Tìm kiếm Bài giảng
Bài 11. Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống (1075 - 1077)

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Lê Hoàng Ngọc
Ngày gửi: 10h:40' 12-12-2022
Dung lượng: 9.4 MB
Số lượt tải: 87
Nguồn:
Người gửi: Lê Hoàng Ngọc
Ngày gửi: 10h:40' 12-12-2022
Dung lượng: 9.4 MB
Số lượt tải: 87
Số lượt thích:
0 người
BÀI 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT
NƯỚC (1009-1225) sách KNTT
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài
Bài 11:
11: NHÀ
NHÀ LÝ
LÝ XÂY
XÂY DỰNG
DỰNG VÀ
VÀ PHÁT
PHÁT TRIỂN
TRIỂN ĐẤT
ĐẤT NƯỚC
NƯỚC (1009-1225)
(1009-1225)
Học xong bài này các em sẽ:
1- Trình bày được các nét chính về sự thành lập nhà Lý
2. Đánh giá được sự kiện dời kinh đô từ Hoa Lư ra Đại La
(Thăng Long) của Lý Công Uẩn
3. Nắm được các nét chính về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội,
tôn giáo thời Lý
4. Nắm được các thành tựu tiêu biểu về văn hóa giáo dục thời
Lý.
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long.
- Sau khi Lê Hoàn mất (1005), Lê Long
Đĩnh Lên ngôi vua nhưng tàn bạo làm
cho triều thần chán ghét nhà Tiền Lê.
Nhà Lý được
thành lập trong
hoàn cảnh nào?
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long
- Sau khi Lê Hoàn mất (1005), Lê Long Đĩnh Lên ngôi vua
nhưng tàn bạo làm cho triều thần chán ghét nhà Tiền Lê.
- Năm 1009 Lê Long Đĩnh mất, triều thần
suy tôn Lý Công Uẩn lên làm vua, lập ra
nhà Lý.
Lý Thái Tổ
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long.
Lý Công Uẩn là
người như thế
nào mà được
quần thần triều
Tiền Lê lựa chọn?
Lý Thái Tổ, tên húy là Lý Công Uẩn, là
vị Hoàng Đế sáng lập nhà Lý trong lịch sử Việt
Nam, trị vì từ năm 1009 đến khi qua đời năm
1028. Ông là người châu Cổ Pháp (Từ Sơn, Bắc
Ninh).
Mẹ ông họ Phạm. Khi lên ba tuổi, mẹ ông
đem ông cho Lý Khánh Văn, sư chùa Cổ Pháp
làm con nuôi và đi tu từ đó. Đến bảy tuổi, ông
được cha nuôi là Lý Khánh Văn gửi cho một
người bạn - thiền sư nổi tiếng là Vạn Hạnh.
Lớn lên, ông vào kinh đô Hoa Lư làm
quan nhà Tiền Lê. Ông được vua yêu, cho ở lại
kinh thành học tập quân sự và gả con gái cho,
ông còn được đặc phong làm Điện tiền cận vệ ở
thành Hoa Lư, sau này ông được thăng lên đến
chức Điện tiền chỉ huy sứ, chỉ huy cấm quân ở
Hoa Lư. Ông là người có học, có đức và có uy tín
nên được triều thần nhà Lê quý trọng.
Khi vua Lê Ngọa Triều mất, vua kế tự
còn nhỏ, được sự ủng hộ của Chi nội là Đào Cam
Mộc cùng thiền sư Vạn Hạnh, ông đã lên ngôi
vào năm 1009, lập ra nhà Lý.
Lý Thái Tổ
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long
- Sau khi Lê Hoàn mất (1005), Lê Long Đĩnh Lên ngôi vua
nhưng tàn bạo làm cho triều thần chán ghét nhà Tiền Lê
- Năm 1009 Lê Long Đĩnh mất, triều thần suy tôn Lý
Công Uẩn lên làm vua, lập ra nhà Lý.
- Năm 1010, Lý Công Uẩn đặt niên hiệu
là Thuận Thiên, dời đô từ Hoa Lư về Đại
La, đổi tên là Thăng Long.
Lý Thái Tổ
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long
Tại sao Lý Công
Uẩn lại dời kinh đô
từ Hoa Lư về Đại
La?
"…Thành Đại La, đô cũ của Cao
Vương (tức Cao Biền), ở giữa khu vực
trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi,
chính giữa Nam Bắc Đông Tây, tiện
nghi núi sông sau trước. Vùng này
mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất
cao mà sáng sủa, dân cư không khổ
thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức
tươi tốt phồn thịnh.
Xem khắp đất Việt đó là nơi
thắng địa, thực là chỗ tụ hội quan
yếu của bốn phương. Đúng là nơi
thượng đô kinh sư mãi muôn đời.."
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long
- Địa thế của Thăng Long rất thuận lợi về giao thông và phát
triển đất nước lâu dài.
- Hoa Lư là vùng đất hẹp, nhiều núi đá, hạn chế sự phát triển
lâu dài của đất nước.
- Việc dời đô từ Hoa Lư về Đại La (Thăng Long) thể hiện
quyết định sáng suốt của vua Lý Công uẩn, tạo đà cho sự phát
triển đất nước.
=> Dời đô ra Thăng Long là một bước ngoặc rất lớn. Nó đánh
dấu sự trường thành của dân tộc Đại Việt. Chúng ta không cần
phải sống phòng thủ, phải dựa vào thế hiểm trở như ở Hoa Lư
để đối phó với quân thù. Chúng ta đã đủ lớn mạnh để lập đô ở
nơi có thể đưa nước phát triển đi lên, đưa đất nước trở thành
quốc gia độc lập sánh vai với phương Bắc.
Việc dời đô ra
Thăng Long có ý
nghĩa gì?
Theo sách sử và tài liệu
khảo cổ, Kinh thành
Thăng Long được xây
dựng theo mô hình tam
trùng thành quách, bao
gồm: vòng ngoài cùng
là La thành hay Kinh
thành – nơi sinh sống
của cư dân, vòng ở giữa
là Hoàng thành – khu
triều chính, nơi ở và
làm việc của các quan
lại trong triều, và vòng
trong cùng là Tử Cấm
thành hay Long Phượng
thành – nơi dành cho
vua, hoàng hậu, và các
thành viên hoàng tộc
khác.
Hoàng Thành Thăng Long
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long
- Sau khi Lê Hoàn mất (1005), Lê Long Đĩnh Lên ngôi vua
nhưng tàn bạo làm cho triều thần chán ghét nhà Tiền Lê
- Năm 1009 Lê Long Đĩnh mất, triều thần suy tôn Lý
Công Uẩn lên làm vua, lập ra nhà Lý.
- Năm 1010, Lý Công Uẩn đặt niên hệu là Thuận Thiên,
dời đô từ Hoa Lư về Đại La, đổi tên là Thăng Long
- Năm 1054 nhà Lý đổi tên là Đại Việt.
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long.
2. Tình hình chính trị.
a. Tổ chức chính quyền.
Bằng các dữ liệu
lịch sử trong SGK
em hãy vẽ sơ đồ tổ
chức bộ máy nhà
nước thời Lý?
Sơ đồ tổ chức bộ máy Nhà nước thời Lý
VUA
Trung ương
QUAN ĐẠI THẦN
Quan Văn – Quan Võ
Lộ, Phủ (Châu)
Địa phương
Hương (Huyện)
Xã
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long.
2. Tình hình chính trị
a. Tổ chức chính quyền
b. Xây dựng luật pháp và quân đội
- Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ luật Hình thư.
Nhà Lý đã xây
dựng luật pháp và
quân đội như thế
nào?
“HÌNH THƯ” – BỘ LUẬT THÀNH VĂN ĐẦU TIÊN CỦA NƯỚC TA
Năm 1042, vua Lý Thái Tông sai
Trung thư sảnh "sửa định luật
lệ, chia môn loại, biên ra điều
khoản" làm bộ Hình thư. Đây là
bộ luật thành văn đầu tiên của
nước ta, được soạn thảo dựa
trên luật tục, tập quán của các
thời trước, mặt khác có sự tham
khảo Đường luật (Trung Quốc).
Gọi là Hình thư nhưng không chỉ
quy định về hình sự mà còn bao
trùm các lĩnh vực khác, do kỹ
thuật lập pháp cổ các quan hệ
xã hội được bảo vệ và gắn liền
với quy phạm hình sự nên luật
thời đó gọi là Hình pháp. Sách
Đại Việt sử ký toàn thư cho biết
đây là tập luật lệ có tính chất
pháp điển, bao gồm 3 quyển
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
2. Tình hình chính trị
a. Tổ chức chính quyền
b. Xây dựng luật pháp và quân đội
+ Luật pháp: Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ luật Hình thư.
+ Quân
đội
Cấm quân
(Ở kinh thành, bảo vệ vua và triều đình)
Quân địa phương
(Quân ở các Lộ, bảo vệ các Lộ, Phủ)
- Quân đội được tập luyện và tuyển chọn kỹ, thực hiện theo chính sách “ngụ binh ư nông”
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
2. Tình hình chính trị
a. Tổ chức chính quyền
b. Xây dựng luật pháp và quân đội
c. Chính sách đối nội và đối ngoại
Nhà Lý đã thi
hành chính sách
đối nội và đối goại
như thế nào?
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
2. Tình hình chính trị
a. Tổ chức chính quyền
b. Xây dựng luật pháp và quân đội
c. Chính sách
đối nội và đối
ngoại.
Đối nội:
+ Củng cố khối đại đoàn kết dân tộc.
+ kiên quyết xử lý các thế lực phản động trong nước.
Đối ngoại:
+ Với nhà Tống, giữ mối quan hệ hòa hiếu.
+ Với Chăm-pa, đánh dẹp các cuộc xâm lấn, duy trì quan
hệ bình thường.
BÀI 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT
NƯỚC (1009-1225) tiếp theo.
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
3. Tình hình kinh tế, xã hội
a. Tình hình kinh tế
* Nông nghiệp:
- Nhà Lý thực hiện nhiều biện pháp khuyến
khích sản xuất nông nghiệp:
+ “Ngụ binh ư nông”
+ Cày ruộng tịch điền
+ Bảo vệ trâu, bò, khai hoang, đào kênh, đắp đê..
- Kết quả: Nhiều năm mùa màng bội thu
Nhà Lý đã thi
hành những chính
sách gì để phát
triển nông nghiệp?
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (10091225)
3. Tình hình kinh tế, xã hội
a. Tình hình kinh tế
* Nông nghiệp:
* Thủ công nghiệp:
Tình hình thủ
công nghiệp thời
kỳ này như thế
nào?
- Khá phát triển với 2 bộ phận:
+ Thủ công nghiệp Nhà nước (Đúc tiền, chế tạo vũ khí, làm phẩm
phục triều đình)
+ Thủ công nghiệp nhân dân (Đúc đồng, làm giấy, dệt vải, làm
gốm...)
Tháp báo thiên
Tháp Báo Thiên, tên gọi đầy đủ là Đại
thắng tư thiên bảo tháp, được xây cất
vào năm Đinh Dậu (1057) đời Lý Thánh
Tông. Tháp cao 20 trượng (khoảng 70 m)
và gồm 30 tầng (có tài liệu chép là 12
tầng), nằm trong khuôn viên chùa Sùng
Khánh ở phường Báo Thiên. Tháp được
coi là một trong tứ đại khí do có số tầng
chẵn biểu thị sự cân bằng, ổn định, tĩnh
tại, bền vững như triều đình nhà Lý đầy
khí thế, sẽ tồn tại dài lâu. Ngọn tháp đúc
bằng đồng khắc ba chữ “Đao Ly Thiên”
tỏ ý tưởng của đấng tối cao xông lên tận
trời thẳm. Tuy nhiên, trận bão năm Mậu
Ngọ (1258), ngọn tháp này bị đổ. Sau
này, tháp bị sét đánh sạt mất hai tầng
năm 1322 và bị đổ vào năm 1406. Thời
thuộc Minh (1414-1427), quân Minh đã
Chuông Quy Điền được đúc trong
lần sửa lại chùa Diên Hựu (chùa
Một Cột, Hà Nội) vào tháng hai
năm Canh Thân (1080) đời Lý
Nhân Tông. Để đúc quả chuông
này, vua Lý Nhân Tông đã cho sử
dụng đến 12.000 cân đồng
(tương đương với 7,3 tấn đồng
bây giờ). Chuông đúc xong, đánh
không kêu, nhưng cho rằng nó
đã thành khí, không nên tiêu
hủy, nhà vua bèn sai người vần
ra khu ruộng sau chùa.
Vì khu ruộng này thấp trũng, có
nhiều rùa đến ở, nên có tên là
Quy Điền (ruộng Rùa), nhân đó
gọi chuông là chuông Quy Điền.
Tháng 10 năm Bính Ngọ (1426),
Chuông Quy Điền – Hình minh họa
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
3. Tình hình kinh tế, xã hội
a. Tình hình kinh tế
* Nông nghiệp:
* Thủ công nghiệp:
* Thương nghiệp:
- Nhiều chợ được hình thành ở các địa phương
- Buôn bán với nước ngoài (Nhà Tống) khá phát
triển, cảng Vân Đồn trở thành cảng biển buôn bán
sầm uất.
Tình hình buôn
bán thời kỳ này
như thế nào?
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
3. Tình hình kinh tế, xã hội
b. Tình hình xã hội
- Xã hội phân hóa rõ rệt hơn, cụ thể như sau:
+ Bộ phận thống trị:
Quý tộc (Vua, Quan Lại)
Địa chủ
Nông dân
Thợ thủ công
+ Bộ phận bị thống trị:
Thương nhân
Nô tì
Hãy trình bày
sự phân hóa xã
hội thời Lý?
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
a. Tôn giáo
- Phật giáo trở thành Quốc giáo
của nước ta.
Hãy trình bày
những nét cơ bản
về tôn giáo dưới
thời Lý?
Chùa Một Cột được khởi công xây dựng
vào năm Kỷ Sửu 1049, dưới thời vua Lý Thái
Tông. Theo truyền thuyết dân gian, trong một
giấc chiêm bao vua Lý Thái Tông đã mơ thấy
Phật bà Quan Âm đang tọa trên đài sen tỏa ánh
hào quang và mời nhà vua lên cùng. Tỉnh giấc
chiêm bao nhà vua liền kể với bề tôi. Nhà sư
Thiền Tuệ khuyên vua nên dựng chùa trên trụ đá
y như trong giấc mơ, làm tòa sen để Phật bà ngự
ở trên.
Trong sử sách có chép lại tại vị trí chùa
Một Cột bây giờ có một cột đá phía trên có ngôi
lầu ngọc, trong lầu ngọc có tượng Phật Quan Âm
đã được dựng ở hồ nước vuông. Nhà vua thường
lui tới tụng kinh niệm phật, cầu nguyện. Sau
hoàng tử nối dõi tu sửa lại thành chùa và dựng
thêm một ngôi chùa bên cạnh cách 10 m về phía
Tây Nam. Cụm di tích này được đặt tên Diên
Hựu Tự với mong muốn “phước lành dài lâu”.
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
a. Tôn giáo
- Phật giáo trở thành Quốc giáo của nước ta
- Nho giáo bắt đầu có vai trò quan trọng trong xã hội, Đạo giáo
khá thịnh hành.
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
b. Văn học, nghệ thuật
- Văn học chữ Hán bước đầu phát
triển.
Văn học nước ta
dưới thời Lý có
những nét gì nổi
bật?
Một số tác phẩm văn học chữ Hán thời Lý
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
b. Văn học, nghệ thuật
- Văn học chữ Hán bước đầu
phát triển.
- Các loại hình văn hóa dân
gian rất được ưa chuộng (hát
chèo, rối nước, đấu vật, đua
thuyền…
Múa rối nước
NghệĐua
thuật
Đấu
vật
hát Chèo
thuyền
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
b. Văn học, nghệ thuật
- Văn học chữ Hán bước đầu phát triển
- Các loại hình văn hóa dân gian rất được ưa chuộng (hát chèo,
rối nước, đấu vật, đua thuyền…
- Thời kỳ này có các công trình kiến trúc, điêu khắc lớn và
độc đáo.
Kiến trúc phát triển
mạnh dưới thời nhà Lý
và chịu ảnh hưởng của
Phật Giáo rất sâu đậm.
cung điện, lâu đài,
thành quách và chùa
tháp được xây dựng với
quy mô lớn. Thành
Thăng Long là một công
trình xây dựng lớn
trong các triều đại
phong kiến. Thành gồm
hai vòng dài khoảng
25km. Trong hoàng
thành có những cung
điện cao đến bốn tầng.
Trong thời Lý, hình
tượng rồng được đặt tên cho
kinh đô của Đại Việt: “Thăng
Long” nghĩa là “rồng bay”,
báo hiệu điềm lành, sự hưng
khởi, phát triển toàn diện của
kinh đô và đất nước từ năm
1010. Rồng thời Lý còn
mang nhiều biểu trưng cao
quý khác: Quyền lực tối cao
của hoàng đế, pháp lực vô
biên của Phật pháp, sự phồn
thịnh của quốc gia.
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
c. Giáo dục
- Nhà Lý đã chú ý đến công tác
giáo dục, để tuyển chọn quan lại.
- Năm 1070 cho dựng Văn miếu.
Hãy nêu những
biểu hiện chứng tỏ
việc giáo dục dưới
thời Lý đã được
chú ý?
Văn Miếu được Vua
Lý Thánh Tông cho
xây từ mùa thu năm
1070, để thờ Khổng
Tử, Chu Công, cùng
tứ phối là Nhan Tử,
Tăng Tử, Tư Tử,
Mạnh Tử và các bậc
hiền triết Nho giáo.
Sau này, vào năm
1370, khi Quốc Tử
Giám Tư nghiệp Chu
Văn An qua đời, Vua
Trần Nghệ Tông cho
thờ ông ở Văn Miếu,
bên cạnh Khổng Tử.
Văn Miếu
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
c. Giáo dục
- Nhà Lý đã chú ý đến công tác giáo
dục, để tuyển chọn quan lại
- Năm 1070 cho dựng Văn miếu
- Năm 1075 Mở khoa thi đầu tiên.
- Năm 1076 thành lập Quốc Tử Giám, trường đại học đầu
tiên của nước ta.
Quốc Tử Giám – trường Đại học đầu tiên của nước ta
Năm 1076, vua Lý Nhân
Tông cho xây nhà Quốc
Tử Giám – trường học cao
cấp đầu tiên của nước ta,
nằm sau Văn Miếu. Khi
mới xây dựng, trường chỉ
dành riêng cho các
hoàng tử con vua, hoàng
thân, con các đại thần,
quý tộc (nên gọi tên là
Quốc Tử). Mười năm sau
(1806) mở khoa thi thứ
hai chọn người đỗ cao
Quốc Tử Giám – trường Đại học đầu tiên của nước ta
Việc xây dựng Văn
Miếu, thành lập Quốc Tử
Giám không chỉ là minh
chứng ghi nhận quyết sách
về đường hướng của nền
giáo dục mà còn thể hiện cả
lý tưởng xây dựng nền trị
đạo nhân nghĩa trên đất
nước ta.
Tám mưới hai tấm bia
đề danh tiến sĩ là biểu
tượng của tinh thần hiếu
học, đồng thời là sự tôn
vinh của các thời đại với
Bia Tiến sĩ
Cñng cè vµ luyÖn
tËp.
CÂU 1: Vì sao Lý Công Uẩn dời đô về Thăng Long?
A Địa thế Thăng Long đẹp hơn Hoa Lư
B Đóng đô ở Hoa Lư, các triều đại không kéo
dài được
CC
Thăng Long có vị trí trung tâm, đất đai bằng
phẳng thuận lợi để phát triển kinh tế, chính trị
CÂU 2: Nhà Lý đã làm những việc gì để củng cố quốc
gia thống nhất:
A
BB
Tổ chức lễ cày tịch điền, ban chức tước và gả
công chúa cho các tù trưởng miền núi
Ban hành bộ Hình Thư, thực hiện chính sách “ngụ
binh ư nông”, gả công chúa cho tù trưởng, quan hệ
bình thường với nhà Tống, dẹp tan cuộc tấn công
của Cham-pa
C
Ban hành bộ luật Gia Long, thực hiện chính sách
ngụ binh ư nông, quan hệ tốt đẹp với nước Tống
D
Gả công chúa cho tù trưởng, quan hệ bình thường
với nhà Tống, dẹp tan cuộc tấn công của Cham-pa
CÂU 4: Nhà Lý luôn kiên quyết giữ nguyên tắc gì trong quan hệ
với các nước láng giềng?
A
Tránh xung đột
B
Phải phục tùng
CC
Giữ quan hệ hòa hiếu nhưng kiên quyết
bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ quốc gia
D Mở cửa, trao đổi, lưu thông hàng hóa
NƯỚC (1009-1225) sách KNTT
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài
Bài 11:
11: NHÀ
NHÀ LÝ
LÝ XÂY
XÂY DỰNG
DỰNG VÀ
VÀ PHÁT
PHÁT TRIỂN
TRIỂN ĐẤT
ĐẤT NƯỚC
NƯỚC (1009-1225)
(1009-1225)
Học xong bài này các em sẽ:
1- Trình bày được các nét chính về sự thành lập nhà Lý
2. Đánh giá được sự kiện dời kinh đô từ Hoa Lư ra Đại La
(Thăng Long) của Lý Công Uẩn
3. Nắm được các nét chính về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội,
tôn giáo thời Lý
4. Nắm được các thành tựu tiêu biểu về văn hóa giáo dục thời
Lý.
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long.
- Sau khi Lê Hoàn mất (1005), Lê Long
Đĩnh Lên ngôi vua nhưng tàn bạo làm
cho triều thần chán ghét nhà Tiền Lê.
Nhà Lý được
thành lập trong
hoàn cảnh nào?
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long
- Sau khi Lê Hoàn mất (1005), Lê Long Đĩnh Lên ngôi vua
nhưng tàn bạo làm cho triều thần chán ghét nhà Tiền Lê.
- Năm 1009 Lê Long Đĩnh mất, triều thần
suy tôn Lý Công Uẩn lên làm vua, lập ra
nhà Lý.
Lý Thái Tổ
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long.
Lý Công Uẩn là
người như thế
nào mà được
quần thần triều
Tiền Lê lựa chọn?
Lý Thái Tổ, tên húy là Lý Công Uẩn, là
vị Hoàng Đế sáng lập nhà Lý trong lịch sử Việt
Nam, trị vì từ năm 1009 đến khi qua đời năm
1028. Ông là người châu Cổ Pháp (Từ Sơn, Bắc
Ninh).
Mẹ ông họ Phạm. Khi lên ba tuổi, mẹ ông
đem ông cho Lý Khánh Văn, sư chùa Cổ Pháp
làm con nuôi và đi tu từ đó. Đến bảy tuổi, ông
được cha nuôi là Lý Khánh Văn gửi cho một
người bạn - thiền sư nổi tiếng là Vạn Hạnh.
Lớn lên, ông vào kinh đô Hoa Lư làm
quan nhà Tiền Lê. Ông được vua yêu, cho ở lại
kinh thành học tập quân sự và gả con gái cho,
ông còn được đặc phong làm Điện tiền cận vệ ở
thành Hoa Lư, sau này ông được thăng lên đến
chức Điện tiền chỉ huy sứ, chỉ huy cấm quân ở
Hoa Lư. Ông là người có học, có đức và có uy tín
nên được triều thần nhà Lê quý trọng.
Khi vua Lê Ngọa Triều mất, vua kế tự
còn nhỏ, được sự ủng hộ của Chi nội là Đào Cam
Mộc cùng thiền sư Vạn Hạnh, ông đã lên ngôi
vào năm 1009, lập ra nhà Lý.
Lý Thái Tổ
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long
- Sau khi Lê Hoàn mất (1005), Lê Long Đĩnh Lên ngôi vua
nhưng tàn bạo làm cho triều thần chán ghét nhà Tiền Lê
- Năm 1009 Lê Long Đĩnh mất, triều thần suy tôn Lý
Công Uẩn lên làm vua, lập ra nhà Lý.
- Năm 1010, Lý Công Uẩn đặt niên hiệu
là Thuận Thiên, dời đô từ Hoa Lư về Đại
La, đổi tên là Thăng Long.
Lý Thái Tổ
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long
Tại sao Lý Công
Uẩn lại dời kinh đô
từ Hoa Lư về Đại
La?
"…Thành Đại La, đô cũ của Cao
Vương (tức Cao Biền), ở giữa khu vực
trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi,
chính giữa Nam Bắc Đông Tây, tiện
nghi núi sông sau trước. Vùng này
mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất
cao mà sáng sủa, dân cư không khổ
thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức
tươi tốt phồn thịnh.
Xem khắp đất Việt đó là nơi
thắng địa, thực là chỗ tụ hội quan
yếu của bốn phương. Đúng là nơi
thượng đô kinh sư mãi muôn đời.."
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long
- Địa thế của Thăng Long rất thuận lợi về giao thông và phát
triển đất nước lâu dài.
- Hoa Lư là vùng đất hẹp, nhiều núi đá, hạn chế sự phát triển
lâu dài của đất nước.
- Việc dời đô từ Hoa Lư về Đại La (Thăng Long) thể hiện
quyết định sáng suốt của vua Lý Công uẩn, tạo đà cho sự phát
triển đất nước.
=> Dời đô ra Thăng Long là một bước ngoặc rất lớn. Nó đánh
dấu sự trường thành của dân tộc Đại Việt. Chúng ta không cần
phải sống phòng thủ, phải dựa vào thế hiểm trở như ở Hoa Lư
để đối phó với quân thù. Chúng ta đã đủ lớn mạnh để lập đô ở
nơi có thể đưa nước phát triển đi lên, đưa đất nước trở thành
quốc gia độc lập sánh vai với phương Bắc.
Việc dời đô ra
Thăng Long có ý
nghĩa gì?
Theo sách sử và tài liệu
khảo cổ, Kinh thành
Thăng Long được xây
dựng theo mô hình tam
trùng thành quách, bao
gồm: vòng ngoài cùng
là La thành hay Kinh
thành – nơi sinh sống
của cư dân, vòng ở giữa
là Hoàng thành – khu
triều chính, nơi ở và
làm việc của các quan
lại trong triều, và vòng
trong cùng là Tử Cấm
thành hay Long Phượng
thành – nơi dành cho
vua, hoàng hậu, và các
thành viên hoàng tộc
khác.
Hoàng Thành Thăng Long
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long
- Sau khi Lê Hoàn mất (1005), Lê Long Đĩnh Lên ngôi vua
nhưng tàn bạo làm cho triều thần chán ghét nhà Tiền Lê
- Năm 1009 Lê Long Đĩnh mất, triều thần suy tôn Lý
Công Uẩn lên làm vua, lập ra nhà Lý.
- Năm 1010, Lý Công Uẩn đặt niên hệu là Thuận Thiên,
dời đô từ Hoa Lư về Đại La, đổi tên là Thăng Long
- Năm 1054 nhà Lý đổi tên là Đại Việt.
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long.
2. Tình hình chính trị.
a. Tổ chức chính quyền.
Bằng các dữ liệu
lịch sử trong SGK
em hãy vẽ sơ đồ tổ
chức bộ máy nhà
nước thời Lý?
Sơ đồ tổ chức bộ máy Nhà nước thời Lý
VUA
Trung ương
QUAN ĐẠI THẦN
Quan Văn – Quan Võ
Lộ, Phủ (Châu)
Địa phương
Hương (Huyện)
Xã
CHƯƠNG 5: ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11 TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)
1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long.
2. Tình hình chính trị
a. Tổ chức chính quyền
b. Xây dựng luật pháp và quân đội
- Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ luật Hình thư.
Nhà Lý đã xây
dựng luật pháp và
quân đội như thế
nào?
“HÌNH THƯ” – BỘ LUẬT THÀNH VĂN ĐẦU TIÊN CỦA NƯỚC TA
Năm 1042, vua Lý Thái Tông sai
Trung thư sảnh "sửa định luật
lệ, chia môn loại, biên ra điều
khoản" làm bộ Hình thư. Đây là
bộ luật thành văn đầu tiên của
nước ta, được soạn thảo dựa
trên luật tục, tập quán của các
thời trước, mặt khác có sự tham
khảo Đường luật (Trung Quốc).
Gọi là Hình thư nhưng không chỉ
quy định về hình sự mà còn bao
trùm các lĩnh vực khác, do kỹ
thuật lập pháp cổ các quan hệ
xã hội được bảo vệ và gắn liền
với quy phạm hình sự nên luật
thời đó gọi là Hình pháp. Sách
Đại Việt sử ký toàn thư cho biết
đây là tập luật lệ có tính chất
pháp điển, bao gồm 3 quyển
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
2. Tình hình chính trị
a. Tổ chức chính quyền
b. Xây dựng luật pháp và quân đội
+ Luật pháp: Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ luật Hình thư.
+ Quân
đội
Cấm quân
(Ở kinh thành, bảo vệ vua và triều đình)
Quân địa phương
(Quân ở các Lộ, bảo vệ các Lộ, Phủ)
- Quân đội được tập luyện và tuyển chọn kỹ, thực hiện theo chính sách “ngụ binh ư nông”
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
2. Tình hình chính trị
a. Tổ chức chính quyền
b. Xây dựng luật pháp và quân đội
c. Chính sách đối nội và đối ngoại
Nhà Lý đã thi
hành chính sách
đối nội và đối goại
như thế nào?
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
2. Tình hình chính trị
a. Tổ chức chính quyền
b. Xây dựng luật pháp và quân đội
c. Chính sách
đối nội và đối
ngoại.
Đối nội:
+ Củng cố khối đại đoàn kết dân tộc.
+ kiên quyết xử lý các thế lực phản động trong nước.
Đối ngoại:
+ Với nhà Tống, giữ mối quan hệ hòa hiếu.
+ Với Chăm-pa, đánh dẹp các cuộc xâm lấn, duy trì quan
hệ bình thường.
BÀI 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT
NƯỚC (1009-1225) tiếp theo.
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
3. Tình hình kinh tế, xã hội
a. Tình hình kinh tế
* Nông nghiệp:
- Nhà Lý thực hiện nhiều biện pháp khuyến
khích sản xuất nông nghiệp:
+ “Ngụ binh ư nông”
+ Cày ruộng tịch điền
+ Bảo vệ trâu, bò, khai hoang, đào kênh, đắp đê..
- Kết quả: Nhiều năm mùa màng bội thu
Nhà Lý đã thi
hành những chính
sách gì để phát
triển nông nghiệp?
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (10091225)
3. Tình hình kinh tế, xã hội
a. Tình hình kinh tế
* Nông nghiệp:
* Thủ công nghiệp:
Tình hình thủ
công nghiệp thời
kỳ này như thế
nào?
- Khá phát triển với 2 bộ phận:
+ Thủ công nghiệp Nhà nước (Đúc tiền, chế tạo vũ khí, làm phẩm
phục triều đình)
+ Thủ công nghiệp nhân dân (Đúc đồng, làm giấy, dệt vải, làm
gốm...)
Tháp báo thiên
Tháp Báo Thiên, tên gọi đầy đủ là Đại
thắng tư thiên bảo tháp, được xây cất
vào năm Đinh Dậu (1057) đời Lý Thánh
Tông. Tháp cao 20 trượng (khoảng 70 m)
và gồm 30 tầng (có tài liệu chép là 12
tầng), nằm trong khuôn viên chùa Sùng
Khánh ở phường Báo Thiên. Tháp được
coi là một trong tứ đại khí do có số tầng
chẵn biểu thị sự cân bằng, ổn định, tĩnh
tại, bền vững như triều đình nhà Lý đầy
khí thế, sẽ tồn tại dài lâu. Ngọn tháp đúc
bằng đồng khắc ba chữ “Đao Ly Thiên”
tỏ ý tưởng của đấng tối cao xông lên tận
trời thẳm. Tuy nhiên, trận bão năm Mậu
Ngọ (1258), ngọn tháp này bị đổ. Sau
này, tháp bị sét đánh sạt mất hai tầng
năm 1322 và bị đổ vào năm 1406. Thời
thuộc Minh (1414-1427), quân Minh đã
Chuông Quy Điền được đúc trong
lần sửa lại chùa Diên Hựu (chùa
Một Cột, Hà Nội) vào tháng hai
năm Canh Thân (1080) đời Lý
Nhân Tông. Để đúc quả chuông
này, vua Lý Nhân Tông đã cho sử
dụng đến 12.000 cân đồng
(tương đương với 7,3 tấn đồng
bây giờ). Chuông đúc xong, đánh
không kêu, nhưng cho rằng nó
đã thành khí, không nên tiêu
hủy, nhà vua bèn sai người vần
ra khu ruộng sau chùa.
Vì khu ruộng này thấp trũng, có
nhiều rùa đến ở, nên có tên là
Quy Điền (ruộng Rùa), nhân đó
gọi chuông là chuông Quy Điền.
Tháng 10 năm Bính Ngọ (1426),
Chuông Quy Điền – Hình minh họa
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
3. Tình hình kinh tế, xã hội
a. Tình hình kinh tế
* Nông nghiệp:
* Thủ công nghiệp:
* Thương nghiệp:
- Nhiều chợ được hình thành ở các địa phương
- Buôn bán với nước ngoài (Nhà Tống) khá phát
triển, cảng Vân Đồn trở thành cảng biển buôn bán
sầm uất.
Tình hình buôn
bán thời kỳ này
như thế nào?
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
3. Tình hình kinh tế, xã hội
b. Tình hình xã hội
- Xã hội phân hóa rõ rệt hơn, cụ thể như sau:
+ Bộ phận thống trị:
Quý tộc (Vua, Quan Lại)
Địa chủ
Nông dân
Thợ thủ công
+ Bộ phận bị thống trị:
Thương nhân
Nô tì
Hãy trình bày
sự phân hóa xã
hội thời Lý?
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
a. Tôn giáo
- Phật giáo trở thành Quốc giáo
của nước ta.
Hãy trình bày
những nét cơ bản
về tôn giáo dưới
thời Lý?
Chùa Một Cột được khởi công xây dựng
vào năm Kỷ Sửu 1049, dưới thời vua Lý Thái
Tông. Theo truyền thuyết dân gian, trong một
giấc chiêm bao vua Lý Thái Tông đã mơ thấy
Phật bà Quan Âm đang tọa trên đài sen tỏa ánh
hào quang và mời nhà vua lên cùng. Tỉnh giấc
chiêm bao nhà vua liền kể với bề tôi. Nhà sư
Thiền Tuệ khuyên vua nên dựng chùa trên trụ đá
y như trong giấc mơ, làm tòa sen để Phật bà ngự
ở trên.
Trong sử sách có chép lại tại vị trí chùa
Một Cột bây giờ có một cột đá phía trên có ngôi
lầu ngọc, trong lầu ngọc có tượng Phật Quan Âm
đã được dựng ở hồ nước vuông. Nhà vua thường
lui tới tụng kinh niệm phật, cầu nguyện. Sau
hoàng tử nối dõi tu sửa lại thành chùa và dựng
thêm một ngôi chùa bên cạnh cách 10 m về phía
Tây Nam. Cụm di tích này được đặt tên Diên
Hựu Tự với mong muốn “phước lành dài lâu”.
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
a. Tôn giáo
- Phật giáo trở thành Quốc giáo của nước ta
- Nho giáo bắt đầu có vai trò quan trọng trong xã hội, Đạo giáo
khá thịnh hành.
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
b. Văn học, nghệ thuật
- Văn học chữ Hán bước đầu phát
triển.
Văn học nước ta
dưới thời Lý có
những nét gì nổi
bật?
Một số tác phẩm văn học chữ Hán thời Lý
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
b. Văn học, nghệ thuật
- Văn học chữ Hán bước đầu
phát triển.
- Các loại hình văn hóa dân
gian rất được ưa chuộng (hát
chèo, rối nước, đấu vật, đua
thuyền…
Múa rối nước
NghệĐua
thuật
Đấu
vật
hát Chèo
thuyền
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
b. Văn học, nghệ thuật
- Văn học chữ Hán bước đầu phát triển
- Các loại hình văn hóa dân gian rất được ưa chuộng (hát chèo,
rối nước, đấu vật, đua thuyền…
- Thời kỳ này có các công trình kiến trúc, điêu khắc lớn và
độc đáo.
Kiến trúc phát triển
mạnh dưới thời nhà Lý
và chịu ảnh hưởng của
Phật Giáo rất sâu đậm.
cung điện, lâu đài,
thành quách và chùa
tháp được xây dựng với
quy mô lớn. Thành
Thăng Long là một công
trình xây dựng lớn
trong các triều đại
phong kiến. Thành gồm
hai vòng dài khoảng
25km. Trong hoàng
thành có những cung
điện cao đến bốn tầng.
Trong thời Lý, hình
tượng rồng được đặt tên cho
kinh đô của Đại Việt: “Thăng
Long” nghĩa là “rồng bay”,
báo hiệu điềm lành, sự hưng
khởi, phát triển toàn diện của
kinh đô và đất nước từ năm
1010. Rồng thời Lý còn
mang nhiều biểu trưng cao
quý khác: Quyền lực tối cao
của hoàng đế, pháp lực vô
biên của Phật pháp, sự phồn
thịnh của quốc gia.
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
c. Giáo dục
- Nhà Lý đã chú ý đến công tác
giáo dục, để tuyển chọn quan lại.
- Năm 1070 cho dựng Văn miếu.
Hãy nêu những
biểu hiện chứng tỏ
việc giáo dục dưới
thời Lý đã được
chú ý?
Văn Miếu được Vua
Lý Thánh Tông cho
xây từ mùa thu năm
1070, để thờ Khổng
Tử, Chu Công, cùng
tứ phối là Nhan Tử,
Tăng Tử, Tư Tử,
Mạnh Tử và các bậc
hiền triết Nho giáo.
Sau này, vào năm
1370, khi Quốc Tử
Giám Tư nghiệp Chu
Văn An qua đời, Vua
Trần Nghệ Tông cho
thờ ông ở Văn Miếu,
bên cạnh Khổng Tử.
Văn Miếu
Bài 11: NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
4. Tình hình văn hóa, giáo dục
c. Giáo dục
- Nhà Lý đã chú ý đến công tác giáo
dục, để tuyển chọn quan lại
- Năm 1070 cho dựng Văn miếu
- Năm 1075 Mở khoa thi đầu tiên.
- Năm 1076 thành lập Quốc Tử Giám, trường đại học đầu
tiên của nước ta.
Quốc Tử Giám – trường Đại học đầu tiên của nước ta
Năm 1076, vua Lý Nhân
Tông cho xây nhà Quốc
Tử Giám – trường học cao
cấp đầu tiên của nước ta,
nằm sau Văn Miếu. Khi
mới xây dựng, trường chỉ
dành riêng cho các
hoàng tử con vua, hoàng
thân, con các đại thần,
quý tộc (nên gọi tên là
Quốc Tử). Mười năm sau
(1806) mở khoa thi thứ
hai chọn người đỗ cao
Quốc Tử Giám – trường Đại học đầu tiên của nước ta
Việc xây dựng Văn
Miếu, thành lập Quốc Tử
Giám không chỉ là minh
chứng ghi nhận quyết sách
về đường hướng của nền
giáo dục mà còn thể hiện cả
lý tưởng xây dựng nền trị
đạo nhân nghĩa trên đất
nước ta.
Tám mưới hai tấm bia
đề danh tiến sĩ là biểu
tượng của tinh thần hiếu
học, đồng thời là sự tôn
vinh của các thời đại với
Bia Tiến sĩ
Cñng cè vµ luyÖn
tËp.
CÂU 1: Vì sao Lý Công Uẩn dời đô về Thăng Long?
A Địa thế Thăng Long đẹp hơn Hoa Lư
B Đóng đô ở Hoa Lư, các triều đại không kéo
dài được
CC
Thăng Long có vị trí trung tâm, đất đai bằng
phẳng thuận lợi để phát triển kinh tế, chính trị
CÂU 2: Nhà Lý đã làm những việc gì để củng cố quốc
gia thống nhất:
A
BB
Tổ chức lễ cày tịch điền, ban chức tước và gả
công chúa cho các tù trưởng miền núi
Ban hành bộ Hình Thư, thực hiện chính sách “ngụ
binh ư nông”, gả công chúa cho tù trưởng, quan hệ
bình thường với nhà Tống, dẹp tan cuộc tấn công
của Cham-pa
C
Ban hành bộ luật Gia Long, thực hiện chính sách
ngụ binh ư nông, quan hệ tốt đẹp với nước Tống
D
Gả công chúa cho tù trưởng, quan hệ bình thường
với nhà Tống, dẹp tan cuộc tấn công của Cham-pa
CÂU 4: Nhà Lý luôn kiên quyết giữ nguyên tắc gì trong quan hệ
với các nước láng giềng?
A
Tránh xung đột
B
Phải phục tùng
CC
Giữ quan hệ hòa hiếu nhưng kiên quyết
bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ quốc gia
D Mở cửa, trao đổi, lưu thông hàng hóa
 









Các ý kiến mới nhất