TIẾT 121:
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT:
CƯỚC CHÚ

HOÀN THÀNH PHIÉU HỌC TẬP SAU BẰNG CÁC ĐIỀN TỪ CÒN THIẾU VÀO CHỖ TRỐNG:

1. Cách ghi cước chú
- Đánh dấu..., nội dung cần cước chú bằng ...hoặc ...
- Ở ... hoặc ... , lần lượt chú thích về từng từ ngữ hay ... đã được đánh dấu để
tạo thành một ... hoàn chỉnh gồm các thành phần: ... đánh dấu đối tượng;
dấu hai chấm; nội dung giải thích
2. Thao tác trích dẫn tài liệu tham khảo
- Đặt trong dấu ... đoạn trích dẫn nguyên văn một ý kiến, nhận định nào đó.
- Nêu thông tin về họ, tên tác giả của ý kiến, ... được trích dẫn (có thể đặt
trước hoặc sau đoạn trích dẫn)
- Ghi đầy đủ ..... được trích dẫn cùng nơi xuất bản, ... xuất bản vào vị trí
thích hợp (ghi như một cước chú; ghi ngay sau đoạn trích dẫn; ghi ở phần
cuối văn bản trong mục Tài liệu tham khảo).

I. Tri thức tiếng Việt
1. Cách ghi cước chú
- Đánh dấu từ ngữ, nội dung cần cước chú bằng chữ số hoặc dấu hoa thị.
- Ở chân trang hoặc cuối văn bản, lần lượt chú thích về từng từ ngữ hay nội dung đã
được đánh dấu để tạo thành một cước chú hoàn chỉnh gồm các thành phần: kí hiệu đánh
dấu đối tượng; dấu hai chấm; nội dung giải thích.
2. Thao tác trích dẫn tài liệu tham khảo
- Đặt trong dấu ngoặc kép đoạn trích dẫn nguyên văn một ý kiến, nhận định nào đó.
- Nêu thông tin về họ, tên tác giả của ý kiến, nhận định được trích dẫn (có thể đặt trước
hoặc sau đoạn trích dẫn)
- Ghi đầy đủ tên tài liệu được trích dẫn cùng nơi xuất bản, thời gian xuất bản vào vị trí
thích hợp (ghi như một cước chú; ghi ngay sau đoạn trích dẫn; ghi ở phần cuối văn bản
trong mục Tài liệu tham khảo).

Từ ngữ được giải Đối tượng được cung cấp thông Sự vật, hiện tượng được miêu tả, giải
thích nghĩa
tin về xuất xứ
thích

Từ ngữ được giải Đối tượng được cung cấp thông Sự vật, hiện tượng được miêu tả, giải
thích nghĩa
tin về xuất xứ
thích
- Thái cực
- Ảnh của Quốc Trung
- Min-nét-xô-ta
- Đồng nhất
- Ảnh của China News, báo- Dòng hải lưu
- Cực đoan
điện tử Thế giới và Việt Nam- Nước trồi
đăng lại ngày 21/8/2020

Các thành phần của cước chú

Vị trí đặt cước chú

Nội dung cước chú

Ngôn ngữ của
cước chú

Các thành phần của cước
chú

Vị trí đặt cước chú

- Kí hiệu đánh dấu đối tượng- Chân trang
được chú thích
- Chân trang
- Kí hiệu đánh dấu đối tượng 
được chú thích
 
- Kí hiệu đánh dấu đối tượng- Chân trang
được chú thích

Nội dung cước chú Ngôn ngữ của
cước chú
- Giải thích nghĩa của- Ngắn gọn
từ ngữ
- Ngắn, dễ
- Giải thích nghĩa củađọc
sự vật
- Ngắn, dễ
- Giải thích nghĩa củahiểu
hiện tượng

Câu 3 
- Theo em, cần có thêm cước chú cho: “truyện khoa học viễn
tưởng”, “chu kì tuần hoàn của nước”, “kỉ lục” không?
- Lí do: có thể nhiều người vẫn chưa biết nghĩa của những từ ngữ này
Câu 4 
- Truyện khoa học viễn tưởng là một thể loại tiểu thuyết hư cấu mang các
yếu tố khoa học. Nó còn được gọi là "văn học về ý tưởng" và thường khám
phá hoặc dự đoán những hệ quả, hậu quả tiềm tàng của những đổi mới
trong khoa học, xã hội và công nghệ.
Câu 5 
- Ông đã trích dẫn tài liệu tham khảo để làm dẫn chứng xác thực hơn cho bài viết
- Nhờ đó, tạo được sự tin cậy, thuyết phục được người đọc về vấn tác giả nêu ra

Câu 6 
- Theo em, sự khác nhau là:
+ Tác giả Thô-mát L. Phrít-man thì ghi nguồn tài liệu tham khảo ở ngay các đoạn có thông tin được trích
dẫn
+ Còn trong ví dụ thì nguồn tài liệu tham khảo lại được trích dẫn lại được để ở riêng một phần khác
- Trong hai cách ghi đó, cách ghi nguồn tài liệu tham khảo ở riêng một phần khác, thường là ở cuối
sách, được sử dụng phổ biến hơn trên sách báo hiện nay.

Câu 7 
STT
1
2
3

Thông tin được viện dẫn và tài liệu tham khảo đã sử dụng

Tác dụng của việc viện dẫn thông
tin và sử dụng tài liệu tham khảo

Câu 6 
- Theo em, sự khác nhau là:
+ Tác giả Thô-mát L. Phrít-man thì ghi nguồn tài liệu tham khảo ở ngay các đoạn có thông tin được trích
dẫn
+ Còn trong ví dụ thì nguồn tài liệu tham khảo lại được trích dẫn lại được để ở riêng một phần khác
- Trong hai cách ghi đó, cách ghi nguồn tài liệu tham khảo ở riêng một phần khác, thường là ở cuối
sách, được sử dụng phổ biến hơn trên sách báo hiện nay.
STT

1
2

3

Thông tin được viện dẫn và tài liệu tham khảo đã Tác dụng của việc viện dẫn
sử dụng
thông tin và sử dụng tài liệu
tham khảo
- Giải thích cụm từ “Sự bất thường của Trái Đất” - Tăng tính xác thực cho thông
(Tài liệu tham khảo: Hân-tơ Lo-vin)
tin
- Thuật ngữ “sự nóng lên của Trái Đất” là một sự
nhầm lẫn
(Tài liệu tham khảo: Giôn Hô-đơ-rơn)
- Nói về sự bất thường của Trái Đất
(Tài liệu tham khảo: Trang CNN. Com (ngày
07/8/2007)

-Tăng tính dễ hiểu, xác thực
cho thông tin
-Tăng tính dễ hiểu, xác thực
cho thông tin

Viết một đoạn văn về chủ đề Môi trường, trong đó có sử dụng ít nhất một cước chú
(Lưu ý: Ghi cước chú đúng cách thức)
Gợi ý:
Trái Đất giờ đây đang hứng chịu những hiểm họa(*) khôn lường do biến đổi khí hậu
mà con người gây ra. Vì thế, việc bảo vệ môi trường là việc làm vô cùng cần thiết của
toàn nhân loại. Việc làm để bảo vệ môi trường là: bỏ rác vào thùng, dọn dẹp vệ sinh nơi,
phải trồng cây xanh, hạn chế khí thải từ các nhà máy, hạn chế sử dụng năng lượng
không tái chế và sử dụng những nguồn năng lượng sạch... Ngoài ra, chúng ta cần phải
nâng cao ý thức của chính bản thân mình trong việc bảo vệ môi trường và đồng thời tham
gia các hoạt động như Mùa hè Xanh, Giờ Trái Đất,... Có như vậy, Trái Đất- ngôi nhà
chung của chúng ta mới trở nên xanh sạch đẹp.
(*) Hiểm họa: Tai nạn gây ra chết chóc