Thứ hai ngày 13 tháng 3 năm 2023

(Hướng dẫn học trang 79 tập 2)

Mục tiêu
Đọc-hiểu bài Cửa
sông.

1.
Quan
sát
bức
tranh
và
trả
lời
câu
hỏi:
1. Quan sát bức tranh và trả lời câu hỏi:
a.
Bức
tranh
vẽ
cảnh
thiên
nhiên
sông
nước
và
hoạt
động
của
con
a.
Bức
tranh
vẽ
cảnh
gì?
Mỗi
em
nói
một
câu
về
vẻ
đẹp
của
cảnh
Cửa sông chính là nơi dòng sông chảy ra và đổ
người
ở một hoặc
khu vựchồ
cửalớn.
sông. Một số câu nói lên vẻ đẹp của bức tranh:
trong biển
tranh.
vào
- Dòngb.sông
êm đềm
và thơ
mộng.
Em hiểu
cửa sông
nghĩa
là gì?
- Từng chiếc thuyền neo đậu bên bờ sông thật nhộn nhịp.
- Phía xa là biên rộng nhấp nhô từng cánh buồm no gió.

Cửa sông
(Trích)
Là cửa nhưng không then khóa
Cũng không khép lại bao giờ
Mênh mông một vùng sóng nước
Mở ra bao nỗi đợi chờ.

Nơi cá đối vào đẻ trứng
Nơi tôm rảo đến búng càng
Cần câu uốn cong lưỡi sóng
Thuyền ai lấp lóa đêm trăng.

Nơi những dòng sông cần mẫn
Gửi lại phù sa bãi bồi
Để nước ngọt ùa ra biển
Sau cuộc hành trình xa xôi.

Nơi con tàu chào mặt đất
Còi ngân lên khúc giã từ
Cửa sông tiễn người ra biển
Mây trắng lành như phong thư.

Nơi biển tìm về với đất
Bằng con sóng nhớ bạc đầu
Chất muối hòa trong vị ngọt
Thành vũng nước lợ nông sâu.

Dù giáp mặt cùng biển rộng
Cửa sông chẳng dứt cội nguồn
Lá xanh mỗi lần trôi xuống
Bỗng… nhớ một vùng núi non

9

Chú ý đọc giọng
nhẹ nhàng, tha
thiết, giàu tình
cảm

Mỗi em đọc một khổ,
tiếp nối đến hết bài.
Rồi đọc toàn bài thơ

5. Thảo luận, trả lời câu hỏi:
1. Trong khổ thơ đầu, tác giả dùng những từ ngữ nào để nói
về nơi sông chảy ra biển? Cách giới thiệu ấy có gì hay?
- Tác giả dùng những từ ngữ để nói về nơi sông chảy ra biển
là:
Là cửa nhưng không then khoá
Cũng không khép lại bao giờ
Mênh mông một vùng sóng nước
Mở ra bao nỗi đợi chờ.
→ Cách nói đó rất đặc biệt: cửa sông giống như một cánh cửa
của dòng sông mở ra để đi vào lòng biển lớn. Cửa sông cũng
là một cái cửa nhưng khác cửa bình thường, giúp người đọc

2)Theo bài thơ, cửa sông là địa điểm đặc biệt như thế
nào? Dựa vào nội dung bài thơ, hãy nói tiếp để hoàn
thành câu

• Cửa sông là nơi những dòng sông cần mẫn gửi lại phù sa để
bồi đắp bãi bờ.
• nơi nước ngọt chảy vào biển rộng, nơi biển cả tìm về với đất
liền.
• nơi nước ngọt của những con sông và nước mặn của biển
cả tạo thành vùng nước lợ nơi cá tôm hội tụ
• nơi những chiếc thuyền câu lấp lóa đêm trăng.
• nơi những con tàu chào mặt đất.
• nơi tiễn người ra biển.
13

c) Phép nhân hóa ở khổ thơ cuối giúp tác giả nói lên
điều gì về "tấm lòng" của cửa sông đối với cội nguồn?
- Biện pháp nhân hóa được thể hiện qua những từ
ngữ trong khổ thơ cuối:
• Dù giáp mặt cùng biển rộng
• Cửa sông chẳng dứt cội nguồn
• Bỗng … nhớ một vùng núi non.
- Phép nhân hoá giúp tác giả nói được “tấm lòng” của
cửa sông là không quên nguồn cội.
14

6. Học thuộc lòng 4 khổ thơ cuối
hoặc cả bài thơ,

Thứ tư ngày 16 tháng 3 năm 2022

(Hướng dẫn học trang 79 tập 2)

- Viết được bài văn tả đồ
vật (kiểm tra viết).

1. Chọn và viết bài văn miêu tả theo một trong
những đề bài dưới đây:
Đề 1: Tả quyển sách Hướng dẫn học Tiếng Việt 5, tập
2
Đề 2: Tả cái đồng hồ báo thức
Đề 3: Tả một đồ vật trong nhà mà em yêu thích
Đề 4: Tả một đồ vật hoặc món quà có ý nghĩa sâu sắc
với em

Đề 1: Tả quyển sách Hướng dẫn học Tiếng Việt 5, tập 2
Sách là thứ không thể thiếu của con người. Trong những cuốn sách mà em thích nhất là quyển
hướng dẫn Tiếng Việt 5 tập hai mà đầu năm ba mua cho em.
Quyển sách rất đẹp, vừa cầm nó trên tay em đã mê ngay. Quyển sách hình chữ nhật có bề ngang
17cm, bề dài 24cm. Nó khá dày có tất cả 172 trang.
Ngay trang bìa là bức tranh phong cảnh tuyệt đẹp. Nổi bật nhất là các bạn học sinh ở các vùng
miền, dân tộc khác nhau ngồi trò chuyện rất vui vẻ trên thảm cỏ xanh mượt. Một bạn nam chỉ tay về bi ển
khơi, đàn hải âu với bộ áo trắng bay lượn cùng những con tàu vượt trùng dương. Trước mặt các bạn là
những bác nông dân đang cấy cày chăm chỉ trên cánh đồng bao la. Xa xa là đ ồng b ằng là đồi núi cùng thôn
xóm lấp ló sau hàng cây xanh. Phía trên là hàng chữ in hoa "BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO". Ở d ưới là hai chữ
"Tiếng Việt" màu xanh đậm. Ngay sát dưới con số 5 màu đỏ là chữ "TẬP HAI". Còn phía d ưới là lô gô và
tên nhà xuất bản Giáo Dục.  
Mở quyển sách ra em thấy thoải mái bởi nét chữ rõ ràng trang giấy trắng tinh còn thơm mùi gi ấy
mới. Quyển sách bắt đầu là tuần 19, đến nay em đang học tuần 25 rồi. Từ đầu đến cuối cuốn sách em
thấy có các chủ điểm: Người công dân. - Vì cuộc sống thanh bình. - Nhớ nguồn. - Nam và nữ. - Những chủ
nhân tương lai. Mỗi tuần, mỗi chủ điểm vẫn đầy đủ các môn như: Tập đọc, chính tả, tập làm văn, kể
chuyện, luyện từ và câu. Mỗi bài học lại có một bức tranh minh họa giúp em hiểu bài hơn. Trong số các bài
tập đọc đã học em thích nhất là bài "Người công dân số một", bài tập đọc đã nói lên sự dũng c ảm c ủa
thanh niên Nguyễn Tất Thành ra nước ngoài tìm đường để cứu dân, cứu nước thể hiện qua câu tục ngữ
"Dám nghĩ, dám làm". Các bài luyện từ và câu giúp em biết thêm về ngữ pháp và câu ghép. Còn tập làm văn
giúp em tả người, tả đồ vật hay hơn. Sách còn cho em thêm hiểu, thêm yêu thiên nhiên đ ất nước mình và
20
biết nhiều về phong tục tập quán của các nước trên thế giới.

Đề 2: Tả cái đồng hồ báo thức

Lần sinh nhật lần thứ mười của em đã đến. Những lời chúc và món quà t ặng ý nghĩa khi ến em c ảm th ấy r ất vui
và hạnh phúc. Chiếc đồng hồ báo thức là món quà mà bố mua cho em t ừ đ ất n ước Nh ật xa xôi trong l ần b ố đi công tác,
khiến em cảm thấy thích thú nhất.
Chiếc đồng hồ của em là hình chú mèo máy Đô-rê-mon ngộ nghĩnh. Đó là nhân v ật em r ất thích trong b ộ truy ện
tranh mà em vẫn đọc hàng ngày. Đồng hồ được làm bằng nhựa cứng, khoác lên mình màu xanh da tr ời th ật đ ẹp. Phía trên
đồng hồ là khuôn mặt đáng yêu của chú mèo với đôi mắt to tròn, b ộ râu màu đen và chi ếc mi ệng c ười t ươi.  Chú còn đeo
chiếc balo đi học màu vàng và đang đưa cánh tay lên vẫy chào. B ố nói r ằng mua cho em chi ếc đ ồng h ồ này đ ể em có thêm
một người bạn đồng hành trong học tập mỗi ngày.
Phía dưới là mặt đồng hồ tròn trĩnh, sáng bóng. Mặt đồng hồ là các ch ữ s ố t ừ m ột đ ến m ười hai, đ ược x ếp thành
vòng tròn xinh xắn. Bố em lắp thêm viên pin tiểu vào phía sau và nh ững chi ếc kim đ ồng h ồ xinh x ắn ch ỉ gi ờ, phút, giây b ắt
đầu thực hiện nhiệm vụ của mình. Em thích thú nhìn chiếc đồng h ồ ho ạt động, gi ống nh ư m ột cu ộc ch ạy đua vô cùng lí
thú của ba vận động viên: Anh kim giờ mập mạp, chân ngắn nên chạy ch ậm nh ất; kim dài th ứ hai là anh kim phút và kim
bé, mà cũng là kim chạy nhanh nhất luôn dẫn đầu là anh kim giây. Khi đ ồng h ồ ch ạy, phát ra nh ững ti ếng kêu  "tích t ắc!
tích tắc!" đều đặn, nghe thật vui tai.
Quay phía lưng của chú mèo máy Đô-rê-mon là hai nút đi ều khi ển có màu đen. M ột nút đ ể đi ều ch ỉnh gi ờ, m ột nút dung
để báo thức. Ngoài ra còn có một khay nhỏ hình chữ nhật để lắp pin giúp đồng hồ ho ạt đ ộng. Phía dưới có dòng ch ữ in
nổi “made in japan”, thể hiện sản phẩm được sản xuất tại đất nước Nhật Bản.
Từ khi có chiếc đồng hồ em như có thêm một người bạn thân thi ết. Em đ ặt chi ếc đồng h ồ ngay trên phía bàn
học để có thể nhìn giờ được dễ dàng hơn. Người bạn ấy giúp em sắp xếp thời gian được khoa h ọc h ơn: đúng 7 gi ờ t ối em
ngồi vào bàn học, đến 9h tối sau khi học xong bài em thường đặt báo th ức cho sáng ngày hôm sau. M ỗi khi ti ếng nh ạc báo
thức vang lên, em thức giấc và sắp xếp đồ dùng để đến trường đúng giờ.
Chiếc đồng hồ báo thức thật sự hữu ích, nó giúp em đi học đúng gi ớ và không cần m ẹ ph ải v ất v ả g ọi em th ức
dậy mỗi sáng. Em sẽ luôn yêu quý và giữ gìn người bạn thân thi ết này vì đó là món quà ý nghĩa b ố đã dành t ặng cho21em,

Đề 3: Tả một đồ vật trong nhà mà em yêu thích
Trong những năm tháng ngồi trên ghế nhà trường, sách vở, bút mực là những đồ dùng thân thi ết và g ắn bó
với em. Tập vở mới với những nét chữ gọn gàng ghi lại bao điều cô giáo gi ảng. Đ ồ dùng h ọc t ập em yêu thích nh ất là
cây bút máy thân thương.
Cây bút của em dài khoảng 12 xăng-ti-mét, được làm bằng chất liệu nhựa tổng h ợp và sáng bóng. Thân bút
tròn và thon dài như một búp măng xinh. Bút khoác lên mình chi ếc áo màu xanh ng ọc đi ệu đà, có trang trí b ằng hình
ảnh chú chim non đứng trên cành tre nhỏ uốn cong.Cây bút gồm có hai phần là nắp bút và thân bút. Ph ần n ắp bút có
chiều dài khoảng 4 xăng-ti-mét, phía cuối nắp bút có những vòng tròn nhỏ đ ược tranh trí h ọa ti ết nh ững lá tre màu
xanh nhỏ li ti. Nắp có mạ vàng óng ánh, có que cài dùng để gắn vào t ập v ở ho ặc khuy cài trong c ặp sách, tránh cho
bút bị rơi. Phần thân bút có chiều dài 8 xăng-ti-mét, có khắc dòng ch ữ “Nét ch ữ n ết ng ười” nh ư mu ốn nh ắc nh ở em
mỗi khi cầm bút, cần viết chữ sạch đẹp và cẩn thận. Trên thân bút còn ghi rõ dòng ch ữ “Nh ư H ảo” là nhãn hi ệu đã
sản xuất ra chiếc bút .
Mở nắp bút ra, bên trong là ngòi bút làm bằng kim loại sáng bóng và l ấp lánh như ánh sao đêm hè. Ph ần
ngòi được mài nhọn và trơn rất thuận tiện cho các bạn học sinh khi viết. Ruột bút gồm có ống mực và c ần b ơm
mực. Mỗi khi cần bơm mực, em nhúng ngòi bút vào lọ mực và thả tay ra, ống mực đ ầy ắp giúp em có th ể vi ết bài c ả
ngày đi học. Khi sử dụng lần đầu, ngòi bút còn gai khiến cho em còn lúng túng nh ưng khi đã dùng nhi ều nét ch ữ
trơn mịn trên tập vở khiến chữ viết của em ngày càng đẹp hơn.
Chiếc bút đã gắn bó với em được ba năm học, nét viết của bút vẫn đẹp và ngòi bút l ướt trên gi ấy v ẫn r ất
nhẹ. Em có thể điều chỉnh chiếc bút của mình để tạo ra nét thanh nét đậm c ủa t ừng con ch ữ. M ỗi l ần ghi bài xong
em đều dùng giấy mềm để lau bút và cất vào hộp bút ngay ngắn. Hàng tuần em đ ều dùng n ước ấm đ ể r ửa ph ần
ngòi bút, tránh cho bút không bị nghẽn mực. Nhờ giữ gìn c ẩn thận nên cây bút c ủa em v ẫn còn đ ẹp và b ền.
Cây bút máy cùng màu mực tím không chỉ giúp em vi ết chính t ả, làm toán mà còn giúp em ghi l ại nh ững tâm
22 cây
sự vào trang sổ nhật kí,  những lời nhắn gửi yêu thương trên tấm thiệp gửi đế bà và mẹ nhân ngày 8-3… Em yêu

Đề 4: Tả một đồ vật hoặc món quà có ý nghĩa sâu sắc với em
  
Dù thời gian trôi qua nhưng có những món quà em luôn giữ gìn như một kho báu nhỏ của riêng mình.
Em vẫn nhớ khi được mẹ hỏi về mong muốn món quà trong lần sinh nhật thứ bảy, em đã ước về một chú heo
đất để đựng tiền tiết kiệm. Trong chuyến công tác, mẹ đã mua tặng em chú heo đất rất đáng yêu.
 
Chú heo đất mẹ tặng em nhìn tròn trặn, được làm bằng đất nung từ bàn tay khéo léo của những nghệ
nhân làng gốm Bát Tràng. Nhìn từ xa, chú trông lớn bằng chiếc ấm tích bà thường pha nước hàng ngày.
 
Khuôn mặt chú heo đất nhìn rất ngộ nghĩnh và dễ thương. Hai chiếc tai nhỏ nhắn, xinh xinh. Đôi mắt
của chú được vẽ tròn xoe như hai hòn bi ve và đen láy. Chiếc mũi  được làm nhô ra, sơn đỏ ở cả hai lỗ mũi. Hai
má heo hồng hào như tô phấn. Chiếc miệng cũng được tô điểm bằng màu đỏ rực rỡ. Với nét vẽ tinh tế của
những người thợ làm gốm, khuôn mặt chú heo hiện ra như đang tươi cười tinh nghịch cùng em. Trên lưng chú
heo được vẽ tô điểm bằng những bông hoa với nét vẽ mềm mại và có một khe nhỏ vừa đủ để em có thể đút tiền
tiết kiệm vào đó. Bụng chú heo căng tròn và được giữ nguyên màu gốm trắng. Nâng đỡ phần cơ thể tròn trịa là
bốn chiếc chân vững chắc, được nặn bằng bẳng. Phía sau lưng heo là chiếc đuôi ngắn, được uốn cong điệu đà.
 
Em đặt chú heo đứng trên giá sách và cố gắng cho heo “ăn” đều đặn để heo không bị “đói”. Khoản tiền
mẹ cho em ăn sáng hàng ngày, em cố gắng chi tiêu tiết kiệm để dành dụm. Mong ước của em khi nào tiết kiệm
được số tiền lớn hơn, em sẽ xin mẹ để mua những cuốn sách hay và những đồ chơi mà em yêu thích. Em sẽ giữ
gìn cẩn thận để chú không bị vỡ. Không chỉ giúp em cất giữ tiền mà heo còn giống như một người bạn của em.
Khuôn mặt ngộ nghĩnh và nụ cười tươi của chú giúp em thấy yêu đời hơn.
 
Nhìn chú heo đất, em thầm cảm ơn mẹ rất nhiều. Đó là những yêu thương ngọt ngào, là những vất vả
mẹ đi làm để cho em được thực hiện những ước mơ của mình. Em sẽ giữ gìn món quà mẹ tặng thật cẩn thận và
23
tiết kiệm tiền để chi tiêu được hợp lí, “Heo ơi! Hãy luôn là người bạn thân thiết của tớ nhé!”.

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!