CHƯƠNG IV: ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ
(Thế kỉ XV – đầu thế kỉ XVI)
TIẾT 32 - BÀI 18
CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA NHÀ HỒ
VÀ PHONG TRÀO KHỞI NGHĨA
CHỐNG QUÂN MINH
ĐẦU THẾ KỈ XV
1. Cuộc xâm lược của quân Minh và sự thất bại của nhà Hồ
THÀNH ĐA BANG
CHÚ GIẢI
Căn cứ của quân ta
Hướng tiến công của giặc
Đường rút lui của quân ta
TIẾT 32 – BÀI 18: CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA NHÀ HỒ VÀ PHONG TRÀO KHỞI NGHĨA CHỐNG QUÂN MINH ĐẦU THẾ KỈ XV
1. Cuộc xâm lược của quân Minh và sự thất bại của nhà Hồ
THÀNH TÂY ĐÔ
ĐÔNG ĐÔ
CHÚ GIẢI
Căn cứ của quân ta
Hướng tiến công của giặc
Đường rút lui của quân ta
THÀNH ĐA BANG
HÀ TĨNH
TIẾT 32 – BÀI 18: CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA NHÀ HỒ VÀ PHONG TRÀO KHỞI NGHĨA CHỐNG QUÂN MINH ĐẦU THẾ KỈ XV
- Duyên cớ: Tháng 11 - 1406, lấy cớ nhà Hồ cướp ngôi nhà Trần, nhà Minh huy động 20 vạn quân, hàng chục vạn dân phu, do tướng Trương Phụ cầm đầu, chia làm hai cánh tiến vào nước ta.
- Diễn biến: Quân Minh đánh bại quân nhà Hồ ở Lạng Sơn. Hồ Quý Ly lui về bờ nam sông Nhị (sông Hồng), phòng ngự ở thành Đa Bang (Ba Vì, Hà Nội).
+ Ngày 22 - 1 - 1407, quân Minh chiếm thành Đa Bang, Đông Đô (Thăng Long), nhà Hồ lui về thành Tây Đô (Thanh Hóa).
- Kết quá: Tháng 4 -1407, quân Minh tấn công Tây Đồ, Hồ Quý Ly chạy vào Hà Tĩnh, bị bắt tháng 6 – 1407, cuộc kháng chiến thất bại.
TIẾT 32 – BÀI 18: CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA NHÀ HỒ VÀ PHONG TRÀO KHỞI NGHĨA CHỐNG QUÂN MINH ĐẦU THẾ KỈ XV
1. Cuộc xâm lược của quân Minh và sự thất bại của nhà Hồ
2. Chính sách cai trị của nhà Minh
- Chính trị: Thiết lập bộ máy chính quyền trên cả nước, xóa bỏ quốc hiệu, đổi thành quận Giao Chỉ, sap nhập vào Trung Quốc.

"Tháng 4-1407, nhà Minh đổi tên nước ta thành quận Giao Chỉ, chính quyền Giao Chỉ nói chung được tổ chức như một chính quyền địa phương của nhà Minh. Cả nước ta được chia làm 3 ti: Đô ti (phụ trách về quân sự); Bố chính ti (phụ trách về tài chính) và Án sát ti (phụ trách về tư pháp). Dưới ti là 15 phủ, 36 châu, 181 huyện và 5 châu trực thuộc vào huyện , gồm 29 huyện.
- Kinh tế: Đặt ra nhiều thứ thuế, vơ vét tài nguyên, bóc lột sức lao động, bắt phụ nữ, trẻ em về TQ bán.
- Văn hóa: Thi hành chính sách đồng hóa, bắt nhân dân ta bỏ phong tục tập quán, thiêu hủy sách báo...
Trong thời gian cai trị nước ta, nhà Minh đã chiếm của nhân dân ta:
- 235.000 con voi, ngựa, trâu, bò;
- 13.600.000 thạch thóc;
8760 chiếc thuyền và
- 2.530.900 vũ khí cùng nhiều vàng bạc, châu báu.
“ Chỉ tính riêng năm 1407 Trương Phụ bắt mang về Trung Quốc 7 700 thợ thủ công. Chúng bắt nhân dân ta thay đổi phong tục tập quán lâu đời của mình để theo phong tục của nhà Minh (cấm con trai con gái cắt tóc ngắn; phụ nữa phải mặc quần dài; cấm nhuộm răng đen…”
Để tăng cường khai thác tài nguyên, năm 1415 nhà Minh tiến hành khám thu các mỏ vàng, mỏ bạc, mộ phu đãi vàng và mò trân châu. Năm 1418, nhà Minh mở trường mò ngọc trai, tìm kiếm hương liệu; bắt người Việt săn bắt những thú vật quý để nộp như rùa 9 đuôi, vượn bạc má, chồn trắng, hươu trắng, voi trắng.
“Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ
Dối trời lừa dân đủ muôn ngàn kế
Gây thù kết oán trải mấy mươi năm
Bại nhân nghĩa nát cả đất trời.
Nặng thuế khóa sạch không đầm núi.
Người bị ép xuống biển còng lưng mò ngọc,
Ngán thay cá mập thuồng luồng.
Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng…
…Độc ác thay trúc Nam Sơn không ghi hết tội.
Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi .”
(Trích Bình Ngô đại cáo – Nguyễn Trãi)
Biển Đông
Lào
.Nghệ An
.Nam Định
.Quảng Ninh
.Phỳ Th?
Lược đồ nơi diễn ra các cuộc khởi nghĩa chống quân Minh
Trung Quốc
.Thái Nguyên
.Thanh Hóa
TRẦN NGUYÊN KHANG
TRẦN NGUYÊN THÔI
PHẠM TẤT ĐẠI
.Đông Triều
.Bắc Giang
PHẠM NGỌC
Nơi diễn
ra các
Cuộc khởi nghiã
.Ninh Bình
TRẦN NGỖI
TRẦN QUÝ KHOÁNG
.Hải phòng
TRẦN NGUYỆT HỒ
LÊ NGÃ
PHẠM CHẤN
Khởi nghĩa Trần Ngỗi (1407-1409)
Đường tiến công của quân Minh
Nghĩa quân tấn công
.H� Tõy
Bô Cô
Yên Mô
Nho Quan
Gia Viễn
Hoa Lư
Tam Điệp
Khởi nghĩa
Trần Quý Khoáng
(1409 - 1414)
Thù nước chưa xong đầu đã bạc.
Mài gươm mấy độ bóng trăng soi
Đặng Dung
3. Những cuộc khởi nghĩa của quý tộc nhà Trần
TIẾT 32 – BÀI 18: CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA NHÀ HỒ VÀ PHONG TRÀO KHỞI NGHĨA CHỐNG QUÂN MINH ĐẦU THẾ KỈ XV
a. Khởi nghĩa Trần Ngỗi (1407 – 1409)
- Địa bàn: Nam Định, Nghệ An, Ninh Bình.
- Hoạt động: Trần Ngỗi xưng là Giản Định hoàng đế (10/1407).
+ Đầu năm 1048, quânTrần Ngỗi kéo vào Nghệ An, được Đặng Tất ở Hóa Châu (Thừa Thiên Huế) và Nguyễn Cảnh Chân (Quảng Nam) hưởng ứng.
+ Tháng 12 - 1048, nghĩa quân đánh tan 4 vạn quân Minh ở bến Bô Cô (Nam Định).
- Kết quả: khởi nghĩa tan rã.
b. Khởi nghĩa Trần Quý Khoáng (1409 – 1414)
- Địa bàn: rộng lớn từ Thanh Hóa đến Hóa Châu.
- Hoạt động chính: Trần Quý Khoáng lên ngôi, hiệu là Trùng Quang đế.
 + Năm 1411, quân Minh tăng viện binh, tấn công vào Thanh Hóa. Nghĩa quân rút vào Thuận Hóa.
 + Tháng 8 - 1413, quân Minh đánh vào Thuận Hóa.
- Kết quả: Cuộc khởi nghĩa thất bại.