NHỮNG NÉT LỚN VỀ
VĂN MINH THẾ GIỚI
THẾ KỈ XX
THÀNH VIÊN –SỬ 3A
(TỔ 4, NHÓM 2)
-----------------------------

TRẦN THỊ NỤ.
VŨ THỊ TÂM.
NGUYỄN VĂN TÂM.
NÔNG THỊ THỦY.
NGUYỄN THỊ THẢO.
LÊ VĂN TÀI
VÕ MINH TẬP
Phần một
CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA VÀ XUẤT HIỆN CƠ SỞ CỦA NỀN VĂN MINH XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
I. CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA VÀ SỰ RA ĐỜI NHÀ NƯỚC XÔ VIẾT
Đầu thế kỉ XX, nước Nga là nơi chứa đựng những mâu thuẫn gay gắt của thế giới
Tháng 2-1917 đã nổ ra cuộc cách mạng dân chủ tư sản ở Nga và thắng lợi.
Tháng 4-1917 Lênin từ nước ngoài trở về đã viết bản “Luận cương tháng Tư”  vạch ra con đường đưa nước Nga từ một chế độ cộng hòa tư sản tiến tới chế độ Xô Viết.
Đảng Bônsêvích và V. I. Lênin đã lãnh đạo giai cấp công nhân Nga cùng nhân dân tiến hành cuộc Cách mạng tháng Mười (theo lịch chung toàn thế giới là 7-11-1917).
Cuộc cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đã mở ra một kỉ nguyên mới cho nước Nga mà còn ảnh hưởng sâu đậm tới lịch sử thế giới.
Ngay trong đêm thắng lợi đầu tiên của Cách mạng, chính quyền Xô Viết do Lênin đứng đầu đã ban hành Sắc luật về hòa bình và Sắc luật về ruộng đất.
Tới tháng 3-1918 chính quyền Xô Viết đã được thiết lập trong cả nước.
Chính quyền Xô Viết đã ban hành một loạt những sắc lệnh quan trọng khác như, xóa bỏ sự phân biệt đẳng cấp và mọi tươc vị phong kiến; tuyên bố quyền bình đẳng nam nữ; Tuyên ngôn về quyền của các dân tộc; tuyên bố quyền tự do tín ngưỡng.
Từ năm 1917 đến 1920, Nước Nga Xô Viết đã phải chống lại nạn ngoại xâm và nội phản.
Ngày 30-12-1922 Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết đã được thành lập (gọi tắt là Liên Xô)
II. Những thành tựu chủ yếu trong công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô

- Về kinh tế và xã hội

Từ 1921 đến 1941, trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn, bị bao vây kinh tế, cô lập về chính trị nhưng nhân dân Liên Xô đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng.
Từ 1921-1925 thực hiện thắng lợi chính sách Kinh tế mới, về cơ bản đã hoàn thành việc khôi phục kinh tế.
Giai đoạn 1926-1928 Liên Xô bước đầu công nghiệp hoá. Giai đoạn 1928-1933: tập thể hoá nông nghiệp và kế hoạch 5 năm lần 1.
Giai đoạn 1933-1937 tập thể hoá nông nghiệp, kế hoạch 5 năm lần 2.
Giai đoạn 1938-1941 kế hoạch lần 3, nhưng bị bỏ dỡ do chiến tranh.
Sau chiến tranh thế giới II, Liên Xô nhanh chóng khắc phục khó khăn để khôi phục kinh tế. Tới năm 1975, sản lượng công nghiệp của Liên Xô đã chiếm 20% công nghiệp thế giới. (Bằng 80% sản lượng công nghiệp Mĩ).
Về nông nghiệp, năm 1981 sản lượng ngũ cốc Liên Xô là 189 triệu tấn, đứng hàng thứ 3 thế giới, sau Mĩ và Trung Quốc.
Về cơ cấu xã hội cũng có thay đổi lớn, tới năm 1977 công nhân chiếm 61% dân số. Đội ngũ trí thức cũng lên tới 34 triệu người, tăng 11 lần so với năm 1926.
- Về văn hóa, khoa học
Việc xóa nạn mù chữ đã căn bản hoàn thành trước chiến tranh thế giới II. Năm 1980, Liên Xô đã có 5 triệu sinh viên, gấp 40 lần số sinh viên của nước Nga thời Nga hoàng.
Đội ngũ các nhà khoa học cũng phát triển nhanh, tới giữa những năm 70 Liên Xô đã có 1,3 triệu nhà khoa học, chiếm 25% các nhà khoa học thế giới.
Năm 1949, Liên Xô đã chế tạo thành công bom nguyên tử, điều đó đã phá vỡ thế độc quyền về nguyên tử của Mĩ.
Năm 1954, xây dựng nhà máy điện nguyên tử đầu tiên trên thế giới.
Năm 1957, Liên Xô phóng con tàu vũ trụ đầu tiên (đi trươc Mĩ 9 tháng) và 1961 đưa con người bay vào vũ trụ trở về an toàn (trước cả Mĩ).
Cùng với sự phát triển của khoa học kĩ thuật, văn hóa nghệ thuật cũng được chính phủ Liên Xô quan tâm. Tên tuổi các nhà văn và nghệ sĩ lớn của Liên Xô được thế giới biết tới như M. Goocki, M. Sôlôkhốp, A. Tônxtôi, D. Sôxtacôvích... đã chứng minh điều đó.
Về sự kế thừa văn minh nhân loại, Lênin xác định: “Văn minh xã hội chủ nghĩa không mọc lên ngoài con đường vương giả của nền văn minh loài người, nó xác nhận tác phẩm của nền văn minh ấy và tuyên bố một cách chính đáng rằng nó là kẻ nối tiếp của nền văn minh ấy”;
Phần hai

CUỘC CÁCH MẠNG
KHOA HỌC-KĨ THUẬT THẾ KỈ XX
Trong nửa sau thế kỉ XX, loài người đã trãi qua cuộc cách mạng khoa học-kĩ thuật lần thứ hai. Với qui mô rộng lớn, nội dung sâu sắc và toàn diện, nhiệp điệu vô cùng nhanh chóng. Cuộc cách mạng KH-KT đã đưa lại những thành tựu kì diệu và những đổi thay lớn lao đời sống nhân loại. Nền văn minh thế giới đã có những bước nhảy vọt chưa từng thấy
A.NGUỒN GỐC
Do yêu cầu của cuộc sống, của sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần ngày càng cao của con người.
Cần giải quyết nhiều vấn đề của nền sản xuất hiện đại: Bùng nổ dân số, tài nguyên thiên nhiên cạn kiệt, ô nhiễm môi trường phải có công cụ sản xuất mới, vật liệu mớ để thay thế.
Yêu cầu của chiến tranh, quốc phòng.
Cuộc cách mạng lần 1, tạo điều kiện cho sự phát triển cuộc cách mạng KH-KT lần thứ 2
B. NỘI DUNG
Rất phong phú,gắn với phát triển khoa học rộng lớn, mọi ngành, mọi lĩnh vực:
Diễn ra trong lĩnh vực khoa học cơ bản (Toán, Lý, Hóa, sinh…).
- Diễn ra trong lĩnh vực công nghệ (những phát minh trong ngành khoa học mới): công cụ sản xuất mới, năng lượng mới, công nghệ sinh học, chinh phục vũ trụ…
C. ĐẶC ĐIỂM
1. Cuộc cách mạng KHKT lần thứ hai được gọi là cuộc cách mạng KH-KT.
Vì mọi phát minh về kỉ thuật điều phát minh từ khoa học, khoa học gắn liền với kỉ thuật, khoa học đi trước, mở đường cho kỉ thuật…
Vì vậy, trong cuộc cách mạng KH-KT thế kỉ XX, khoa học trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, và còn gọi là cuộc cách mạng KH-CN
C. ĐẶC ĐIỂM
2. Trong cuộc cách mạng KH-KT ngày nay, thời gian từ phát minh khoa học đến ứng dụng vào sản xuất ngày càng ngắn.
3. Cuộc cách mạng KH-KT ngày nay cho thấy hiệu quả kinh tế ngày càng cao của công tác nghiên cứu khoa học. Đầu tư vào khoa học cho lãi xuất cao hơn so với đầu tư vào các lĩnh vực khác.
NHỮNG THÀNH TỰU TIÊU BIỂU
THÀNH TỰU
KH-KT
KH Cơ bản
Công cụ SX mới
Nguồn NL mới
Vật liệu mới
Công nghệ sinh học
GTVT và Thông tin liên lạc
Chinh phục vũ trụ
Toán, Lý, Hóa, Sinh…..
Máy tính điện tử, máy tự động, Rôbot…
NL Nhiệt hạch, mặt trời, thuỷ triều, gió…
Polime, Composit, Silic, gốm siêu dẫn…
Lĩnh vực thực vật, động vật, vi dinh, vật liệu, y tế, nông nghiệp, môi trường…
Máy bay siwu âm, tàu hoả cao tốc, cầu đường, vệ tinh nhân tạo trong thông tin, liên lạc
vệ tinh nhân tạo, tàu vũ trụ thám hiểm MT, các vì sao…
Trong lĩnh vực khoa học cơ bản.
(Toán, vật lí, sinh học…)
-Phát hiện dãy phóng xạ Uran (1942)
- Hình thành công nghiệp Điện nguyên tử.
Otto Hahn (Đức)
. Co2 C6H12O6: quá trình quan hợp cây xanh (1956)
M. CaLvin (Mỹ)
Cừu Đô-li (1997)
Ian_wilmut (Scôtlen)
Phát minh mới về công cụ sản xuất.
(máy tính điện tử, máy tự động, người máy Rôbot, ….)
Máy tính điện tử thực sự bắt đầu hình thành từ thập niên 1950:
Thế hệ 1 (1950 - 1958): Sử dụng bóng đèn chân không.
Thế hệ 2 (1958 - 1964): Transistors
Thế hệ 3 (1965 - 1974): Integrated Circuits
Thế hệ 4 (1974 - nay): VLSI (Very Large Scale Integration), ULSI (Ultra Large Scale Integration)
Thế hệ 5 (1990 - nay): Artificial Intelligence (AI)
Máy tính đầu tiên ENIAC (Electronic Numerical Integrator And Computer)
(Mỹ), nặng 30 tấn, chiếm một căn phòng 100m2 -1944
Thế hệ 1: IBM 701 (1953 )
Thế hệ 1 (tiếp)
UNIVAC I
Thế hệ 2: IBM 7030 (1961)
Thế hệ 3: IBM-360 (Mỹ)
Thế hệ 4
Laptop
PC
Pocket
Thế hệ 4 (tiếp)
Network
Thế hệ 5
Bill Gates
Mạng Internet (1984)
Rôbot
Tìm ra nguồn năng lượng mới.
(Năng lượng nguyên tử, nhiệt hạch,NL mặt trời, NL thuỷ triều, NL gió…)
Pin Mặt trời công nghệ NANO
Năng lượng Mặt trời
Quạt gió
Đập chắn thuỷ triều.
Đập thuỷ triều La Rance (Pháp)
Chế tạo những vật liệu mới
(Polime, Silic, Compost, gốm siêu dẫn, sợi thuỷ tinh…với mhững tính năng siêu sạch, siêu cứng, siêu bền, siêu dẫn…
Tiền bằng chất Polime
Kĩ thuật mặt phân giới ở tỉ lệ nguyên tử”.
Bảng các nguyên tố siêu dẫn.
Siêu dãn bằng gốm
Đĩa ghi ổ cứng của vật liệu sắt từ
Nhà cấu tạo bằng chất dẻo tổng hợpTrong số các vật liệu xây dựng mới…
Động cơ 5000 mã lực sử dụng dây siêu dẫn
Composit trong xây dựng
Chất siêu dẫn lithium
Vật liệu mới CentrAl vừa siêu bền vừa giúp tiết kiệm chi phí sản xuất cánh máy bay.
Được xây dựng bằng vật liệu ETFE, Trung tâm giải trí Khan Shatyry, cao 150m rộng 30.000m2 hình chiếc lều, ở Thủ đô Astana của Kazakhstan dự kiến hoàn thành vào năm tới
Nguyên vật liệu
(Mỹ)
Laser (1960)
Sơ đồ thiết bị tạo tia laser hồng ngọc 1960
Đèn Laser
Máy chụp tia X
Dùng tia LASER để phát hiện và làm chệch quĩ đạo của các vật thể vũ trụ có khả năng đâm sầm vào Trái Đất
laser-weapons-vu jhi laser
Lĩnh vực công nghệ sinh học.
Mô hình một tế bào động vật -thực vật điển hình
Công nghệ di truyền sẽ đi xa hơn việc giải mã bộ gen người...
So đồ nuôi cấy mô tế bào
Ghép cây
Những ứng dụng
Trong thông tin liên lạc, giao thông vận tải.
Điện Thoại
Vệ tinh thu phát tín hiệu
Vệ tinh thu phát tín hiệu
Cầu Đường
Cầu “Cánh cổng vàng” tại San-Fransisco
Dự án đường hầm nối liền châu Âu với châu Phi
Đường hầm qua biển Manche (Anh - Pháp)-1994.
Độ sâu 45m, L = 31km
Xe hơi điện
Tàu hỏa Shinkansen (Đường sắt phía Đông Nhật Bản)
Hệ thống giao thông Dualmode ( Công ty thiết kế Silvertip – Anh)
Máy bay siêu thanh
Taxi tiết kiệm nhiên liệu (hãng Standard Taxi)
Tàu sân bay
Tàu Du lịch
LĨNH VỰC CHINH PHỤC VŨ TRỤ
Sputnik 1 (D= 58cm, m=83,46kg, t= 85p) và tên lửa R7
- Tháng 10/1957, Liên Xô phóng lên quĩ đạo vệ tinh nhân tạo đầu tiên, mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người.
- Tháng 11/1957, Liên Xô phóng vệ tinh Sputnik 2
Sputnik 2 (m=0,5 tấn) và mang theo chú chó Laika
- Tháng 2/1958, Mỹ phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên được lên quĩ đạo bằng tên lửa Jupiter
Explorer 1
(m= 14kg, h= 340-2900km)
- Tháng 4/1961, Nhà du hành vũ trụ Yury Gagarin của Liên bang Xô Viết trở thành người đầu tiên bay vào không gian, hoàn tất một vòng quỹ đạo trên phi thuyền Vostok 1 với thời gian 108 phút, đạt độ cao từ 180km – 327km
Vostok 1
I. Ga-ga-rin (1934-1968)
Yuri Gagarinvà kỹ sư trưởng thiết kế vệ tinh Sputnik Sergei Korolyov
- Tháng 2/1962, Mỹ phóng tàu vũ trụ đầu tiên mang tên sao thuỷ chở nhà du hành vũ trụ đầu tiên của Hoa Kì là Giôn Grin.
John Glenn
Tàu Mercury
Sao Thuỷ
- Tháng 3/1963,Liên Xô thự hiện chuyến bay sóng đôi được giữa tàu PĐ5 và PĐ 6
Nữ du hành vũ trụ đầu tiên trên thế giới -Valentina Terescova
- Tháng 3/ 1965, Liên Xô phóng tàu mới tên là Rạng Đông (Vostok)
- Từ năm 1965-1967, Mỹ phóng tàu Gemini
Edward White
Tháng 4/1976, Liên Xô phóng tàu vũ trụ Liên Hợp để liên lạc với các trạm quĩ đạo- Năm 1971, Trạm Chào Mừng được đưa lên quĩ đạo
Trạm Chào Mừng
Tàu Liên Hợp
Trạm vũ trụ Hoà Bình (Liên Xô)-1986
- Tháng 5/1973, Mỹ phóng lên không gian trạm vũ trụ Skylab
m= 75 tấn, v=350 cm2, h=500km
Các trạm Quốc tế
Các trạm Quốc tế
Các tàu con thoi của Hoa kỳ
Tàu Columbia ( 1981)
Tàu Challenger (1983)
Tàu Atlantic (1985)
Tàu Discovery ( 1984)
Các vệ tinh của cơ quan nghiên cứu Châu âu (ESA) trong những năm 70.
Vệ tinh dẫn đường
Vệ tinh khí tượng
Vệ tinh thông tin
Vệ tinh quĩ đạo cực
Chinh phục mặt trăng, mặt trời và các vì sao của Liên Xô và Mỹ…
-Liên Xô:
+ Liên tiếp các năm, Liên Xô đã phóng các vệ tinh: Luna 1, Luna 2, Luna 3 (năm 1959); Luna 9, Luna 10 (1966); Luna 16, Luna 17 (1970); Luna 21 (1973)…
+ Các trạm tự động cũng được phóng lên các vì sao trong những năm 60, 70, 80 như: Trạm Venera lên sao Kim, trạm Mars lên sao hỏa, và các trạm thăm dò lên sao Mộc, Thổ…
Luna 1
Hệ Mặt trời
16
Luna 17/21
Luna 9
Luna 16
Luna 17/21
Trạm Venera
Mỹ:

Phóng vệ tinh Lunar 1 vào quí đạo và xoay quanh Mặt Trăng (1966)
Tàu Apollo được phóng lên sao Hoả và sau đó đổ bộ lên mặt trăng (1969, 1970...).
Phóng các tàu thăm dò để thám hiểm các vì sao như Tàu Mariner, Pioneer, Pirate, Voyager, Pathfinder…lên sao Hỏa, sao Kim… (trong những năm 50, 70, 90...)
Mặt trăng và trái đất
Apollo 11 thám hiểm MT
Sao Thổ
“Đây là một bước đi nhỏ của một con người nhưng là một bước nhảy vọt của nhân loại” (Asmtrong )
Trạm Mariner
Sao Kim
Mariner
Sao Thuỷ
Sao Mộc
Sao Hải Vương
Sao chổi
Sao Diêm Vương
Sao thiên Vương
Ngoài ra, vệ tinh của một số nước khác như:

Pháp: Asterix, m=38kg (1965); Diapason, m= 19kg (1966)…
Nhật Bản: Ôximi (1970)…
Trung Quốc: Vệ tinh con thoi (khứ hầu)-1980…
Ấn Độ: Aryabhata (1975)…
………………………..
TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC CÁCH MẠNG KHOA HỌC -KỈ THUẬT
I. Tích cực:
- Về sản xuất và kinh tế, CM.KH-KT cho phép thực hiện những bước nhảy vọt chưa từng thấy của lực lượng sản xuất và năng xuất lao động.

- Đưa tới những thay đổi về cơ cấu dân cư.

- Đưa loài người chuyển sang nền văn minh mới, “văn minh trí tuệ”.

- Làm cho nền kinh tế thế giới càng được quốc tế hoá cao, thế giới diễn ra xu thế toàn cẩu hoá.
II. Tiêu cực
Tạo ra vũ khí huỷ diệt đe doạ sự sống loài người.
Tài nguyên thiên nhiên bị cạn kiệt.
Nạn ô nhiểm môi trường.
Bệnh tật, tai nạn gắn với kỉ thuật hiện đại…
……….
VŨ KHÍ HUỶ DIỆT
Xe tăng và máy bay chiến đấu
Bom Nguyên tử
TÀI NGUYÊN CẠN KIỆT
Ô NHIỂM MÔI TRƯỜNG
TAI NẠN GIAO THÔNG
TAI NẠN LAO ĐỘNG
Stress
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Lê Phụng Hoàng (Cb) (2006)-Lịch sử văn minh thế giới, Nxb GD.Tp.HCM.
Vũ Dương Ninh (cb) (2005)- Lịch sử văn minh thế giới, Nxb GD, H.
Lê Minh Triết (1980)-Cách mạng khoa học kỉ thuật thế kỉ XX, Nxb.Tp.HCM.
Phan Ngọc Liên (Tcb) (2005)-Lịch sử 12, sách giáo khoa thí điểm (Ban KHXH-NV), Nxb GD, H.
Khoahoc.com.vn.
Vietnamnet.
Vansu.vn
http://vi.wikipedia.org