CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
NGÀY HÔM NAY!

BÀI 8:
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM
NĂM 1945

01020304-

NỘI DUNG BÀI HỌC
Việt Nam dưới ách thống trị của Pháp – Nhật Bản
Chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa giành chính quyền.
Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 và sự ra đời nước
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của Cách mạng
tháng Tám năm 1945.

03- THÁNG TÁM
TỔNG KHỞI NGHĨA
NĂM 1945 VÀ SỰ RA ĐỜI NƯỚC
VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA.

Khai thác tư liệu 8.9 – 8.12, thông tin mục 3 SGK tr.41 – 42,
hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Hình 8.10. Chiếm Bắc Bộ Phủ khởi nghĩa ở Hà Nội 19/8/1945

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
1. Bối cảnh lịch sử của Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.
- Những biến động của tình hình thế giới vào tháng 8/1945 đã tác động như thế nào
đến Việt Nam?……………………………………………………………………………..
- Trước tình hình ấy, Đảng Cộng sản Đông Dương và Mặt trận Việt Minh đã đưa ra
đường lối cách mạng như thế nào? Em có nhận xét gì về chủ trương trên của Đảng
và Chủ tịch Hồ Chí Minh?…………………………………………………………………..

Thời gian

2. Diễn biến chính của Tổng khởi
nghĩa tháng Tám năm 1945 và sự ra
đời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

 

Nội dung sự kiện
 

Gợi ý
• Vì sao Đảng Cộng sản Đông
Dương và Mặt trận Việt Minh
lại phát động nhân dân tiến
hành Tổng khởi nghĩa giành
chính quyền vào tháng Tám
năm 1945?
• Em biết gì về nội dung bản
Tuyên ngôn Độc lập?

Bác Hồ đọc Tuyên ngôn
Độc lập ngày 2/9/1945.

a. Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945

8/1945

a.1. Bối cảnh lịch sử
Chiến tranh

Nhật

15/8/1945,

thế giới thứ

thất bại

Nhật tuyên

hai bước

trước

bố đầu

vào giai

Đồng

hàng không

đoạn cuối.

minh.

điều kiện.

Một sĩ quan Nhật Bản
trao kiếm cho một trung
úy người Anh trong một
buổi lễ tại Sài Gòn, Liên
bang Đông Dương.

a.2. Chủ trương của Đảng và Mặt trận Việt Minh

8/194
5

13

8/194
5

14

8/194
5

15

8/194
5

16

8/194
5

17

8/19
45

1
4

8/194
5

13

Uỷ ban
Khởi nghĩa
toàn quốc
được
thành lập

Ban bố
Quân
lệnh
số 1.

Quân lệnh số 1 của Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc, ngày 13-8-1945.

8/19
45

1
5

8/19
45

1
6

8/19
45

1
7

Phát lệnh
Tổng khởi
nghĩa
trong cả
nước.

8/194
5

13

8/19
45

1
4

8/19
45

1
5

8/19
45

1
6

8/19
45

1
7

GS.VS Trần Huy Liệu –
Người viết bản "Quân lệnh số 1"

8/194
5

13

8/19
45

1
4

8/19
45

1
5

Lệnh tổng khởi nghĩa được ban bố.

8/19
45

1
6

8/19
45

1
7

8/194
5

1
3

8/19
45

8/194
5

14

Hội nghị toàn
quốc của
Đảng họp ở
Tân Trào:

8/194
5

15

1
6

8/19
45

1
7

Thông qua kế hoạch lãnh đạo toàn dân tổng
khởi nghĩa.
Quyết định vấn đề quan trọng trong chính sách
đối nội, đối ngoại sau khi giành chính quyền.

8/194
5

8/19
45

1
4

1
3

8/19
45

1
5

8/194
5

Đại hội Quốc dân được triệu tập

Tán thành chủ

Thông

trương

Tổng

10

khởi

nghĩa

sách

của Đảng.

16

qua

Cử ra Ủy ban Dân

chính

tộc giải phóng Việt

của

Nam (Hồ Chí Minh

Việt Minh.

làm Chủ tịch).

8/194
5

17

8/194
5

1
3

8/19
45

1
4

8/19
45

1
5

Đại hội đại biểu Quốc dân họp ở Tân Trào,
huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang
ngày 16/8/1945 nhất trí tán thành chủ trương
phát động Tổng khởi nghĩa của Đảng.

8/194
5

16

8/194
5

17
Tuyên

ngôn

của

Ủy

ban

Dân

tộc

Giải

phóng

Việt

Nam, 8-1945

8/194
5

1
3

8/19
45

1
4

8/19
45

1
5

8/194
5

16

8/194
5

17

Truyền đơn của Mặt trận Việt Minh kêu gọi
đồng bào khởi nghĩa giành chính quyền năm
1945

Lời hiệu triệu của Đảng Việt Nam Dân chủ về việc
hưởng ứng lệnh Tổng khởi nghĩa giành chính
quyền trong cả nước, ngày 17/8/1945

8/194
5

1
3

8/19
45

1
4

8/19
45

1
5

8/194
5

16

8/194
5

17

Tranh vẽ Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì Đại hội
Quốc dân tại đình Tân Trào (Tuyên Quang).
(Tranh sơn dầu: Họa sĩ Cao Thương)

Lễ xuất quân của đơn vị Quân giải phóng ngày
16/8/1945 tại gốc đa Tân Trào, thôn Tân Lập,
xã Tân Trào, Sơn Dương, Tuyên Quang.
(Tranh sơn dầu: Họa sĩ Cao Thương)

Đình Tân Trào
• Địa điểm: Tân Lập, Tân Trào,
Sơn Dương, Tuyên Quang.
• Sự kiện: nơi diễn ra Quốc dân
Đại hội do Việt Minh triệu tập
tháng 8/1945, quyết định Tổng
khởi nghĩa, bầu ra Ủy ban dân
tộc giải phóng do Hồ Chí Minh
làm Chủ tịch.

a.3. Diễn biến chính

14/8

16/8

18/8

19/8

23/8

25/8

28/8
nay

Năm

14/8

18/8
19/8
16/8
23/825/8
28/8

nay

Nhiều xã, huyện ở
Bắc Bộ và Trung Bộ
bắt đầu khởi nghĩa.

Cuộc mít tinh biểu tình của nhân dân Ba Tơ
trong Cách mạng tháng Tám năm 1945.

Đội du kích Ba Tơ tiến về thị xã
Quảng Ngãi, cùng nhân dân giành lại
chính quyền, tháng Tám năm 1945.

14/8

16/8

18/8
19/8
23/8
25/8
28/8

Võ Nguyên Giáp chỉ huy lực
lượng vũ trang xuất phát từ
Tân Trào.

Tiến về giải phóng thị xã
Thái Nguyên

Chùa Đán - nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp đặt
đại bản doanh, củng cố lực lượng tiến đánh
phát xít Nhật, giải phóng thị xã Thái Nguyên

nay

14/8

16/8

18/8
19/8
23/8
25/8
28/8

Trụ sở Việt Nam Giải phóng quân sau khi giành

Một số đồng chí Giải phóng quân sau

chính quyền tại Thái Nguyên tháng 8/1945, sau

khi cướp chính quyền ở Thái Nguyên

khi quân Nhật đầu hàng quân ta

(8-1945)

nay

16/8
14/8

18/8

19/8
23/8
25/8
28/8

4 tỉnh đầu tiên giành chính quyền: Bắc

Bắc Giang

Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam.

Hải Dương
Hà Tĩnh

nay

Quảng Nam

Tranh vẽ nhân dân Quảng Nam xuống đường khởi nghĩa
giành chính quyền trong Cách mạng tháng Tám năm 1945.

16/8
14/8

18/8

19/8
23/8
25/8
28/8

Di tích lịch sử cách mạng nhà ông Huỳnh Đủ,

Lệnh khởi nghĩa của Ủy ban cứu quốc

nơi Ủy ban Bạo động Hội An họp bàn kế hoạch

Việt Minh Việt Minh Vụ Quang

khởi nghĩa.

(mật danh Việt Minh tỉnh Quảng Nam).

nay

16/8
14/8

18/8

19/8
23/8
25/8
28/8

Hình ảnh các đồng chí trong Ban bạo động khởi

Toà đốc lý Đà Nẵng - nơi đồng chí

nghĩa giành chính quyền tại Quảng Nam - Đà

Lê Văn Hiến - tiếp thu chính quyền

Nẵng năm 1945 được trưng bày tại bảo tàng.

trong Cách mạng tháng 8.

nay

16/818/8
14/8

Giành
chính quyền
ở Hà Nội.

19/8

23/8
25/8
28/8

nay

16/818/8
14/8

19/8

23/8
25/8
28/8

nay

Biểu tình ngày 19 tháng 8 năm 1945

Ngày 19/8/1945, nhân dân Thủ đô đánh chiếm Bắc bộ

trước cửa Phủ Khâm sai, Hà Nội.

Phủ, cơ quan đầu não của chính quyền tay sai Pháp ở

19/8

16/818/8
14/8

23/8
25/8
28/8

Sáng 19/8/1945, hàng chục vạn người dân ở Hà Nội
và các tỉnh lân cận theo các ngả đường kéo về
quảng trường Nhà hát lớn Hà Nội dự cuộc mít tinh
lớn chưa từng có của quần chúng cách mạng,
hưởng ứng cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính
quyền.

Ngày 19/8/1945, đường phố Hà Nội ngập
tràn cờ đỏ sao vang, biểu ngữ, cờ hoa,…

nay

16/818/8
14/8

19/8

23/8
25/8
28/8

Tổng khởi nghĩa, đánh chiếm Bắc Bộ Phủ
(Trích đoạn bộ phim Sao tháng Tám.

nay

16/818/8
19/8
14/8

23/8

25/8
28/8

nay

Giành
chính quyền
ở Huế.

Hàng vạn người dân
Thừa Thiên Huế và
các Đội Cứu quốc
quân tiến về sân vận
động Huế Mùa thu
Tháng 8/1945

16/818/8
19/8
14/8

23/8

25/8
28/8

nay

Nhân dân Thừa Thiên - Huế tham gia giành chính
quyền và kéo vào cửa Thượng Tứ ngày 23/8/1945,
ngày cách mạng thắng lợi tại Huế.
Vua Bảo Đại thoái vị, tự nguyện trao ấn kiếm
cho chính quyền cách mạng.

25/8

16/818/8
19/823/8
14/8

28/8

nay

Giành
chính quyền
ở Sài Gòn.

Nhân dân Sài Gòn biểu dương
lực lượng ngày 25/8/1945.

Nhân dân Sài Gòn biểu tình giành chính quyền
trên đại lộ Nô Rô Đôm ngày 25/8/1945.

16/818/8
19/8
14/8
25/8
23/8

28/8

nay

2 tỉnh cuối cùng là Đồng Nai
Thượng, Hà Tiên giành chính quyền.

Tòa thị chính tỉnh Đồng Nai Thượng nay là trụ sở của
Phòng Dân Tộc và Phòng Nông nghiệp huyện Di Linh

Một số cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở các địa phương khác

Nhân dân Cần Thơ khởi nghĩa giành

Tranh sơn dầu minh họa cuộc biểu tình giành

chính quyền, ngày 26-8-1945.

chính quyền tại Quy Nhơn ngày 23/8/1945,

Một số cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở các địa phương khác

Nhân dân Hải Phòng khởi nghĩa giành

Giành chính quyền trong Cách mạng

chính quyền ngày 23/8/1945

Tháng Tám 1945 tại Hòn Gai

Nhân dân các địa phương
vùng lên giành chính quyền
trong những ngày Cách
mạng tháng Tám sôi sục.

Ngày 28/8/1945, đoàn Giải phóng quân ở
Việt Bắc về duyệt binh ở Quảng trường
Nhà hát Lớn Hà Nội.

Tại Sài Gòn, ngày 25/8, hơn một triệu quần chúng nội thành
và ven đô cùng một số tỉnh lân cận tiến hành mít tinh, tuần
hành vũ trang khổng lồ, lật đổ chính quyền phát xít Nhật.

KẾT LUẬN
• Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 diễn ra
trong hoàn cảnh thời cơ đã chín muồi.
• Đây là thời cơ ngàn năm có một, rất quý và hiếm,
vì nó chỉ tồn tại trong một thời gian rất ngắn.
• Việc phát động Tổng khởi nghĩa đã thể hiện rõ vai
trò của Đảng Cộng sản Đông Dương và Hồ Chí
Minh trong Cách mạng tháng Tám năm 1945.

b. Sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
• Địa điểm: Quảng trường Ba Đình (Hà Nội).
• Sự kiện: Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản

2/9/1945

Tuyên ngôn Độc lập.
Tuyên bố với nhân dân cả nước và
toàn thế giới về sự ra đời của nước Việt
Nam Dân chủ Cộng hòa.

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập,
khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Đoàn xe chở Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đại biểu
Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
vào vườn hoa Ba Đình, nơi cử hành lễ "Ngày độc lập".

Nhân dân xã Tân Trào lắng nghe Chủ tịch
Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập qua
máy thu thanh.
Ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội

Báo Đông Phát (tr.1),

Báo Độc Lập ra ngày 4/9/1945,

Báo Cứu Quốc (ra ngày 5/9/1945)

số báo xuất bản đặc biệt

một trong những tờ báo đầu tiên

có những ghi chép về không khí

về ngày Độc lập, 2-9-1945

tường thuật ngày Độc lập

tại “vườn hoa Ba Đình” hôm đó

kenhgiaovien
•

Bài giảng và giáo án này chỉ có duy nhất trên
kenhgiaovien.com

•

Bất cứ nơi nào đăng bán lại đều là đánh cắp bản quyền
và hưởng lợi bất chính trên công sức của giáo viên.

•

Vui lòng không tiếp tay cho hành vi xấu.
https://kenhgiaovien.com/

Zalo: 0386

Em có đồng ý với ý kiến cho rằng: Khu giải
phóng với “thủ đô” Tân Trào đóng vai trò là “bàn
đạp” cho thế trận tổng khởi nghĩa giành chính
quyền tháng Tám năm 1945? Tại sao?

Di tích Đình Tân Trào (Tuyên Quang) ngày nay –
nơi từng diễn ra Đại hội Quốc dân

Đồng ý với ý kiến trên

Là căn cứ, là chỗ dựa
“tiến khả công, thoái khả
thủ” của cách mạng Việt
Nam, nối liền các khu căn
cứ địa ở vùng núi phía
bắc với phong trào ở
vùng châu thổ Bắc Kỳ.

Tân Trào - Thủ đô Khu Giải phóng

Việc thực hiện mười chính sách lớn
của Việt Minh đã biến Khu giải phóng
thành mô hình tương lai tươi sáng của
nước Việt Nam mới.
Khu giải phóng với “thủ đô” Tân Trào
tiêu biểu cho thực lực của Việt Minh.
Từ đó, giành được sự tin cậy và ủng
hộ quý báu của phe Đồng minh trong
một thời điểm có tính chất bước
ngoặt.

KẾT LUẬN
• Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 diễn ra
trong hoàn cảnh thời cơ đã chín muồi.
• Đây là thời cơ ngàn năm có một, rất quý và hiếm,
vì nó chỉ tồn tại trong một thời gian rất ngắn.
• Việc phát động Tổng khởi nghĩa đã thể hiện rõ vai
trò của Đảng Cộng sản Đông Dương và Hồ Chí
Minh trong Cách mạng tháng Tám năm 1945.