀI HỌC MÔN
LỊCH SỬ 8

KHỞI
ĐỘNG

Mời các bạn xem đoạn video
Những thông tin trong đoạn
video đang nói tới địa danh nào?

BÀI 6:
KINH TẾ, VĂN HOÁ VÀ TÔN GIÁO
Ở ĐẠI VIỆT TRONG CÁC
THẾ KỈ XVI - XVIII

NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Những nét chính về tình hình kinh tế
2. Những nét chính về sự chuyển biến trong
tín ngưỡng – tôn giáo thế kỉ XVI - XVIII
3. Những nét chính về sự chuyển biến trong
văn hóa thế kỉ XVI- XVIII

BÀI 6: KINH TẾ, VĂN HOÁ VÀ TÔN GIÁO Ở ĐẠI
VIỆT TRONG CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII

1. Những nét chính về tình hình kinh tế

1. NHỮNG NÉT CHÍNH VỀ TÌNH HÌNH KINH TẾ

a. Nông nghiệp

Kinh tế

b. Thủ công nghiệp
c. Thương nghiệp

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
a. Nông nghiệp

Nêu những nét chính về
tình hình nông nghiệp
Đại Việt thế kỉ XVIXVIII

Nông nghiệp
- Ở Đàng Ngoài:
+ Ruộng đất bị bỏ hoang không có người cấy.
+ Cuối thế kỉ XVII, nền nông nghiệp dần ổn định.
- Ở Đàng Trong:
+ Nông nghiệp phát triển rõ rệt.
+ Lưu vực sông Đồng Nai, sông Cửu Long là những vùng nông
nghiệp trù phú nhất cả nước.
→ Hình thành tầng lớp địa chủ.

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
a. Nông nghiệp
- Ở Đàng Ngoài:
+ Ruộng đất bị bỏ hoang không có người cấy.
+ Cuối thế kỉ XVII, nền nông nghiệp dần ổn định.
- Ở Đàng Trong:
+ Nông nghiệp phát triển rõ rệt.
+ Lưu vực sông Đồng Nai, sông Cửu Long là những vùng nông
nghiệp trù phú nhất cả nước.
→ Hình thành tầng lớp địa chủ.

Đàng Ngoài

Đàng Trong

Nhận xét :
-Sản xuất nông nghiệp:
+ Đàng Ngoài bị sa sút nghiêm trọng
+ Đàng Trong phát triển rõ rệt.
-Sản xuất nông nghiệp Đàng Trong và Đàng Ngoài có
sự khác biệt vì:
- Chính quyền Đàng Ngoài của chưa quan tâm đến sản xuất
nông nghiệp. Chính quyền Đàng Trong ngược lại quan tâm đến
sản xuất, chăm lo cho đời sống của người nông dân, đẩy mạnh

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
b. Thủ công nghiệp
Khai thác Hình 6.3,
thông tin trong mục 1b
SGK tr.34 và trả lời câu
hỏi: Nêu những nét chính
về tình hình phát triển thủ
công nghiệp.

- Thủ công nghiệp truyền thống: gốm sứ, dệt lụa, làm giấy,
đúc đồng.
- Nghề thủ công mới (phổ biến trong thế kỉ XVII, XVIII): khai
mỏ, khắc in bản gỗ, làm đường trắng.
- Các làng nghề nổi tiếng:
+ Làng gốm Thổ Hà (Bắc Giang), Bát Tràng (Hà Nội), dệt La
Khê (Hà Nội), giấy Yên Thái (Hà Nội), rèn sắt Nho Lâm
(Nghệ An), làm đường (Quảng Nam),…
+ Thợ thủ công lập phường, vừa sản xuất, vừa bán hàng.

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
b. Thủ công nghiệp
- Thủ công nghiệp truyền thống: gốm sứ, dệt lụa, làm giấy, đúc
đồng.
- Nghề thủ công mới (phổ biến trong thế kỉ XVII, XVIII): khai
mỏ, khắc in bản gỗ, làm đường trắng.
- Các làng nghề nổi tiếng:
+ Làng gốm Thổ Hà (Bắc Giang), Bát Tràng (Hà Nội), dệt La
Khê (Hà Nội), giấy Yên Thái (Hà Nội), rèn sắt Nho Lâm (Nghệ
An), làm đường (Quảng Nam),…
+ Thợ thủ công lập phường, vừa sản xuất, vừa bán hàng.

1. Những nét chính về tình hình kinh tế

- Kỹ thuật làm gốm đạt đến trình độ khá

Gốm Hoa Lam và Gốm Bát Tràng

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
c. Thương nghiệp và sự hưng khởi của các đô thị
Khai thác tư liệu 6.4, 6.5 và
thông tin trong bài, em hãy nêu
những nét chính về tình hình
phát triển của thương nghiệp thế kỉ
XVI - XVIII. Thương nghiệp thời kì
này có những điểm gì mới so với giai
đoạn lịch sử trước đó (thế kỉ XIVXV)?

* Nội thương: ở các thế kỷ XVI - XVIII buôn bán trong nước phát
triển:
- Chợ làng, chợ huyện... xuất hiện làng buôn và trung tâm buôn bán.
* Ngoại thương: phát triển mạnh.
- Thuyền buôn các nước Bồ Đào Nha, Hà Lan, Pháp, Anh đến Việt
Nam buôn bán tấp nập:
+ Bán vũ khí, thuốc súng, len dạ, bạc, đồng,...
+ Mua: tơ lụa, đường gốm, nông lâm sản.
- Thương nhân nhiều nước đã tụ hội lập phố xá, cửa hàng buôn bán
lâu dài.
=> Sự mới mẻ trong lĩnh vực thương nghiệp thời kì này là việc trao
đổi, buôn bán với nước ngoài được mở rộng và phát triển mạnh. Ở
các thế kỉ trước, ngoại thương bị thu hẹp.

c. Thương nghiệp và sự hưng khởi của các đô thị

* Nội thương: ở các thế kỷ XVI - XVIII buôn bán trong nước phát
triển:
- Chợ làng, chợ huyện... xuất hiện làng buôn và trung tâm buôn bán.
* Ngoại thương: phát triển mạnh.
- Thuyền buôn các nước Bồ Đào Nha, Hà Lan, Pháp, Anh đến Việt
Nam buôn bán tấp nập:
+ Bán vũ khí, thuốc súng, len dạ, bạc, đồng,...
+ Mua: tơ lụa, đường gốm, nông lâm sản.
- Thương nhân nhiều nước đã tụ hội lập phố xá, cửa hàng buôn bán
lâu dài.

Kẻ chợ Đàng Ngoài

CHÙA CẦU HỘI AN “LAI VIỄN CẦU”

Sơ đồ tư duy thể hiện những nét chính về tình hình kinh tế
của Đại Việt (XVI - XVIII)

BÀI 6: KINH TẾ, VĂN HOÁ VÀ TÔN GIÁO Ở ĐẠI
VIỆT TRONG CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII
2. Những nét chính về sự chuyển biến trong tín ngưỡng tôn giáo thế kỉ XVI - XVIII

BÀI 6: KINH TẾ, VĂN HOÁ VÀ TÔN GIÁO Ở ĐẠI
VIỆT TRONG CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII
2. Những nét chính về sự chuyển biến trong tín ngưỡng tôn giáo thế kỉ XVI - XVIII
Vào thế kỉ XVI - XVIII,
nước ta có chuyển biến
gì về tôn giáo?

Thế kỉ XVI-XVIII, tôn giáo nước ta có nhiều chuyển biến:

-Nho giáo suy thoái, trật tự phong kiến bị đảo lộn. Phật giáo có điều kiện

khôi phục lại, nhiều vị chúa quan tâm cho sửa sang chùa chiền, đúc đồng, tô
tượng nhưng đạo Phật không phát triển mạnh như thời kỳ Lý - Trần.
-Từ thế kỷ XVI – XVIII, đạo Thiên Chúa lan truyền cả nước nhờ các giáo sĩ
phương Tây theo các thuyền buôn nước ngoài vào truyền đạo nhưng sau đó
bị nhà nước phong kiến cấm đoán.
-Thế kỉ XVII, cùng với sự truyền bá của Thiên Chúa giáo, chữ Quốc ngữ
được sáng tạo nhưng chỉ dùng chủ yếu trong phạm vi hoạt động truyền giáo
chứ chưa phổ cập rộng rãi.
-Tín ngưỡng truyền thống phát huy như thờ cúng tổ tiên, thần linh, anh hùng
hào kiệt.
-Đời sống tín ngưỡng ngày càng phong phú. Ngoài chùa chiền còn có các
nhà thờ, đền thờ, lăng miếu…

Em hãy miêu tả một nét
đẹp trong tín ngưỡng
truyền thống của dân tộc
phát triển vào thời kì này

Tín ngưỡng thờ thành Hoàng làng
Tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng là một loại hình tín ngưỡng khá phổ
biến ở làng xã của người Việt ở đồng bằng Bắc bộ.  “Người Việt phổ
biến nhất, nổi bật nhất là thờ thần ở làng, không làng nào là không có
đình, đền, miếu thờ thần” . “Bởi thế, thần Thành hoàng là biểu tượng
thiêng liêng nhất của cả làng, ở mỗi làng, khắp các làng xưa kia”. Tín
ngưỡng thờ thành Hoàng là sự kết hợp đỉnh cao của tín ngưỡng sùng bái
con người và tín ngưỡng sùng bái thần linh. Thành Hoàng có thể là nhiên
thần, nhân thần, được phân thành thượng đẳng thần, trung đẳng thần, hạ
đẳng thần, chính thần, tà thần… nhưng đều có chung một điểm là có
công trạng đối với làng. Dân làng thể hiện sự biết ơn bằng việc thờ
phụng.

BÀI 6: KINH TẾ, VĂN HOÁ VÀ TÔN GIÁO Ở ĐẠI
VIỆT TRONG CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII
2. Những nét chính về sự chuyển biến trong tín ngưỡng –
tôn giáo thế kỉ XVI - XVIII
- Tín ngưỡng truyền thống vẫn được duy trì và phát triển.
- Nho giáo vẫn được nhà nước duy trì nhưng đã suy thoái.
- Phật giáo và Đạo giáo có điều kiện hồi phục.
- Đầu thế kỉ XVI, Thiên Chúa giáo bắt đầu du nhập vào Đại Việt.

CHÙA THIÊN MỤ ( HUẾ)

CỔNG ĐÌNH LÀNG LỆ MẬT
( GIA LÂM HÀ NỘI)

BÀI 6: KINH TẾ, VĂN HOÁ VÀ TÔN GIÁO Ở ĐẠI VIỆT
TRONG CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII
3. Sự chuyển biến về văn hóa trong các thế kỉ XVI – XVIII.

Hoàn thành phiếu học tập
Thời gian: 5 phút

PHIẾU HỌC TẬP
Những thành tựu văn hóa Đại Việt trong các thế kỉ XVI - XVIII

3. Sự chuyển biến về văn hóa trong các thế kỉ XVI - XVIII.
- Văn học Nôm: Chinh phụ Ngâm, Cung oán ngâm khúc, Thượng kinh
ký sự.
- Văn học dân gian: Trạng Quỳnh, Trang Lợn, Thạch Sanh…
- Chữ viết: Chữ Quốc Ngữ
- Về sử học: Phủ biên tạp lục,Ô Châu cận lục, Thiên Nam ngữ lục
- Địa lí: Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư của Đỗ Bá.
- Quân sự có Hổ trướng khu cơ của ĐàoDuy Từ
- Nghệ thuật điêu khắc kiến trúc: đình làng, chùa hay tượng thờ.
- Âm nhạc: Hát tuồng, hát chèo

HOÀN CẢNH CHỮ QUỐC NGỮ RA ĐỜI

- Thế kỉ XVII, Thiên chúa giáo du nhập vào
nước ta, để thuận tiện cho việc truyền đạo
một số giáo sĩ Phương Tây đã học tiếng Việt
để truyền đạo, họ đã dùng chữ cái La-tinh
ghi âm tiếng Việt -> chữ Quốc ngữ ra đời. 

BÀI 6: KINH TẾ, VĂN HOÁ VÀ TÔN GIÁO Ở ĐẠI VIỆT
TRONG CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII
3. Sự chuyển biến về văn hóa trong các thế kỉ XVI – XVIII.
Đó là một thứ chữ khoa học, tiện lợi, dễ sử
Vìdụng,
sao chữ
La-tinh
ghi âm
dễ phổ
biến. Gồm
29 chữ
tiếngvới
Việt
trở thành
chữ sắc, hỏi,
cái cùng
hệ thống
dấu (huyền,
Quốc
Ngữ
của nước
ta cho
ngã,
nặng,
ngang),
chữ Quốc
ngữ có thể
diễn đạt
đủ vốn
ngôn ngữ của
đếnđầy
ngày
nay?
Người Việt

Alexandre de Rhodes ( 1593- 1660)
Trang đầu Phép giảng tám ngày in năm 1651 của nhà truyền
giáo Alexandre de Rhodes. Bên trái là tiếng Latinh, bên phải là
tiếng Việt viết bằng chữ Quốc ngữ

CHÙA BÚT THÁP (BẮC NINH)

TƯỢNG PHẬT BÀ QUAN ÂM NGHÌN MẮT
NGHÌN TAY ( CHÙA BÚT THÁP BẮC NINH)

Hát chèo

Hát Tuồng

LUYỆN TẬP

Hoàn thành bảng tóm tắt những nét chính trong kinh tế, tôn giáo
và văn hóa nước ta ở các thế kỉ XVI-XVIII theo bảng dưới đây
Lĩnh vực  
Kinh tế

 

Tôn giáo

 

Văn hóa

 

Nét chính
?
?
?

1.Hoàn thành bảng tóm tắt những nét chính trong kinh tế, tôn giáo và văn hóa nước ta ở các thế kỉ XVI XVIII theo bảng dưới đây

Lĩnh vực
Kinh tế

Tôn giáo

 

Nét chính

 - Nông nghiệp:
+ Sản xuất nông nghiệp ở cả Đàng Trong và Đàng ngoài từng bước được phục hồi và phát triển trở lại.
+ Tình trạng nông dân bị chấm chiếm ruộng đất có xu hướng tăng.
- Thủ công nghiệp:
+ Các nghề thủ công truyền thống tiếp tục phát triển; xuất hiện thêm nhiều nghề thủ công mới.
+ Có nhiều làng nghề thủ công nổi tiếng.
- Thương nghiệp:
+ Hoạt động buôn bán trong dân đã trở nên phổ biến.
+ Ngoại thương phát triển mạnh.
+ Nhiều đô thị ở Đàng Trong và Đàng Ngoài được hưng khởi.
 - Đạo giáo và Phật giáo có điều kiện phục hồi.
- Nho giáo vẫn được nhà nước phong kiến duy trì.
- Thiên Chúa giáo du nhập và dần gây dựng được ảnh hưởng.

Văn hóa

 - Chữ viết: xuất hiện loại chữ Latinh dùng để ghi âm tiếng Việt.
- Đạt được nhiều thành tựu lớn trên các lĩnh vực: văn học, khoa học và nghệ thuật.

VẬN DỤNG

1. Em hãy đóng vai là một hướng dẫn viên du lịch giới
thiệu về một làng nghề thủ công đã có từ thế kỉ XVIXVIII.

* Yêu cầu:
- Giới thiệu làng nghề và đề xuất giải pháp đề bảo tồn làng nghề).

- Học sinh thực hiện ở nhà và chia sẻ sản phẩm vào tiết
học sau.