Bài 11 NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

Sách kết nối tri thức với cuộc sống

CHƯƠNG 5
ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)

Mục tiêu: Trong chương này các em sẽ nắm được
1. Nhà Lý xây dựng và phát triển đất nước
(1009-1225)
2. Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống
(1075-1077)
3. Nước Đại Việt thời Trần (1266-1400)
4. Ba lần kháng chiến chống quân xâm lược
Mông-Nguyên
5. Nước Đại Ngu thời Hồ (1400-1407)

HÃY CHO BIẾT Ý NGHĨA
HOẶC TÊN NHỮNG HÌNH ẢNH SAU

CHÙA MỘT CỘT

HOÀNG THÀNH THĂNG LONG

NHỮNG HÌNH ẢNH TRÊN CHO CHÚNG TA LIÊN TƯỞNG TỚI
TRIỀU ĐẠI NÀO TRONG LỊCH SỬ DÂN TỘC

RỒNG BAY – THĂNG LONG

HỒ GƯƠM

CHƯƠNG 5
ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

Học xong bài này các em sẽ:
1- Trình bày được các nét chính về sự thành lập nhà Lý
2. Đánh giá được sự kiện dời kinh đô từ Hoa Lư ra Đại La
(Thăng Long) của Lý Công Uẩn
3. Nắm được các nét chính về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội,
tôn giáo thời Lý
4. Nắm được các thành tựu tiêu biểu về văn hóa giáo dục thời
Lý.

CHƯƠNG 5
ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long

Nhà Lý được
thành lập trong
hoàn cảnh nào?

Lê Long Đĩnh – Kẻ cuồng dâm, tàn bạo

Học giả Trần Trọng Kim đã đúc kết toàn bộ sự nghiệp của ông
vua cuối cùng nhà tiền Lê - Lê Long Đĩnh (Lê Ngọa Triều) bằng
một đoạn sau đây trong Việt Nam sử lược: "Long Đĩnh là người
bạo - ngược, tính hay chém giết, ác bằng Kiệt, Trụ ngày xưa.
Khi đã giết anh rồi, lên làm vua thường cứ lấy sự giết người
làm trò chơi: có khi những tù phạm phải hình, thì bắt lấy rơm
tẩm dầu quấn vào người rồi đốt sống; có khi bắt tù trèo lên cây
rồi ở dưới sai người chặt gốc cho cây đổ; có khi bỏ người vào sọt
rồi đem thả xuống sông.
Làm những điều ác như thế thì lấy làm thích chí. Một hôm
lấy mía để lên đầu nhà sư mà róc vỏ, rồi thỉnh - thoảng giả tảng
nhỡ tay bổ dao vào đầu sư chảy máu ra, trông thấy thế làm vui
cười.
Long Đĩnh làm vua được 2 năm (1005- 1009) thì mất, làm
vua được 4 năm, thọ 24 tuổi.
Vì lúc sống dâm-dục quá độ, mắc bệnh trĩ không ngồi được, đến buổi chầu thì
cứ nằm mà thị triều, cho nên tục gọi là Ngọa-triều – nằm khi lên triều

CHƯƠNG 5
ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long

Lý Công Uẩn là
người như thế nào
mà được quần
thần triều Tiền Lê
lựa chọn?

Lý Thái Tổ

Lý Thái Tổ, tên húy là Lý Công Uẩn, là
vị Hoàng Đế sáng lập nhà Lý trong lịch sử Việt
Nam, trị vì từ năm 1009 đến khi qua đời năm
1028. Ông là người châu Cổ Pháp (Từ Sơn, Bắc
Ninh).
Mẹ ông họ Phạm. Khi lên ba tuổi, mẹ ông
đem ông cho Lý Khánh Văn, sư chùa Cổ Pháp
làm con nuôi và đi tu từ đó. Đến bảy tuổi, ông
được cha nuôi là Lý Khánh Văn gửi cho một
người bạn - thiền sư nổi tiếng là Vạn Hạnh.
Lớn lên, ông vào kinh đô Hoa Lư làm
quan nhà Tiền Lê. Ông được vua yêu, cho ở lại
kinh thành học tập quân sự và gả con gái cho,
ông còn được đặc phong làm Điện tiền cận vệ ở
thành Hoa Lư, sau này ông được thăng lên đến
chức Điện tiền chỉ huy sứ, chỉ huy cấm quân ở
Hoa Lư. Ông là người có học, có đức và có uy tín
nên được triều thần nhà Lê quý trọng.
Khi vua Lê Ngọa Triều mất, vua kế tự
còn nhỏ, được sự ủng hộ của Chi nội là Đào Cam
Mộc cùng thiền sư Vạn Hạnh, ông đã lên ngôi
vào năm 1009, lập ra nhà Lý.

Lý Thái Tổ

CHƯƠNG 5
ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long

Tại sao Lý Công
Uẩn lại dời kinh
đô từ Hoa Lư về
Đại La?

"…Thành Đại La, đô cũ của Cao
Vương (tức Cao Biền), ở giữa khu vực
trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi,
chính giữa Nam Bắc Đông Tây, tiện
nghi núi sông sau trước. Vùng này
mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất
cao mà sáng sủa, dân cư không khổ
thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức
tươi tốt phồn thịnh.
Xem khắp đất Việt đó là nơi
thắng địa, thực là chỗ tụ hội quan
yếu của bốn phương. Đúng là nơi
thượng đô kinh sư mãi muôn đời.."

CHƯƠNG 5
ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long
- Địa thế của Thăng Long rất thuận lợi về giao thông và phát
triển đất nước lâu dài.
- Hoa Lư là vùng đất hẹp, nhiều núi đá, hạn chế sự phát triển
lâu dài của đất nước.
- Việc dời đô từ Hoa Lư về Đại La (Thăng Long) thể hiện
quyết định sáng suốt của vua Lý Công uẩn, tạo đà cho sự phát
triển đất nước.
=> Dời đô ra Thăng Long là một bước ngoặc rất lớn. Nó đánh
dấu sự trường thành của dân tộc Đại Việt. Chúng ta không cần
phải sống phòng thủ, phải dựa vào thế hiểm trở như ở Hoa Lư
để đối phó với quân thù. Chúng ta đã đủ lớn mạnh để lập đô ở
nơi có thể đưa nước phát triển đi lên, đưa đất nước trở thành
quốc gia độc lập sánh vai với phương Bắc.

Việc dời đô ra
Thăng Long có ý
nghĩa gì?

Hoàng Thành Thăng Long

Theo sách sử và tài liệu
khảo cổ, Kinh thành Thăng
Long được xây dựng theo
mô hình tam trùng thành
quách, bao gồm: vòng
ngoài cùng là La thành
hay Kinh thành – nơi sinh
sống của cư dân, vòng ở
giữa là Hoàng thành – khu
triều chính, nơi ở và làm
việc của các quan lại trong
triều, và vòng trong cùng
là Tử Cấm thành hay Long
Phượng thành – nơi dành
cho vua, hoàng hậu, và
các thành viên hoàng tộc
khác.

Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước ta là Đại Việt

TÊN ĐẠI VIỆT
CÓ Ý NGHĨA GÌ?

Sách Giản yếu sử Việt Nam có viết Lý Thánh Tông nổi tiếng
thông minh, văn hay võ đều giỏi, giàu ý chí tự cường. Năm
1054, ngay sau khi lên ngôi, ông cho đổi tên nước từ Đại Cồ
Việt thành Đại Việt, nuôi hoài bão xây dựng đất nước thành
một quốc gia văn minh hùng mạnh.

CHƯƠNG 5
ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)
Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

1. Nhà Lý thành lập và định đô ở Thăng Long
2. Tình hình chính trị
a. Tổ chức chính quyền

THẢO LUẬN
NHÓM

CHƯƠNG 5
ĐẠI VIỆT THỜI LÝ – TRẦN – HỒ (1009-1407)

Nhiệm vụ các nhóm

Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

Nhóm 1, 2: Dựa vào mục a trình bày những nét chính về tổ chức
chính quyền thời Lý bằng sơ đồ?
+ Nhóm 3, 4: Dựa vào mục b trình bày những nét chính về luật pháp
và quân đội của thời nhà Lý? Luật Pháp của nhà Lý có điểm gì tiến
bộ? Giải thích về chính sách “ Ngụ binh ư nông” và rút ra nhận xét
về chính sách này?
+Nhóm 5,6: Dựa vào mục c trình bày những nét chính về chính sách
đối nội và đối ngoại của thời nhà Lý?

NHÓM 1, 2 Sơ đồ tổ chức bộ máy Nhà nước thời Lý
Trung
ương

Địa
phương

VUA
QUAN ĐẠI THẦN
Quan Văn – Quan Võ

Lộ, Phủ (Châu)
24 Lộ, phủ
Hương (Huyện)
Xã

NHÓM 3, 4

Trình bày những nét chính về luật pháp và quân đội?
Bài 11
Giải
thích
chính
“ Ngụ
nông”
NHÀ LÝ
XÂY DỰNG
VÀ sách
PHÁT TRIỂN
ĐẤTbinh
NƯỚCư
(1009-1225)
(03 tiết)

- Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ luật Hình thư
Quân đội chia thành Cấm quân và quân địa phương
Thực hiện chính sách “ngụ binh ư nông”
"gửi binh ở nông”

“HÌNH THƯ” – BỘ LUẬT THÀNH VĂN ĐẦU TIÊN CỦA NƯỚC TA

Năm 1042, vua Lý Thái Tông sai
Trung thư sảnh "sửa định luật lệ,
chia môn loại, biên ra điều khoản"
làm bộ Hình thư. Đây là bộ luật
thành văn đầu tiên của nước ta,
được soạn thảo dựa trên luật tục,
tập quán của các thời trước, mặt
khác có sự tham khảo Đường luật
(Trung Quốc). Gọi là Hình thư
nhưng không chỉ quy định về hình
sự mà còn bao trùm các lĩnh vực
khác, do kỹ thuật lập pháp cổ các
quan hệ xã hội được bảo vệ và
gắn liền với quy phạm hình sự

NHÓM 3, 4
+ Luật pháp: Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ luật Hình thư

+ Quân

đội

Cấm quân
(Ở kinh thành, bảo vệ vua và triều đình)

Quân địa phương
(Quân ở các Lộ, bảo vệ các Lộ, Phủ)

-Thực hiện theo chính sách “ngụ binh ư nông”

NHÓM 5, 6

Trình bày những nét chính về chính sách đối nội và đối ngoại của
Bài 11
thời nhà Lý? NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

- Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ luật Hình thư
Quân đội chia thành Cấm quân và quân địa phương
Thực hiện chính sách “ngụ binh ư nông”
"gửi binh ở nông”

NHÓM 5, 6
Trình bày những nét chính về chính sách đối nội và đối ngoại
của thời nhà Lý?
Đối nội:
+ Củng cố khối đại đoàn kết dân tộc
+ kiên quyết xử lý các thế lực phản động
trong nước
c. Chính sách
đối nội và đối
ngoại

Đối ngoại:
+ Với nhà Tống, giữ mối quan hệ hòa hiếu
+ Với Chăm-pa, đánh dẹp các cuộc xâm lấn,
duy trì quan hệ bình thường

Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

3. Tình hình kinh tế, xã hội
a. Tình hình kinh tế
* Nông nghiệp:
* Thủ công nghiệp:

Tình hình thủ
công nghiệp thời
kỳ này như thế
nào?

- Khá phát triển với 2 bộ phận:
+ Thủ công nghiệp Nhà nước (Đúc tiền, chế tạo vũ khí, làm phẩm
phục triều đình)
+ Thủ công nghiệp nhân dân (Đúc đồng, làm giấy, dệt vải, làm
gốm...)

NHÓM 5, 6
Trình bày những nét chính về chính sách đối nội và đối ngoại
của thời nhà Lý?
Đối nội:
+ Củng cố khối đại đoàn kết dân tộc
+ kiên quyết xử lý các thế lực phản động
trong nước
c. Chính sách
đối nội và đối
ngoại

Đối ngoại:
+ Với nhà Tống, giữ mối quan hệ hòa hiếu
+ Với Chăm-pa, đánh dẹp các cuộc xâm lấn,
duy trì quan hệ bình thường

Điền tên quốc gia thích hợp để hoàn thành các
câu sau:
Câu 1: “Mặt trời không bao giờ lặn trên nước ……”
Anh
Pháp
Câu 2: Na-pô-lê-ông là người nước ………
Câu 3: Nước có lãnh thổ rộng nhất thế giới là ......
Nga
Câu 4: Thủ tướng Bi-xmac với chính sách “sắt và
máu” đã thống nhất nước Đức
……
Áo
Câu 5: Viên là thủ đô của nước .....

CỦNG CỐ VÀ
LUYỆN TẬP

Trong lịch sử các nước này có mối liên quan gì với nhau?

Điền từ thích hợp vào dấu … để hoàn thành các câu sau:
Câu 1: Vị vua dân gian gọi là Ngoạ triều có tên là……
Câu 2: Lý Công lên ngôi vua năm………
Câu 3: ...... Sáng lập nên triều Lý
Câu 4: Thành Đại La được đổi tên thành ……
Câu 5: Thăng Long nghĩa là .....
Câu 6: Nhà Lý đổi tên nước từ Đại Cồ Việt thành …….
Câu 7: Đứng đầu nhà Lý gọi là ……..
Câu 8: Cả nước được chia thành ….. Lộ (Phủ)
Câu 9: Đơn vị hành chính cấp cơ sở là …..
Câu 10: Bộ Luật thành văn đầu tiên nước ta tên là …..
Câu 11: Bộ Luật thành văn đầu tiên nước ta ra đời năm ….
Câu 12: Quân đội nhà Lý được chia thành …. bộ phận
Câu 13: Nhà Lý Thi hành chính sách “Ngụ ….”
Câu 14: Nhà Lý giữ mối quan hệ hoà hiếu với nhà …..
Câu 15: Nhà Lý dẹp tan các cuộc tấn công của ….

Lê Long Đĩnh
1009
Lý Công Uẩn
Thăng Long
Rồng Bay
Đại Việt
Vua
24
xã
Hình Văn
1042
2
Ngụ binh ư nông
Tống
Chăm Pa

Câu 5:

CÂU 1: Vì sao Lý Công Uẩn dời đô về Thăng Long?

A Địa thế Thăng Long đẹp hơn Hoa Lư
B Đóng đô ở Hoa Lư, các triều đại không kéo
dài được

CC

Thăng Long có vị trí trung tâm, đất đai bằng
phẳng thuận lợi để phát triển kinh tế, chính trị

CÂU 2: Nhà Lý đã làm những việc gì để củng cố quốc
gia thống nhất:
A

BB

Tổ chức lễ cày tịch điền, ban chức tước và gả
công chúa cho các tù trưởng miền núi
Ban hành bộ Hình Thư, thực hiện chính sách “ngụ
binh ư nông”, gả công chúa cho tù trưởng, quan hệ
bình thường với nhà Tống, dẹp tan cuộc tấn công
của Cham-pa

C

Ban hành bộ luật Gia Long, thực hiện chính sách
ngụ binh ư nông, quan hệ tốt đẹp với nước Tống

D

Gả công chúa cho tù trưởng, quan hệ bình thường
với nhà Tống, dẹp tan cuộc tấn công của Cham-pa

CÂU 4: Nhà Lý luôn kiên quyết giữ nguyên tắc gì trong quan hệ
với các nước láng giềng?
A

Tránh xung đột

B

Phải phục tùng

CC

Giữ quan hệ hòa hiếu nhưng kiên quyết
bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ quốc gia

D Mở cửa, trao đổi, lưu thông hàng hóa

Tháp báo thiên

Tháp Báo Thiên, tên gọi đầy đủ là Đại
thắng tư thiên bảo tháp, được xây cất
vào năm Đinh Dậu (1057) đời Lý Thánh
Tông. Tháp cao 20 trượng (khoảng 70 m)
và gồm 30 tầng (có tài liệu chép là 12
tầng), nằm trong khuôn viên chùa Sùng
Khánh ở phường Báo Thiên. Tháp được
coi là một trong tứ đại khí do có số tầng
chẵn biểu thị sự cân bằng, ổn định, tĩnh
tại, bền vững như triều đình nhà Lý đầy
khí thế, sẽ tồn tại dài lâu. Ngọn tháp đúc
bằng đồng khắc ba chữ “Đao Ly Thiên”
tỏ ý tưởng của đấng tối cao xông lên tận
trời thẳm. Tuy nhiên, trận bão năm Mậu
Ngọ (1258), ngọn tháp này bị đổ. Sau
này, tháp bị sét đánh sạt mất hai tầng
năm 1322 và bị đổ vào năm 1406. Thời
thuộc Minh (1414-1427), quân Minh đã

Chuông Quy Điền được đúc trong
lần sửa lại chùa Diên Hựu (chùa
Một Cột, Hà Nội) vào tháng hai
năm Canh Thân (1080) đời Lý
Nhân Tông. Để đúc quả chuông
này, vua Lý Nhân Tông đã cho sử
dụng đến 12.000 cân đồng
(tương đương với 7,3 tấn đồng
bây giờ). Chuông đúc xong, đánh
không kêu, nhưng cho rằng nó
đã thành khí, không nên tiêu
hủy, nhà vua bèn sai người vần
ra khu ruộng sau chùa.
Vì khu ruộng này thấp trũng, có
nhiều rùa đến ở, nên có tên là
Quy Điền (ruộng Rùa), nhân đó
gọi chuông là chuông Quy Điền.
Tháng 10 năm Bính Ngọ (1426),

Chuông Quy Điền – Hình minh họa

Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

3. Tình hình kinh tế, xã hội
a. Tình hình kinh tế
* Nông nghiệp:
* Thủ công nghiệp:
* Thương nghiệp:
- Nhiều chợ được hình thành ở các địa phương
- Buôn bán với nước ngoài (Nhà Tống) khá phát
triển, cảng Vân Đồn trở thành cảng biển buôn bán
sầm uất.

Tình hình buôn
bán thời kỳ này
như thế nào?

Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

3. Tình hình kinh tế, xã hội
b. Tình hình xã hội

- Xã hội phân hóa rõ rệt hơn, cụ thể
như sau:
Quý tộc (Vua, Quan
+ Bộ phận thống trị:

Lại)

Địa Chủ
Nông dân
Thợ thủ công

+ Bộ phận bị thống trị:

Thương nhân
Nô tì

Hãy trình bày sự
phân hóa xã hội
thời Lý?

Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

4. Tình hình văn hóa, giáo dục

a. Tôn giáo

- Phật giáo trở thành Quốc giáo của
nước ta

Hãy trình bày
những nét cơ bản
về tôn giáo dưới
thời Lý?

Chùa Một Cột được khởi công xây
dựng vào năm Kỷ Sửu 1049, dưới thời vua
Lý Thái Tông. Theo truyền thuyết dân gian,
trong một giấc chiêm bao vua Lý Thái Tông
đã mơ thấy Phật bà Quan Âm đang tọa trên
đài sen tỏa ánh hào quang và mời nhà vua
lên cùng. Tỉnh giấc chiêm bao nhà vua liền
kể với bề tôi. Nhà sư Thiền Tuệ khuyên vua
nên dựng chùa trên trụ đá y như trong giấc
mơ, làm tòa sen để Phật bà ngự ở trên.
Trong sử sách có chép lại tại vị trí chùa
Một Cột bây giờ có một cột đá phía trên có
ngôi lầu ngọc, trong lầu ngọc có tượng Phật
Quan Âm đã được dựng ở hồ nước vuông.
Nhà vua thường lui tới tụng kinh niệm phật,
cầu nguyện. Sau hoàng tử nối dõi tu sửa lại
thành chùa và dựng thêm một ngôi chùa
bên cạnh cách 10 m về phía Tây Nam. Cụm
di tích này được đặt tên Diên Hựu Tự với
mong muốn “phước lành dài lâu”.

Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

4. Tình hình văn hóa, giáo dục

a. Tôn giáo

- Phật giáo trở thành Quốc giáo của
nước ta
- Nho giáo bắt đầu có vai trò quan trọng trong xã hội, Đạo giáo
khá thịnh hành.

Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

4. Tình hình văn hóa, giáo dục

b. Văn học, nghệ thuật

- Văn học chữ Hán bước đầu phát
triển

Văn học nước ta
dưới thời Lý có
những nét gì nổi
bật?

Một số tác phẩm văn học chữ Hán thời Lý

Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

4. Tình hình văn hóa, giáo dục

b. Văn học, nghệ thuật

- Văn học chữ Hán
bước đầu phát triển
- Các loại hình văn hóa dân
gian rất được ưa chuộng (hát
chèo, rối nước, đấu vật, đua
thuyền…

Múa rối nước
NghệĐua
thuật
Đấu
vật
hát Chèo
thuyền

Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

4. Tình hình văn hóa, giáo dục

b. Văn học, nghệ thuật

- Văn học chữ Hán
bước đầu phát triển
- Các loại hình văn hóa dân gian rất được ưa chuộng (hát chèo,
rối nước, đấu vật, đua thuyền…
- Thời kỳ này có các công trình kiến trúc, điêu khắc lớn và độc
đáo

Kiến trúc phát triển
mạnh dưới thời nhà Lý
và chịu ảnh hưởng của
Phật Giáo rất sâu đậm.
cung điện, lâu đài,
thành quách và chùa
tháp được xây dựng với
quy mô lớn. Thành
Thăng Long là một công
trình xây dựng lớn
trong các triều đại
phong kiến. Thành gồm
hai vòng dài khoảng
25km.
Trong
hoàng
thành có những cung
điện cao đến bốn tầng.

Trong thời Lý, hình
tượng rồng được đặt tên cho
kinh đô của Đại Việt: “Thăng
Long” nghĩa là “rồng bay”,
báo hiệu điềm lành, sự hưng
khởi, phát triển toàn diện
của kinh đô và đất nước từ
năm 1010. Rồng thời Lý còn
mang nhiều biểu trưng cao
quý khác: Quyền lực tối cao
của hoàng đế, pháp lực vô
biên của Phật pháp, sự phồn
thịnh của quốc gia.

Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

4. Tình hình văn hóa, giáo dục

c. Giáo dục

- Nhà Lý đã chú ý đến công tác giáo
dục, để tuyển chọn quan lại
- Năm 1070 cho dựng Văn miếu

Hãy nêu những
biểu hiện chứng tỏ
việc giáo dục dưới
thời Lý đã được
chú ý?

Văn Miếu được Vua
Lý Thánh Tông cho
xây từ mùa thu năm
1070, để thờ Khổng
Tử, Chu Công, cùng
tứ phối là Nhan Tử,
Tăng Tử, Tư Tử,
Mạnh Tử và các bậc
hiền triết Nho giáo.
Sau này, vào năm
1370, khi Quốc Tử
Giám Tư nghiệp Chu
Văn An qua đời, Vua
Trần Nghệ Tông cho
thờ ông ở Văn Miếu,
bên cạnh Khổng Tử.

Văn Miếu

Bài 11
NHÀ LÝ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC (1009-1225)
(03 tiết)

4. Tình hình văn hóa, giáo dục

c. Giáo dục

- Nhà Lý đã chú ý đến công tác giáo
dục, để tuyển chọn quan lại
- Năm 1070 cho dựng Văn miếu
- Năm 1075 Mở khoa thi đầu tiên
- Năm 1076 thành lập Quốc Tử Giám, trường đại học đầu tiên
của nước ta.

Quốc Tử Giám – trường Đại học đầu tiên của nước ta
Năm 1076, vua Lý Nhân
Tông cho xây nhà Quốc
Tử Giám – trường học cao
cấp đầu tiên của nước ta,
nằm sau Văn Miếu. Khi
mới xây dựng, trường chỉ
dành
riêng
cho
các
hoàng tử con vua, hoàng
thân, con các đại thần,
quý tộc (nên gọi tên là
Quốc Tử). Mười năm sau
(1806) mở khoa thi thứ
hai chọn người đỗ cao

Quốc Tử Giám – trường Đại học đầu tiên của nước ta

Việc xây dựng Văn
Miếu, thành lập Quốc Tử
Giám không chỉ là minh
chứng ghi nhận quyết sách
về đường hướng của nền
giáo dục mà còn thể hiện cả
lý tưởng xây dựng nền trị
đạo nhân nghĩa trên đất
nước ta.
Tám mưới hai tấm bia
đề danh tiến sĩ là biểu
tượng của tinh thần hiếu
học, đồng thời là sự tôn
vinh của các thời đại với

Bia Tiến sĩ

Cñng cè vµ luyÖn
tËp.