BÀI 9: KHÍ ÁP VÀ GIÓ

NỘI DUNG BÀI HỌC

I. Khí áp
II. Gió

I. Khí áp
Là

sức

nén

của

không khí lên bề mặt
Trái Đất.

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN
Quan sát hình 9.1 và đọc
thông tin trong mục 1 phần
I: Hãy xác định các đai khí
áp trên bề mặt Trái Đất.
Nhận xét về sự phân bố các
đai khí áp.

1. Sự hình thành khí áp
 Các đai khí áp trên bề mặt Trái Đất phân bố xen kẽ,
đối xứng nhau qua đai áp thấp xích đạo.
 Nguyên nhân hình thành khí áp:

Nguyên nhân
nhiệt lực

Nguyên nhân
động lực

Nguyên nhân nhiệt lực
Xích đạo có nhiệt độ cao quanh năm, quá
trình bốc hơi mạnh, sức nén không khí giảm
nên hình thành đai áp thấp.
Vùng cực Bắc và vùng cực Nam luôn có nhiệt
độ rất thấp, sức nén không khí tăng nên tồn

Nguyên nhân động lực
Đai áp cao cận chí tuyến hình thành do không
khí thăng lên ở Xích Đạo và di chuyển về chí
tuyến, giảm xuống làm khí áp tăng.
Đai áp thấp ôn đới hình thành do không khí từ
áp cao chí tuyến và vùng cực di chuyển về
vùng ôn đới, không khí thăng lên làm khí áp
giảm.

Nhóm 1: Thảo luận và lấy ví dụ về khí áp
thay đổi theo độ cao.

Nhóm 2: Thảo luận và lấy ví dụ về khí áp

HOẠT

thay đổi theo nhiệt độ.

ĐỘNG
NHÓM

Nhóm 3: Thảo luận và lấy ví dụ về khí áp
thay đổi theo thành phần không khí.

2. Nguyên nhân thay đổi khí áp

Theo độ cao:
Càng lên cao không khí càng loãng, sức nén của
không khí càng nhỏ.
Càng lên cao khí áp càng giảm.

2. Nguyên nhân thay đổi khí áp

Theo nhiệt độ:
Khi nhiệt độ tăng, không khí
nở ra, sức nén của không khí
nhỏ

Khi nhiệt độ giảm

Khí áp
giảm
Khí áp tăng

2. Nguyên nhân thay đổi khí áp

Theo thành phần không khí:
Tỉ trọng của không khí có hơi nước nhẹ
hơn tỉ trọng của không khí khô.
Không khí chứa nhiều hơi nước
sẽ có khí áp giảm.

II. Gió
Là sự chuyển động của không
khí từ nơi có khí áp cao đến nơi
khí áp thấp.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Vẽ sơ đồ tư duy về các loại gió chính trên
Trái Đất.
Phạm vi
hoạt động
Tính chất

Hướng gió
Tên
loại
gió

Thời gian
hoạt động

1. Các loại gió chính trên Trái Đất
a. Gió Đông cực
Phạm vi: từ áp cao cực về áp
thấp ôn đới.
Thời gian: Thổi quanh năm
Hướng gió: BCB: đông bắc;
BCN: đông nam
Tính chất: lạnh và khô

1. Các loại gió chính trên Trái Đất
b. Gió Tây ôn đới
Phạm vi: từ áp cao cận chí
tuyến về áp thấp ôn đới.
Thời gian: thổi quanh năm
Hướng gió: BCB: tây nam;
BCN: Tây Bắc
Tính chất: độ ẩm cao, thường
gây mưa phùn và mưa nhỏ.

c. Gió Mậu dịch (Tín Phong)
 Phạm vi: từ áp cao cận chí
tuyến về áp thấp xích đạo.
Thời gian: thổi đều đặn
quanh năm
Hướng gió: BCB: đông bắc
BCN: đông nam
Tính chất: nóng khô.

d. Gió mùa
Đặc điểm
Khái niệm
Phân loại
Hướng
Tính chất
Phân bố

Nguyên nhân:

Gió mùa

Đặc điểm
d. Gió mùa
Khái niệm Là loại gió thổi theo mùa với hướng và tính chất trái ngược nhau
Phân loại
Hướng

Tính chất

Có 2 loại: Gió mùa mùa đông và Gió mùa mùa hạ
-

Gió mùa mùa đông: hướng đông bắc

-

Gió mùa mùa hạ: hướng tây nam

- Gió mùa đông có tính chất lạnh khô
- Gió mùa hạ có tính chất ẩm, mưa nhiều

Phân bố

phổ biến ở vùng nhiệt đới và ôn đới
Nguyên nhân: do sự hấp thụ và toả nhiệt không đều giữa lục địa và đại
dương theo mùa.

HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI
Nhóm đôi số 1: Thực hiện nội dung “Gió
biển, gió đất”.
Nhóm đôi số 2: Thực hiện nội dung “Gió
phơn”.
Nhóm đôi số 3: Thực hiện nội dung “Gió
thung lũng, gió núi”.

2. Các loại gió địa phương
a.Gió biển, gió đất

c điểm

Gió biển

ạm vi
ạt động
ớng

ời gian
ạt động

nh chất

uyên nhân:

Gió đất

Đặc điểm

Gió biển

Gió đất

Phạm vi hoạt động

Vùng ven biển

Vùng ven biển

Hướng

Thổi từ biển vào đất
liền
Thời gian hoạt động Ban ngày

Thổi từ đất liền ra biển

Tính chất

Nóng

Mát

Ban đêm

Nguyên nhân: do sự hấp thụ nhiệt và tỏa nhiệt khác nhau giữa lục địa
và đại dương vào ban ngày và ban đêm

b. Gió phơn
Đặc điểm

Sự thay
đổi nhiệt
độ

Tính
chất

Sườn Tây

Sườn Đông

b. Gió phơn
Đặc điểm

Sườn Tây

Sườn Đông

Sự thay đổi - Nhiệt độ
nhiệt độ
giảm dần khi
lên cao ( cứ
lên cao 1000m
nhiệt độ giảm
60C)

- Nhiệt độ
tăng dần khi
xuống núi (cứ
xuống 1000m
nhiệt độ tăng
100C)

Tính chất

Khô nóng

Mát, có mưa

=>Gió phơn là loại gió khô nóng khi
xuống núi

ặc điểm

Gió thung
lũng

hạm vi
oạt động
Hướng
hời gian
oạt động
ính chất
Nguyên nhân:

Gió núi

Đặc điểm
Phạm vi hoạt
động

Gió thung lũng
Vùng đồi núi

Gió núi
Vùng đồi núi

Hướng

Thổi từ thung lũng Thổi từ sườn núi đi
theo sườn núi đi lên xuống

Thời gian hoạt
động

Ban ngày

Ban đêm

Tính chất
Ôi bức (nóng ẩm)
Mát dịu
Nguyên nhân: do sự chênh lệch nhiệt độ giữa sườn núi và
thung lũng

LUYỆN TẬP
Vận dụng kiến thức của bài, điền thông tin vào bảng sau:

K (đã biết)

W (muốn biết)

L (học được)

H (cách học)

?

?

?

?

VẬN DỤNG

Em hãy lựa chọn và viết một đoạn văn ngắn tìm
hiểu một loại gió địa phương ở Việt Nam theo
gợi ý sau: phân bố, nguyên nhân hình thành,
đặc điểm của gió.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

• Ôn lại kiến thức đã học.
• Làm bài tập trong Sách bài tập địa lí 10.
• Đọc và tìm hiểu trước Bài 10: Mưa

BÀI HỌC KẾT THÚC, CẢM ƠN
CÁC EM ĐÃ LẮNG NGHE!