Nêu cấu tạo và công dụng của các dụng cụ búa,
cưa, dũa và đục
Dụng cụ

Cấu tạo

Búa

Đầu búa và cán búa

Đục
Dũa

Cưa

Gồm có phần thân và phần lưỡi
Gồm có Lưỡi và cán
Khung lưỡi, cán và tay cầm

Công dụng

Dùng để đập tạo lực.
Dùng để chặt hoặc tạo
rãnh,lỗ của chi tiết
Dùng để tạo độ nhẵn, phẳng
bề mặt chi tiết
Dùng để cắt hoặc tạo
rãnh chi tiết

Caâu 2: Kim loại đen là gì? Nêu tính chất của kim loại đen ?

o Thành phần chủ yếu là sắt (Fe) và cacbon (C)
o Chia làm 2 loại chính: thép và gang.
•
Thép: tỉ lệ cacbon trong vật liệu <= 2,14%.
•
Gang: tỉ lệ cacbon trong vật liệu > 2,14%.
o Có độ cứng, độ bền, chịu mài mòn
o Tỉ lệ C càng cao thì vật liệu càng cứng và giòn.
o Chế tạo chi tiết máy, dụng cụ gia đình.

Caâu 3: Hãy nêu các tính chất cơ bản
của vật liệu cơ khí?
• Tính chất vật lý là biểu hiện cho các hiện tượng vật
lý tác động vào vật liệu.
• Tính chất cơ học là khả năng chịu tác dụng ngoại
lực của vật liệu.
• Tính chất hóa học là khả năng chịu tác dụng hóa học
của vật liệu.
• Tính chất công nghệ là khả năng gia công của vật
liệu và là tính chất quan trọng nhất.

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
 Là một dạng gia công thô, dùng lực tác động làm cho
lưỡi cưa chuyển động qua lại để cắt vật liệu.
 Cắt bằng cưa tay nhằm cắt kim loại thành từng phần,
cắt bỏ phần thừa hoặc cắt rãnh…
1. Khung cưa
 Cấu tạo cưa tay

Tay nắm
2. Vít điều chỉnh

3. Chốt 4. Lưỡi cưa

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
 Lắp lưỡi cưa vào khung cưa sao cho
các răng của lưỡi cưa hướng ra khỏi
phía tay nắm
 Lấy dấu trên vật cần cưa
 Chọn êtô theo tầm vóc của người.
 Gá kẹp vật lên êtô và Chọn chiều
cao của êtô hợp lý.

Lưỡi cưa được
lắp như thế nào là
đúng kỹ thuật ?

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:



TưNgười
thế cưacưa
nhưđứng
thế
thẳng,
mái, khối
nào làthoải
hợp lý?

lượng cơ thể phân đều lên
2 chân.
 Chân phải hợp với chân
trái 1 góc 75o, chân phải
hợp với trục của êtô 1 góc
45o

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
2. Kỹ thuật cưa:
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:
*Cách cầm cưa: tay phải nắm cán cưa, tay trái nắm đầu
Cách cưa như thế nào
kia của khung cưa.
là hợp lý?
*Thao tác: kết hợp hai tay và một phần khối lượng cơ thể
để đẩy và kéo cưa.
-Khi đẩy thì ấn lưỡi cưa và đẩy
từ từ để tạo lực cắt.
-Khi kéo cưa về, tay trái không
ấn, tay phải rút cưa về nhanh
hơn lúc đẩy.

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:
3. An toàn khi cưa :
Kẹp vật cưa phải đủ chặt.
Khi cưa cần
chú ý an toàn
như thế nào?

Lưỡi cưa căng vừa phải
Đỡ vật trước khi cưa đứt
Không dùng tay gạt hoặc
thổi vào mạt cưa

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
 Là một dạng gia công thô, dùng lực tác động làm cho lưỡi cưa
chuyển động qua lại để cắt vật liệu.
 Cắt bằng cưa tay nhằm cắt kim loại thành từng phần, cắt bỏ phần
thừa hoặc cắt rãnh…
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
 Lắp lưỡi cưa vào khung cưa sao cho các răng của lưỡi cưa hướng ra
khỏi phía tay nắm
 Lấy dấu trên vật cần cưa
 Chọn êtô theo tầm vóc của người.
 Gá kẹp vật lên êtô và Chọn chiều cao của êtô hợp lý.

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:

 Người cưa đứng thẳng, thoải mái, khối lượng cơ thể phân
đều lên 2 chân.
 Chân phải hợp với chân trái 1 góc 75o, chân phải hợp với
trục của êtô 1 góc 45o

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:
 Tư thế đứng:

 Người cưa đứng thẳng, thoải mái, khối lượng cơ thể phân
đều lên 2 chân.
 Chân phải hợp với chân trái 1 góc 75o, chân phải hợp với
trục của êtô 1 góc 45o

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:
 Cách cầm cưa:
Tay phải nắm cán cưa, tay trái nắm đầu kia của khung cưa.
 Thao tác cưa:
Kết hợp hai tay và một phần khối lượng cơ thể để đẩy và kéo cưa.
Khi đẩy thì ấn lưỡi cưa và đẩy từ từ để tạo lực cắt.
Khi kéo cưa về, tay trái không ấn, tay phải rút cưa về nhanh hơn lúc
đẩy.

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:
3. An toàn khi cưa :






Kẹp vật cưa phải đủ chặt.
Lưỡi cưa căng vừa phải.
Đỡ vật trước khi cưa đứt
Không dùng tay gạt hoặc thổi vào mạt cưa.

Cắt kim loại bằng cưa bàn

Cắt kim loại bằng hàn hơi

Cắt kim loại bằng tia nước

Cắt kim loại bằng tia Laser

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:
3. An toàn khi cưa :

II – Dũa kim loại
 Dũa dùng để tạo độ
nhẵn,Dũa
phẳng
dùngtrên các bề
làmkhó
gì? làm được
mặt để
nhỏ,
trên máy công cụ.
 Tùy theo bề mặt mà
chọn dũa cho phù hợp.

Kẹp vật cưa phải đủ chặt.
Lưỡi cưa căng vừa phải
Đỡ vật trước khi cưa đứt
Không dùng tay gạt hoặc
thổi vào mạt cưa

I – Cắt kim loại bằng cưa tay







Kẹp vật cưa phải đủ chặt.

1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
Lưỡi cưa căng vừa phải
a. Chuẩn bị:
Đỡ vật trước khi cưa đứt
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:
Có Không
những loại
dùng tay gạt hoặc
3. An toàn khi cưa :
dũa nào? thổi vào mạt cưa
II – Dũa kim loại

Dũa tròn.
Dũa dẹt.
Dũa tam giác.
Dũa vuông.
Dũa bán nguyệt.

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:
3. An toàn khi cưa :

II – Dũa kim loại

Kẹp vật cưa phải đủ chặt.
Lưỡi cưa căng vừa phải
Đỡ vật trước khi cưa đứt
Không dùng tay gạt hoặc
thổi vào mạt cưa

1. Kỹ thuật dũa:
a. Chuẩn bị:

• Cách chọn êtô, tư thế đứng giống như cưa.
• Kẹp chặt vật dũa, mặt phẳng cần dũa cách mặt êtô
khoảng 10-20mm.
• Đối với vật mềm cần lót để tránh xước vật.

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:
3. An toàn khi cưa :

II – Dũa kim loại

1. Kỹ thuật dũa:
a. Chuẩn bị:
b. Cách cầm và thao tác dũa:
Cho biết cách
cầm và thao tác
dũa?

Kẹp vật cưa phải đủ chặt.
Lưỡi cưa căng vừa phải
Đỡ vật trước khi cưa đứt
Không dùng tay gạt hoặc
thổi vào mạt cưa

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:
3. An toàn khi cưa :

II – Dũa kim loại

1. Kỹ thuật dũa:
a. Chuẩn bị:
b. Cách cầm và thao tác dũa:
Cho biết cách
cầm và thao tác
dũa?

Kẹp vật cưa phải đủ chặt.
Lưỡi cưa căng vừa phải
Đỡ vật trước khi cưa đứt
Không dùng tay gạt hoặc
thổi vào mạt cưa

Cho biết trong quá
trình dũa mà không
giữ dũa thăng bằng
thì bề mặt vật dũa
thế nào

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:
3. An toàn khi cưa :

II – Dũa kim loại

Kẹp vật cưa phải đủ chặt.
Lưỡi cưa căng vừa phải
Đỡ vật trước khi cưa đứt
Không dùng tay gạt hoặc
thổi vào mạt cưa

1. Kỹ thuật dũa:
a. Chuẩn bị:
b. Cách cầm và thao tác dũa:
 Tay phải cầm cán, tay trái đặt hẳn lên đầu cán.
 Đẩy dũa tạo lực cắt, 2 tay ấn xuống.
 Kéo dũa về không cần cắt, kéo nhanh và nhẹ.

I – Cắt kim loại bằng cưa tay
1. Khái niệm:
2. Kỹ thuật cưa:
a. Chuẩn bị:
b. Tư thế đứng và thao tác cưa:
3. An toàn khi cưa :

II – Dũa kim loại

Kẹp vật cưa phải đủ chặt.
Lưỡi cưa căng vừa phải
Đỡ vật trước khi cưa đứt
Không dùng tay gạt hoặc
thổi vào mạt cưa

1. Kỹ thuật dũa:
Làm thế nào
a. Chuẩn bị:
để an toàn khi
b. Cách cầm và thao tác dũa:
dũa dũa?
2. An toàn khi dũa:
- Bàn nguội phải chắc chắn, vật dũa phải kẹp chặt.
- Không dùng dũa không cán hoặc cán bể.
- Không thổi phoi, tránh phoi bay vào mắt.

II – Dũa kim loại
1. Kỹ thuật dũa:
a. Chuẩn bị:

• Cách chọn êtô, tư thế đứng giống như cưa.
• Kẹp chặt vật dũa, mặt phẳng cần dũa cách mặt êtô
khoảng 10-20mm.
• Đối với vật mềm cần lót để tránh xước vật.
b. Cách cầm và thao tác dũa:

 Tay phải cầm cán, tay trái đặt hẳn lên đầu cán.
 Đẩy dũa tạo lực cắt, 2 tay ấn xuống.
 Kéo dũa về không cần cắt, kéo nhanh và nhẹ.

II – Dũa kim loại
1. Kỹ thuật dũa:
a. Chuẩn bị:
b. Cách cầm và thao tác dũa:
2. An toàn khi dũa:

- Bàn nguội phải chắc chắn, vật dũa phải kẹp chặt.
- Không dùng dũa không cán hoặc cán bể.
- Không thổi phoi, tráng phoi bay vào mắt.

GHI NHỚ (Sgk/73)
1

2

Cưa và dũa là
2 phương pháp
gia công thô
được sử dụng khi
lượng dư gia
công lớn và bề
mặt quá nhỏ.

Muốn có được
sản phẩm đạt
yêu cầu, cần
nắm vững tư thế,
thao tác, kĩ thuật
cơ bản và an
toàn lao dộng khi
cưa và dũa.

Học hiểu phần ghi trong tâm của bài
Tuần sau kiểm tra 1 tiết

TRÖÔØNG THCS CUØ CHÍNH LAN
Haõy yeâu thích vieäc mình laøm
baïn seõ caûm thaáy thuù vò hôn
vaø vieäc mình laøm seõ coù hieäu quaû hôn.