Phần hai

LỊCH SỬ VIỆT NAM
TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1918

Chương I
CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP
TỪ NĂM 1858 ĐẾN CUỐI THẾ KỈ XIX
Tiết 37 - Bài 24
CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873

I. THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM

I. THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM

1. Chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858 – 1859
a) Nguyên nhân Pháp xâm lược Việt Nam
Quan sát lược đồ, kết hợp
với kiến thức đã được học,
em hãy cho biết tại sao Việt
Nam lại trở thành đối
tượng xâm lược của thực
dân Pháp?

Miến
Điện
(A)

Ma Cao
(B)

Lào
(P)

Campuchia
(P)

VIỆT NAM (P)

MÃ LAI
(A)

In-đ
ô

Hương Cảng (A)

Phi-lip-pin
(T)

MÃ LAI
(A)

-nê

Bóoc-nê-ô
(H)

-xia(

H)

Ti-mo
(B)

I. THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM

1. Chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858 – 1859
a)Nguyên nhân Pháp xâm lược Việt Nam
-Sâu xa : +CNTB Pháp phát triển cần nguyên liệu, thị trường.
+Việt Nam có vị trí chiến lược quan trọng, giàu tài nguyên,
chế độ phong kiến suy yếu
- Trực tiếp : Lấy cớ bảo vệ đạo Gia-tô
b) Diễn biến:

Trung
Quèc
Hµ
Néi

HuÕ
§µ N½ng

Vì sao Pháp chọn Đà Nẵng làm điểm mở
đầu cho cuộc xâm lược Việt Nam ?

Lược đồ Việt Nam

Quân Pháp đổ bộ ở Sơn Trà

Chiến sự ở
Đà Nẵng năm
1858

I. THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM
1. Chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858 – 1859
a)Nguyên nhân Pháp xâm lược Việt Nam
-Sâu xa : + CNTB Pháp phát triển cần nguyên liệu, thị trường.
+ Việt Nam có vị trí chiến lược quan trọng,giàu tài nguyên chế
độ phong kiến suy yếu
- Trực tiếp : Lấy cớ bảo vệ đạo Gia-tô
b) Diễn biến:
-Sáng 1/9/1858, quân Pháp nổ súng tấn công Đà Nẵng, quân dân ta anh
dũng chống trả.
c) Kết quả:
- Sau 5 tháng quân Pháp chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà

Trung
Quèc
Hµ
Néi

HuÕ
§µ
N½ng

Cao Miên

Gia Định
Lược đồ Việt Nam

Tại sao Pháp chọn Gia
Định là nơi tiến công tiếp
theo ?

I. THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM
2. Chiến sự ở Gia Định năm 1859

- Ngày 17/2/1859, quân Pháp tấn
công thành Gia Định,quân triều
đình chống cự yếu ớt rồi tan rã.

Quân Pháp tấn công thành Gia Định

I. THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM
2. Chiến sự ở Gia định năm 1859

- Ngày 17/2/1859, quân Pháp tấn công
thành Gia Định,quân triều đình chống cự
yếu ớt rồi tan rã.

- Nhân dân tự động đứng lên
đánh giặc.

Khi Pháp đánh chiếm Gia Định nhân
dân phản ứng như thế nào ?

I. THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM

2. Chiến sự ở Gia Định năm 1859

- Ngày 17/2/1859, quân Pháp tấn công
thành Gia Định,quân triều đình chống
cự yếu ớt rồi tan rã.
- Nhân dân tự động nổi lên đánh
giặc.

Em có nhận xét gì về thái độ
chống quân Pháp xâm lược
của triều đình Huế ?

I. THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM
2. Chiến sự ở Gia Định năm 1859
-Đêm 23 rạng sáng 24/2/1861,

quân Pháp đánh chiếm đồn Chí
Hoà, sau đó là các tỉnh Định
Tường, Biên Hòa, Vĩnh Long.

Biên Hòa
Định Tường
Vĩnh Long

I. THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM

2. Chiến sự ở Gia Định năm 1859
- Ngày 17/2/1859, quân Pháp tấn công thành
Gia Định,quân triều đình chống cự yếu ớt rồi
tan rã.
- Nhân dân tự động nổi lên đánh giặc.
- Đêm 23 rạng sáng 24/2/1861, quân Pháp
đánh chiếm đồn Chí Hoà, sau đó chiếm 3
tỉnh Định Tường, Biên Hòa, Vĩnh Long.

Phan Thanh Giản và Lâm Duy Hiệp đại
diện cho triều đình Huế ký Hiệp ước
5/6/1862

- Ngày 5/6/1862, triều đình Huế kí
với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất

Nội dung cơ bản của Hiệp ước Nhâm Tuất (1862)

- Triều đình thừa nhận quyền cai quản của

nước Pháp ở ba tỉnh miền đông Nam Kỳ (Gia
Định, Định Tường, Biên Hòa) và đảo Côn
Lôn.
- Mở ba cửa biển (Đà Nẵng, Ba Lạt, Quảng
Yên) cho người Pháp vào buôn bán.
- Cho phép người Pháp và Tây Ban Nha tự

do truyền đạo GiaTô bãi bỏ lệnh cấm đạo
trước đây.

- Triều đình Huế bồi thường cho Pháp một

khoản chiến phí tương đương 288 vạn lạng
bạc.
- Pháp sẽ “trả lại “thành Vĩnh Long cho triều

đình, chừng nào triều đình buộc được dân
chúng ngừng kháng chiến.

Qua nội dung của Hiệp
ước Nhâm Tuất em có
suy nghĩ gì?

Sơ đồ tư
duy

Tiết 37-Bài 24 CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ
NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873 (tt)
II. CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP
TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873
1. Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông
Nam Kì

1. Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì

Lược đồ quá trình xâm lược VN của Pháp và cuộc kháng
chiến của nhân dân VN từ 1858 đến 1873

1. Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì
Nhiều toán nghĩa binh nổi lên phối
hợp chặt chẽ với quân triều đình
chống giặc.

Nghĩa quân Nguyễn Trung trực đốt
cháy chiếc tàu Ét-pê-răng (Hi vọng)
của Pháp đậu trên sông Vàm Cỏ
Đông (10/12/1861).

Khởi nghĩa do Trương Định lãnh đạo
đã làm cho địch thất điên bát đảo.
Lược đồ quá trình xâm lược VN của Pháp và
cuộc kháng chiến của nhân dân VN từ 1858

1. Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì
- Tại Đà Nẵng Nhiều toán nghĩa binh phối hợp với quân triều
đình chống Pháp.
- Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Hi vọng của
Pháp trên sông Vàm Cỏ (10-12-1861)
- Khởi nghĩa của Trương Định ở Gò Công gây cho Pháp nhiều
thiệt hại.

Kháng chiến ở ba tỉnh miền Đông Nam Kì

Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Ét-pê-răng (Hy vọng)
của Pháp đậu trên sông Vàm Cỏ Đông (10/12/1861)

Kháng chiến ở ba tỉnh miền Đông Nam Kì

Trương Định nhận phong soái

Kháng chiến ở ba tỉnh miền Đông Nam Kì

Căn cứ Tây Ninh
của Trương Quyền

Trương Định
Căn cứ Tân Hòa (Gò Công) của
Trương Định

Tiết 37-Bài 24 CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG THỰC DÂN PHÁP TỪ NĂM
1858 ĐẾN NĂM 1873
II. CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873

1. Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền
Đông Nam Kì
2. Kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây
Nam Kì
a. Triều đình Huế

Triều đình cử Kinh lược sứ miền Tây Phan Thanh Giảng đi
thương thuyết với Pháp xin chuộc lại 3 tỉnh miền Đông Nam Kì.

2. Kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây Nam Kì

HÀ TIÊN

AN GIANG

VĨNH LONG

Lược đồ các cuộc kháng chiến chống Pháp ở Nam Kì (1859-1875)

Tiết 37-Bài 24 CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG THỰC DÂN PHÁP TỪ NĂM
1858 ĐẾN NĂM 1873
II. CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM
1873

1. Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông
Nam Kì
2. Kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây Nam
Kì

a. Thái độ của triều đình Huế.
- Triều đình Huế ngăn cản phong trào kháng chiến của nhân dân ta ở Nam
Kì, ra lệnh bãi binh.
- 6/1867 Pháp chiếm thêm 3 tỉnh miền Tây Nam Kì không tốn một viên
đạn.

Tiết 37-Bài 24 CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG THỰC DÂN PHÁP TỪ NĂM
1858 ĐẾN NĂM 1873
II. CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM
1873

2. Kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây Nam Kì

a. Thái độ của triều đình Huế.
b. Phong trào kháng chiến của nhân dân 6 tỉnh Nam
Kỳ
+ Phong trào đấu tranh chống Pháp diễn ra dưới nhiều hình
thức
- Nhiều trung tâm kháng chiến ra đời (Đồng Tháp Mười,
Tây Ninh).

2. Kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây Nam Kì
Căn cứ Tây Ninh
Lãnh đạo Trương Quyền
Căn cứ Đồng Tháp Mười Lãnh đạo Võ Duy Dương

Vùng Tân An, Mỹ Tho- Lãnh
đạo Nguyễn Hữu Huân

Vùng Hà Tiên, Rạch
Giá, Phú Quốc Lãnh đạo Nguyễn
Trung Trực
Căn cứ U Minh- Lãnh đạo
Đỗ Thừa Long, Đỗ Thừa Tự

Vùng Bến Tre, Vĩnh Long, Trà Vinh
Lãnh đạo Phan Tôn, Phan Liêm

Câu nói của Nguyễn Trung Trực khi bị giặc bắt và
đem ra chém ông đã khẳng khái nói: “ Bao giờ người
Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam
đánh Tây.”

Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888)
Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm.
Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà.
(Theo thơ văn Nguyễn Đình Chiểu, NXB Văn học, Hà Nội, 1963)

Chạy Tây
Nguyễn Đình Chiểu

Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây
Một bàn cờ thế phút sa tay
Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy
Mất ổ bầy chim dáo dác bay
Bến Nghé của tiền tan bọt nước
Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây
Hỏi trang dẹp loạn rày đâu vắng ?
Nỡ để dân đen mắc nạn này

Triều đình Huế

Nhân dân 6 tỉnh Nam Kỳ

Nhu nhược, hèn nhát,
thương lượng, thoả hiệp với
Pháp. Đàn áp nhân dân,
ngăn trở phong trào kháng
chiến.

Kiên quyết chống Pháp
ngay từ những ngày
đầu( nhiều trung tâm
kháng chiến nổ ra, dùng
thơ, văn đấu tranh) =>
dũng cảm, kiên cường, bất
khuất.

LUYỆN TẬP CỦNG CỐ
1) Nguyên nhân Pháp xâm lược nước ta
a) Nhu cầu tìm kiếm thị trường , nguyên liệu
b) Chế độ phong kiến nhà Nguyễn suy yếu
c) Bảo vệ đạo GiaTô
d) Cả a,b,c
2) Điền dữ kiện vào chỗ trống :
-Ngày.................quân
1/9/1858
Pháp nổ súng xâm lược nước ta đầu tiên
Đà Nẵng
17/2/1859
ở ....................Ngày
....................quân Pháp đánh chiếm thành Gia
Định. Đêm 23 rạng sáng ngày 24/2/1861,quân Pháp tấn công Đại
Chí Hoà
đồn.......................
Định Tường ,Biên Hoà và Vĩnh Long
Sau đó, chiếm ba tỉnh.........................................................................
Hiệp ước Nhâm Tuất
-Ngày 5/6/1862 triều đình kí.........................................nhân
nhượng
cho Pháp nhiều quyền lợi