- Đặc điểm dân cư và
xã hội
- Di cư và đô thị hoá

1

Đặc điểm dân cư Châu Âu

1. 1 Chủng tộc

- Toàn bộ cư dân Châu Âu thuộc
đại chủng Ơ-rô-pê-ô-it – da trắng
với 2 tiểu chủng:
+ Tiểu chủng Bắc Ơ-rô-pê-ô-it :
gồm các cư dân ở các nước Bắc Âu,
Đông Âu, người Anh, người Đức…
+ Tiểu chủng Nam Ơ-rô-pê-ô-it:
gồm cư dân trên bán đảo Ban-căng,
bán đảo Iberia và Địa Trung Hải

1. 2 Tôn giáo
- Cư dân ở các quốc gia châu Âu phần lớn theo Ki-tô giáo:
+ Thiên chúa giáo: Ba Lan, Bỉ, Bồ Đào Nha, Pháp…
+ Đạo Chính thống: Nga , các quốc gia ở Đông Âu
+ Đạo Tin Lành: Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Thuỵ Điển…

GIÁO HỘI CHÍNH THỐNG GIÁO NGA

1

Đặc điểm dân cư Châu Âu

1. 3 Quy mô và mật độ dân số
- Dân cư châu Âu không
đông. Năm 2019, số dân
châu Âu là 747 triệu người.
- Mật độ dân số châu Âu
thấp hơn so với những châu
khác. Tỷ lệ dân số của châu
Âu so với thế giới có xu
hướng giảm. Năm 1990, số
dân của châu Âu chiếm
14,8% dân số, năm 2019,
chiếm 9,7%,
- Mật độ dân số không thay
đổi nhiều. Sau 30 năm, mật

Hình 1. Quy mô dân số châu Âu giai đoạn 19502020

1. 3. Quy mô và mật độ dân số

Mật độ dân số của các quốc gia và vùng lãnh thổ ở châu Âu năm 2017
(Đơn vị: người/km2)

Quốc gia
Mônacô

Mật độ dân số
16.000

Quốc gia

Mật độ dân số

Svalbard

0,05

Gibraltar

5000

Iceland

2,7

Vatican

2000

Nga

8,5

Malta

1260

Na Uy

14

Guernsey (Anh)

830

Phần Lan

15

Jersey (Anh)

774

Thụy Điển

20

=> Dân cư ở châu Âu phân bố không đồng đều giữa các khu vực

1. 4. Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên
Dân số và tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên của các châu lục qua các năm
Các châu
Dân số
Tỉ lệ gia tăng dân số tự
(Triệu người)
nhiên các giai đoạn (%)
Châu Á
Châu Âu
Châu Đại
Dương
Châu Mĩ
Châu Phi
Thế giới

Năm 2010

Năm 2015

Năm 2020

2010-2015

2015-2020

4164

4391

4641

1,1

1,0

739

738

747

0,0

0,1

37

39

42

1,0

1

935

992

1023

0,9

0,7

1022

1186

1340

2,6

2,5

6896

7346

7784

1,2

1,1

=> Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên thấp, những năm gần đây dân số tăng lên chủ
yếu do nhập cư.

1.5 Cơ cấu dân số theo giới tính
 Tỉ lệ giới nữ nhiều hơn
giới nam
51.7%
48.3%

 Nhưng đang có sự thay đổi
(giảm tỉ lệ dân số nữ, tăng tỉ
lệ dân số nam).

Hình 2. Tỉ lệ nam và tỉ lệ nữ trong tổng số dân ở châu Âu giai đoạn
1950-2020

1. 6 Cơ cấu dân số theo nhóm tuổi
Cơ cấu dân số theo nhóm tuổi ở Châu Âu giai đoạn 1950 - 2020

Nhóm tuổi
Năm

0-14 tuổi

15- 64 tuổi

65 tuổi trở lên

66

8

64

11

19

67

14 tăng 11%

16

65

19

1990

26

1970

25

1995
2020

giảm 10%

=> Cơ cấu dân số già (Tuổi thọ trung bình nam: 74; nữ: 83)

Cơ cấu dân số già

- Tích cực
 Tỉ lệ dân số phụ thuộc ít, nhiều lao động có
kinh nghiệm lâu năm.
- Tiêu cực

 Tỉ lệ người già nhiều, chi phí phúc lợi
xã hội cho người già lớn, gây sức ép
lên các vấn đề y tế.
 Thiếu nguồn lao động.
 Nguy cơ suy giảm dân số.

2

Di cư ở Châu Âu

- Đặc điểm di cư ở châu Âu:
+ Từ thế kỉ XV, với các cuộc phát kiến địa lí, người châu Âu
đã di cư đến khai phá các vùng đất mới ở châu Mỹ.
+ Từ giữa thế kỉ XX – nay: người nhập cư vào châu Âu
tăng mạnh (năm 2019, tiếp nhận 86,7 triệu người di cư
quốc tế).
+ Người nhập cư châu Âu chủ yếu là lao động từ các khu
vực châu Á và Bắc Phi.
+ Do nhu cầu về nguồn lao động và tìm kiếm việc làm nên di
cư trong nội bộ Châu Âu ngày càng tăng.

Tình hình nhập cư ở châu
Âu từ đầu thế kỉ XX đến
đầu thế kỉ XXI? Nguyên
nhân?

Theo số liệu từ Ủy ban
Liên hợp quốc vể người tị
nạn (UNHCR), chỉ tính riêng
sáu tháng đầu năm 2015, đã
có 137.000 người tị nạn và di
cư cố gắng vào EU, tăng 83%
so với cùng kì năm 2014.
Phần lớn người di cư, tị nạn
đến từ Xi-ri, I-rắc, Áp-ga-nixtan (là những quốc gia bị
ảnh hưởng bởi chiến tranh).
Đối với một số người, cuộc
hành trình này sẽ là chuyến đi
cuối cùng của họ. Hàng nghìn
người đã thiệt mạng hoặc mất
tích kể từ năm 2015. Năm
2018, hơn 138 000 người đã

Làn sóng di cư vào các quốc
gia châu Âu

3

Đô thị hóa ở Châu Âu

- Quá trình đô thị hoá ở
châu Âu phát triển mạnh
mẽ từ cuối thế kỉ XVIII gắn
liền với sự ra đời của cách
mạng Công nghiệp ở Anh
Þ Thế kỉ XIX quá trình công
nghiệp hoá khiến dân đô
thị tăng
Þ Xuất hiện các đô thị lớn.

Hình 3. Bản đồ phân bố dân cư và một số đô thị
ở Châu Âu, năm 2020

- Mức đô thị hoá cao => cao nhất thế giới
- Châu Âu có khoảng 75% dân số sống trong các
đô thị và hơn 50 thành phố trên 1 triệu dân
- Đô thị hoá đang mở rộng
- Đô thị hóa nông thôn phát triển=> Đô thị vệ tinh

3

Đô thị hóa ở Châu Âu

Mat-xcơ-va
Pa-ri

Moskva,
là thủ
đôthủ
và đô
là thành
phố lớn
củaphố
Nga.
Paris là
thành
phố
nước Pháp.
Đâynhất
là thành
lớn
Dân số
ước
tính
khoảng
12,6
triệu
cưhọc,
dânkinh
trong
nhất,
trung
tâm
chính
trị, văn
hoá,
khoa
tế, du lịch
phạm
vi thành phố.
của
Pháp.

Bản đồ phân bố dân cư và một số đô thị
ở Châu Âu, năm 2020

3

Đô thị hóa ở Châu Âu

Xanh-Pê-tec-pua
Luân-Đôn
Pa-ri
Nói đến tên Barcelona (Tây Ban Nha), nhiều người nghĩ
ngay tới Câu lạc bộ bóng đá nổi tiếng thế giới
Madrid
thủđô
đô
vàthành
là ởthành
phố
lớn
Thành
phố
thứ
hai
Nga,
Barcelona
.Ít là
ai
biết
rằng
Barcelona
còn
là
một
trong
10
Luân
Đôn
là
thủ lớn
kiêm
phố
lớn
nhất
nhất
của
Tây
Ban
Nha.
Madrid
làlàthành
thành
phố
xinh
đẹpvới Thành
nhất
thế
giới,
trung
tâm
vănhaihóa
St.Petersburg
được
mệnh
danh
nước
Anh
,cùng
phố
New
York là
nghệ
thuật,
trung
tâm
tài
chính
lớn
khu
Địa
phố
lớn
thứtế-tài
ba chính
trong
minh
châu
trung
tâm
lớnLiên
nhấtcủa
thế
giớivực
thủ
đô kinh
văn
hóa
của
Nga
Trung
Âu,Hải
sau Luân Đôn và Berlin

Mat-xcơ-va

Ma-đrit
Bac-xê-lô-na

Bản đồ phân bố dân cư và một số đô thị
ở Châu Âu, năm 2020