“Ai về Bình Định, Quy nhơn
Có nghe vó ngựa Tây Sơn thuở nào”

TIẾT ..... BÀI 8

Bài 8: PHONG TRÀO TÂY SƠN
1. Nguyên nhân bùng nổ phong trào Tây Sơn?

? Những biểu hiện suy yếu của chính quyền họ Nguyễn
Đàng Trong
? Hậu quả của sự mục nát đó đối với đời sống nhân
dân và các tầng lớp khác

Câu 1: Những biểu hiện suy yếu của chính quyền họ
Nguyễn Đàng Trong
- Từ giữa thế kỉ XVIII, chính quyền phong kiến Đàng Trong
ngày càng suy yếu. Bộ máy quan lại các cấp rất cồng kềnh
và tham nhũng.
- Các chính sách của chính quyền chúa Nguyễn như tô thuế
làm cho đời sống nhân dân khốn cùng.
Câu 2: Hậu quả của sự mục nát đó đối với nông dân và
các tầng lớp khác
- Mâu thuẫn gay gắt giữa nhân dân với chính quyền chúa
Nguyễn làm bùng nổ cuộc khởi nghĩa Tây Sơn.

Bài 8: PHONG TRÀO TÂY SƠN
1. Nguyên nhân bùng nổ phong trào Tây Sơn?
- Từ giữa thế kỉ XVIII, chính quyền phong kiến Đàng
Trong ngày càng suy yếu. Bộ máy quan lại các cấp rất
cồng kềnh và tham nhũng.
- Các chính sách của chính quyền chúa Nguyễn như tô
thuế làm cho đời sống nhân dân khốn cùng.
- Mâu thuẫn gay gắt giữa nhân dân với chính quyền
chúa Nguyễn làm bùng nổ cuộc khởi nghĩa Tây Sơn.

Nhà Bác học Lê Quý Đôn nhận xét:
“Từ quan to đến quan nhỏ, nhà cửa chạm trổ,…
lấy sự phú quý phong lưu để khoe khoang lẫn
nhau… Họ coi vàng bạc như cát, lúa gạo như bùn,
hoang phí vô cùng”. Trương Phúc Loan “thu lợi 5
cửa nguồn, nhận của đút lót, vàng bạc, châu báu,
gấm vóc chứa đầy nhà. Ruộng vườn, tôi tớ, trâu
ngựa không biết bao nhiêu kể”

Nguyễn Nhạc (? - 1793)

Nguyễn Huệ (1753 - 1792)

Nguyễn Lữ (? - 1787)

Tổ tiên anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ vốn quê ở
Nghệ An, bị chúa Nguyễn bắt đưa vào Đàng Trong khai khẩn đất
hoang. Ba anh em sinh ra và lớn lên ở ấp Kiên Thành, phủ Quy Nhơn,
nay thuộc Tây Sơn- Bình Định. Thuở nhỏ ba anh em theo học ông giáo
Hiến, một nho sĩ bất mãn với chế độ thối nát đương thời. Chính người
thầy này đã phát hiện được khả năng khác thường của Nguyễn Huệ và
khuyên ba anh em khởi nghĩa để xây dựng đại nghiệp. Do vậy, anh em
Tây Sơn quyết đứng lên khởi nghĩa được nhân dân ủng hộ nhiệt tình.

Tây Sơn thượng đạo
TỈNH
1771
TỈNH BÌNH ĐỊNH

GIA
LAI

S.
Côn T
â

yS
ơn

hạ
đạ
o

S.
Côn

Hình. 8.2 -Lược đồ căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn

Thời gian
9/1773

Sự kiện chính
- Nghĩa quân hạ thành Quy Nhơn.

1774

- Năm 1774 mở rộng vùng kiểm soát từ Quảng Nam đến
Bình Thuận
- Chúa Trịnh tiến đánh Phú Xuân, chúa Nguyễn vuợt
biển vào Gia Định.
- Quân Tây Sơn tạm hòa với quân Trịnh để dồn sức đánh
quân Nguyễn.

1777

-Tây Sơn bắt, giết được chúa Nguyễn, Nguyễn Ánh chạy
thoát. Chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong bị đánh đổ

Từ 1776 1783

Quân Tây Sơn 4 lần đánh vào Gia Định

1

Tiết 37

Tiết 24

Luật chơi:
- Trả lời nhanh các câu hỏi.
- Sau khi câu hỏi được đưa ra, đội nào có tín hiệu trước
được quyền trả lời. Trả lời đúng mỗi câu được 5 điểm. Trả
lời sai hoặc chưa đầy đủ nhóm khác sẽ trả lời và được điểm.

1

Tiết 37

Tiết 24

Câu 1: Nghĩa quân Tây Sơn kiểm soát và hạ được
phủ thành Quy Nhơn vào năm nào?

NINH BÌNH
THANH HOÙA

Tháng 9/1773

NGUYỄN NHẠC HẠ THÀNH QUY NHƠN
Việc hạ thành Quy Nhơn để khởi
thanh thế của Nguyễn Nhạc đã là một
câu chuyện kỳ lạ: ông ngồi vào cũi giả
bị nhân dân bắt đem nộp quan tỉnh lấy
thưởng. Quan Tuần phủ Quy Nhơn là
Nguyễn Khắc Tuyên tưởng thật cho
khiêng cũi vào thành, nhưng đến nửa
đêm Nhạc tháo cũi chui ra mở cửa
thành cho người của mình xông vào
giết hết quan quân một cách bất ngờ,
khiến họ trở tay không kịp. Thành
Quy Nhơn lọt vào tay Tây Sơn, từ đấy
anh em Nhạc, Huệ có một căn cứ để
xuất phát đi các nơi khác.

1

Tiết 37

Tiết 24

Câu 2: Đến giữa năm 1774 nghĩa quân Tây Sơn kiểm
soát được những vùng đất nào?

1. Lật đổ chính quyền họ
Nguyễn.
THĂNG
LONG

Nơi kiểm soát của
3 anh em Tây Sơn
PHÚ XUÂN
QUẢNG NAM
Giữa nămQUY
1774

GIA ĐỊNH

NHƠN

BÌNH THUẬN

LƯỢC ĐỒ TÂY SƠN CHỐNG CÁC THẾ LỰC PHONG KIẾN VÀ CHỐNG QUÂN XÂM

1

Tiết 37

Tiết 24

Câu 3. Chúa Trịnh đã làm gì khi quân Tây Sơn nổi dậy và
kiểm soát được một vùng đất rộng lớn từ Quảng Nam vào
tới Bình Thuận?

THĂNG LONG

PHÚ XUÂN
QUẢNG NAM
QUY NHƠN

GIA ĐỊNH

CẦN THƠ

BÌNH THUẬN

1

Tiết 37

Tiết 24

Câu 4. Xác định tình thế khó khăn của quân Tây Sơn Khi
quân Trịnh tiến vào Phú Xuân?

THẰNG LONG

Quân Trịnh
PHÚ XUÂN

QUẢNG NAM

Tây QUY NHƠN
Sơn
GIA ĐỊNH

BÌNH THUẬN

Quân Nguyễn

LƯỢC ĐỒ TAY SƠN KHỞI NGHĨA CHỐNG CÁC THẾ

1

Tiết 37

Tiết 24

Câu 5. Nếu là cố vấn của ba anh em Nguyễn Huệ em có đề
xuất gì?

1

Tiết 37

Tiết 24

Câu 6. Nghĩa quân Tây Sơn đã làm gì khi ở vào thế
bất lợi?

THẰNG LONG

Quân Trịnh
PHÚ XUÂN

QUẢNG NAM

Tây QUY NHƠN
Sơn
GIA ĐỊNH

BÌNH THUẬN

Quân Nguyễn

LƯỢC ĐỒ TAY SƠN KHỞI NGHĨA CHỐNG CÁC THẾ

1

Tiết 37

Tiết 24

Câu 7. Tại sao nghĩa quân lại hòa với quân Trịnh
mà không hòa với quân chúa Nguyễn?

1

Tiết 37

Tiết 24

Do vì lúc đó nghĩa quân Tây Sơn ở vào
thế bất lợi, phía Bắc có quân Trịnh, phía
Nam có quân Nguyễn, quân Trịnh lúc
bấy giờ còn rất mạnh, trong khi quân
Nguyễn đang suy yếu do giao chiến với
quân Tây Sơn.

1

Tiết 37

Tiết 24

Câu 8. Trước lời đề nghị của quân Tây Sơn quân
Trịnh có chấp nhận giảng hòa không? Vì sao?

1

Tiết 37

Tiết 24

Câu 5. Quân Trịnh chấp nhận giảng
hòa vì muốn lợi dụng quânTây Sơn
tiêu diệt quân Nguyễn. Chờ cả hai
bên suy yếu sẽ cùng lúc tiêu diệt cả
hai lực lượng này.

1

Tiết 37

Tiết 24

Câu 9. Từ năm 1776 đến 1783 quân Tây Sơn mấy
lần tiến đánh Gia Định?

Nơi kiểm soát của 3
anh em Tây Sơn
Quân Tây Sơn
đánh vào Gia Định

THĂNG LONG

PHÚ XUÂN

QUẢNGNAM

QUY NHƠN
1776-1783
GIA ĐỊNH

BÌNH THUẬN

1777

LƯỢC ĐỒ TÂY SƠN KHỞI NGHĨA CHỐNG CÁC

1

Tiết 37

Tiết 24

Bốn lần tiến đánh Gia Định

1

Tiết 37

Tiết 24

Câu 10. Trong lần tiến quân năm 1777 quân Tây
Sơn đã làm được việc gì?

1

Tiết 37

Tiết 24

Trong lần tiến quân năm 1777 quân Tây Sơn bắt
giết được chúa Nguyễn, chính quyền họ Nguyễn
ở Đàng trong sụp đổ.

1

Tiết 37

Tiết 24

Câu 11. Việc quân Tây Sơn lật đổ chính quyền họ
Nguyễn ở Đàng Trong có ý nghĩa gì?

1

Tiết 37

Tiết 24

Ý nghĩa: Phong trào TS ngày
càng lớn mạnh, được nhân dân
ủng hộ, là tiền đề để đánh đổ các
tập đoàn phong kiến tiếp theo ở
Đàng ngoài, tiếp theo ở Đàng
Ngoài
 

Lược đồ quân Xiêm xâm lược nước ta

MÓ THO

XOÀI MÚT

CHỢ GIỮA

BÌNH ĐỨC

RẠCH GẦM

Cuø lao Thôùi Sôn
Coàn Baø Kieàu

Thôùi Thaïch

SÔNG TIỀN
Boán Thoân

Quân Xiêm tấn công
Quân Tây Sơn mai phục
Quân Tây Sơn nhử địch vào trận địa
Quân Tây Sơn tấn công
Đại bản doanh của Tây Sơn

Lược đồ chiến thắng Rạch Gầm-Xoài Mút (năm 1785)

STT
5

Thời
gian

Sự kiện

1/1785

Chiến thắng Rạch Gầm-Xoài Mút ->Quân
Xiêm đại bại

Chú giải
Ranh giới giữa
Đàng Trong -Đàng
ngoài
Quân thủy
Quân bộ

6/178
6

Chó gi¶i
N¬i kiÓm so¸t cña 3
anh em T©y S¬n:
NguyÔn Nh¹c (Quy Nh¬n)

Lược đồ Tây
Sơn khởi nghĩa
chống các thế
lực phong kiến
và chống quân
xâm lược

NguyÔn HuÖ (Phó Xu©n)
NguyÔn L÷ (Gia §Þnh)

----- :Ranh giíi quèc gia
ngµy nay

1785

STT

Thời
gian

5

1/1785

6

6/1786

Sự kiện
Chiến thắng Rạch Gầm-Xoài Mút ->Quân
Xiêm đại bại
Nguyễn Huệ đánh vào thành Phú Xuân>Quân Trịnh bị tiêu diệt->giải phóng toàn
bộ Đàng Trong

Chú giải
Lược đồ Tây
Sơn khởi nghĩa
chống các thế
lực phong kiến
và chống quân
xâm lược

178
6

Ranh giới giữa Đàng
trong - Đàng ngoài
Quân thủy
Quân bộ

Lược đồ Tây
Sơn khởi nghĩa
chống các thế
lực phong kiến
và chống quân
xâm lược

Nguyễn
Huệ

Nguyễn
Nhạc

Nguyễn Lữ

STT

Thời
gian

7

1786

8

1788

Sự kiện
Nguyễn Huệ tiến quân ra Thăng Long lật
đổ chính quyền họ Trịnh
Nguyễn Huệ ba lần tiến quân ra Thăng
Long, chính quyền nhà Lê sụp đổ

K
h
in

Tô
nS

ĩN

ại

gh
ị

Ng
h

iĐ
ốn
g

Đ
SƠN TÂY

Sầ
m

Ô
TUYÊN QUANG

TUYÊN QUANG

SƠN TÂY

Biện Sơn

Lê Chiêu Thống hội kiến Tôn Sĩ Nghị tại
thành Thăng Long - tranh mô tả

TUYÊN QUANG

SƠN TÂY

STT
9

Thời
gian

Sự kiện

Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, tiến quân
cuối 1788
ra Bắc đánh quân Thanh

“Đánh cho để dài tóc,
Đánh cho để đen răng ,
Đánh cho nó chích luân bất phản,
Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn,
Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ”.

TUYÊN QUANG

SƠN TÂY