Ô số1: Đ©y lµ mét trong những nguyªn t¾c cña qu¸ trình tæng hîp ADN
Ô số 2: Hiện tượng con c¸i sinh ra giống bố mẹ
Ô số 3: Lo¹i ®¬n ph©n cÊu t¹o nªn ADN
Ô số 4: Người đặt nền móng cho di truyền học
Ô số 5: Gen có bản chất là loại axit nucleic
Ô số 6: Lo¹i đơn phân tạo nên protein
Từ chìa khoá: Hiện tượng con cái khác với bố mẹ và
khác nhau ở nhiều chi tiết là hiện tượng gì?
B
B
D T R U Y Ề N
I
I
N U C L O T I T
E
E
M E D E N
N
A N
D
D
A X I T A M N
N
I
I
Ổ S U N G
TRÒ CHƠI GIẢI Ô CHỮ
Biến dị
BD di truyền
BD không di truyền
(thường biến)
Đột biến
Biến dị tổ hợp
Đột biến gen
Đột biến NST
CHƯƠNG IV: BIẾN DỊ
Hãy gắn mạch còn lại cho đoạn mạch đơn sau?
Gen (a) có tổng bao nhiêu cặp nuclêôtit?
a
Trình tự của các cặp nuclêôtit?
5 cặp
G
X
b
a
c
d
6
G
X
X
G
A
T
T
A
G
X
T
A
T
A
X
G
T
A
G
X
T
A
d
c
b
4
6
5
Mất cặp X -G
Thêm cặp T - A
Thay cặp A -T
bằng cặp G - X
Mất một cặp nuclêôtic
Thêm một cặp nuclêôtic
Thay cặp nuclêôtic này
Bằng cặp nuclêôtic khác

Thế nào là đột biến gen? Đột biến gen gồm những dạng nào ?
Thảo luận hoàn thành bảng
7
* Trong tự nhiên :
Sử dụng thuốc trừ sâu
Môi trường bị ô nhiễm
Các chất gây ung thư có trong thuốc lá là nguyên nhân chính dẫn đến sự đột biến ADN và những người hút thuốc bình quân 15 điếu thì AND ( gen) lại bị đột biến một lần.
Sự nhân đôi của ADN
Tác nhân
ĐBG phát sinh do những rối loạn trong quá trình sao chép nhầm khi phân tử AND nhân đôi
11
* Trong thực nghiệm :
Tại sao đột biến gen lại gây ra biến đổi kiểu hình?
- Vì đột biến gen làm phá vỡ sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chọn lọc và duy trì lâu đời trong tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp protêin.
Tại sao đột biến gen thường lại gây hại cho bản thân sinh vật?
Đột biến gen ở lúa (b) làm cây cứng và nhiều bông hơn ở giống gốc (a)
Đột biến gen làm mất khả năng tổng hợp diệp lục ở cây mạ
Lợn có đầu và chân sau dị dạng.
▼ Quan sát các hình sau đây và cho biết: Đột biến nào có lợi, đột biến nào có hại cho bản thân sinh vật hoặc đối với con người?
Đột biến gen làm bàn tay người bị dị dạng
Đột biến bạch tạng
ở cây
Nạn nhân chất độc màu da cam
Đột biến gen làm tăng tính chịu hạn, chịu rét ở cây lúa
Nạn nhân chất độc màu da cam
Đột biến gen làm bàn tay người bị dị dạng
Đột biến gen làm tăng tính chịu hạn, chịu rét ở cây lúa
Đột biến bạch tạng
ở cây
Đột biến gen có lợi
Đột biến gen có hại
Đột biến gen ở lúa (b) làm cây cứng và nhiều bông hơn ở giống gốc (a)
Đột biến gen làm mất khả năng tổng hợp diệp lục ở cây mạ (màu trắng).
Một số bệnh do đột biến gen ở người

Bạch tạng - ĐB gen lặn trên NST thường

Dính ngón tay 2-3 – ĐB gen lặn trên NST Y

Tay 6 ngón – ĐB gen trội trên NST thường

HC hình liềm – ĐB gen lặn trên NST thường

Mù màu – ĐB gen lặn trên NST X

Túm lông ở tai – ĐB gen lặn trên NST Y
Một số bệnh do đột biến gen
Câm, điếc bẩm sinh
Bé bốn chân

Là những biến đổi trong
cấu trúc của gen liên quan tới một hoặc một số cặp nucleotit
Theo số liệu của các nhà khoa học Mỹ, từ năm 1961 đến 1971, quân đội Mỹ đã tiến hành 19.905 phi vụ phun rải 80 triệu lít chất độc hóa học, trong đó 61% là chất da cam, chứa 366kg đioxin xuống hơn 3 triệu  hécta, trên gần 26.000 thôn, bản của người Việt Nam. Rừng bị hủy diệt nặng nề. Chất độc da cam đã tác động mạnh mẽ, lâu dài tới môi trường, các hệ sinh thái và sức khỏe con người, làm cho 4, 8 triệu người Việt Nam bị phơi nhiễm, hơn 3 triệu người là nạn nhân…
Thế hệ con, cháu của các nạn nhân do nhiễm chất độc da cam đã bị dị dạng, dị tật bẩm sinh, liệt hoàn toàn hoặc một phần cơ thể, như: mù, câm, điếc, thiểu năng trí tuệ, tâm thần, ung thư… và đang chịu cuộc sống vô cùng khó khăn, nhiều phụ nữ không được làm mẹ, nhiều gia tộc có nguy cơ tuyệt tự… Độc tố còn lưu lại trong đất và gây độc từ 20 - 100 năm nữa.
Em có biết: Chất độc màu da cam?
21
Chất phóng xạ
EM CÓ BIẾT
- Khoảng 80.000 người chết ngay trong vụ ném bom tại thành phố Hirosima.
- Khoảng 192.020 người Hirosima chết do tác động của nhiệt, bức xạ, nhiễm độc xạ cho đến ngày nay.
- Khoảng 70.000 người chết trong vụ ném bom tai Nagasaki.
- Ô nhiễm chất phóng xạ kéo dài hàng trăm năm.

22

Là học sinh em cần làm gì để bảo vệ môi trường sống, hạn chế phát sinh đột biến gen?
Có ý thức bảo vệ môi trường và vận động mọi người bảo vệ môi trường xanh – sạch – đẹp.
Tuyên truyền tới cộng đồng việc sử dụng hợp lý và có biện pháp bảo hộ khi sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ
Vệ sinh môi trường đất, nước…
Ngăn ngừa các hoạt động gây ra ô nhiễm môi trường: đốt rơm, xả rác bừa bãi,…
Cùng cộng đồng ủng hộ các phong trào chống sản xuất và sử dụng vũ khí hạt nhân . . .
23
Sử dụng hợp lí thuốc trừ sâu, diệt cỏ …
Mặc quần áo bảo hộ và phun thuốc xuôi chiều gió
Bỏ vỏ , chai đựng thuốc đúng quy định.
24
Hầu hế loài người đều có mắt màu nâu và mắt đen . Mắt màu xanh thực ra là một đột biến gen, xuất hiện vào khoảng 6.000 năm về trước.
25
Chú công đặc biệt nhất trên thế giới với một nửa bình thường và một nửa bị bạch tạng. Với nửa thân bị bệnh bạch tạng, con công này có một vẻ đẹp mà không một ai có thể làm ngơ.
Luật chơi:
Trong khu rừng các loài sinh vật đang sống hòa bình với nhau.
Đột nhiên thợ săn đến bắt và nhốt các loài động vật.
Nhiệm vụ của các em sẽ giải cứu các con vật này bằng cách trả lời câu hỏi.
Nếu giải cứu được một con vật sẽ nhận được một phần quà
QUAY LẠI
Đột biến gen là:
A. Những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan đến một hoặc 1 số cặp nucleotit
B. Những biến đổi trong gen liên quan đến một số nucleotit
C. Những biến đổi trong cấu trúc của ARN liên quan đến 1 số cặp nucleotit
D. Những biến đổi trong cấu trúc của ARN liên quan đến 1cặp nucleotit
Đáp án: A
QUAY LẠI
Một gen có A= 600 nuclêôtit,G = 900 nuclêôtit.
Nếu khi đột biến, gen đột biến có: A = 601 nuclêôtit, G = 900 nuclêôtit. Đây là dạng đột biến nào ?
B. Thêm một cặp nucleotit
A. Mất một cặp nucleotit
C. Thay thế cặp nucleotit này bằng cặp nucleotit khác
D. Thêm hai cặp nucleotit
Đáp án: B
QUAY LẠI
Nếu gen cấu trúc bị thay đổi sẽ dẫn tới hậu quả gì?
A. Không có hậu quả gì, mà có lợi cho tế bào và cơ thể sinh vật
B. Biến đổi cấu trúc NST, dẫn đến biến đổi gen, nhưng không làm thay đổi kiểu hình
C. Không làm biến đổi cấu trúc Protein nhưng làm thay đổi kiểu hình
D. Biến đổi cấu trúc ARN, dẫn tới biến đổi cấu trúc protein và tính trạng tương ứng
Đán án: D
QUAY LẠI
Đột biến gen gồm những dạng nào sau đây?
A. Mất, thêm, giảm một cặp nucleotit
B. Mất, thêm, thay thế một cặp nucleotit
C. Mất, thêm, thay thế một nucleotit
D. Mất, thêm, giảm một nucleotit
Đáp án: B
QUAY LẠI
Đột biến thay thế một cặp nuclêôtit giữa gen cấu trúc có thể làm cho mARN tương ứng:
   A. Không thay đổi chiều dài so với mARN bình thường
   B. Ngắn hơn so với m ARN bình thường
   C. Dài hơn so với mARN bình thường.
   D. Có chiều dài không đổi hoặc ngắn hơn mARN bình thường.
Đáp án : A
QUAY LẠI
33
Em hãy lấy ví dụ về gương vượt lên số phận?
Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký cụt 2 tay, viết bằng chân trở thành nhà giáo nhân dân, các vận động viên Para game…
34
Học thu?c bài cu
Trả lời câu 1, 2 , 3 - SGK tr.64
Chuẩn bị bài mới: Đột biến cấu trúc NST (nghiên cứu thông tin, quan sát hình vẽ 22 và trả lời các câu hỏi SGK tr. 65 )
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
35

I.Đột biến gen :
Là những biến đổi trong cấu trúc của gen có liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit
Gồm các dạng : mất, thêm, thay thế một cặp nuclêôtit.
II. Nguyên nhân phát sinh đột biến gen :
Trong điều kiện tự nhiên: do rối loạn trong quá trình sao chép của ADN dưới ảnh hưởng phức tạp của môi trường trong và ngoài cơ thể
Trong thực nghiệm : gây đột biến nhân tạo bằng các tác nhân lý, hoá.
III. Vai trò của đột biến gen :
Biến đổi cấu trúc phân tử của gen ? biến đổi cấu trúc phân tử prôtêin ? biến đổi kiểu hình.
Đột biến gen biểu hiện ra kiểu hình thường có hại cho sinh vật , gây rối loạn quá trình tổng hợp prôtêin.
Một số đột biến gen có lợi cho con người ? tạo ra giống mới có năng suất cao và phẩm chất tốt.
Chương IV :
Bài 21 : Đột biến gen
BIẾN DỊ