Giáo viên: NGUYỄN NGỌC TUẤN
Trường THCS LỘC THÁI

KHỞI ĐỘNG
Quan sát các quốc kì trên theo thứ tự từ 1 đến 6, cho biết tên
quốc gia tương ứng với mỗi quốc kì trên.

1. Việt Nam

4. Cam-pu-chia

2. Trung Quốc

3. Lào

5. Ấn Độ

6. Thổ Nhĩ Kì

Việt Nam là một đất nước đầy màu sắc, với lịch sử phong phú và
đa dạng về văn hóa. Đất nước nổi tiếng với những núi rừng xanh,
những con sông rực rỡ và những bãi biển tuyệt đẹp. Khí hậu ở
Việt Nam khá đa dạng, với hai mùa chính là mùa khô và mùa
mưa. Vậy đất nước của chúng ta nằm ở đâu trên bản đồ thế giới
và tiếp giáp với các quốc gia nào? Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ
nước ta ảnh hưởng như thế nào đối với sự hình thành đặc điểm
địa lí tự nhiên nước ta? Để biết được những điều này, lớp chúng
ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.

Phạm vi lãnh thổ nước ta gồm
những bộ phận nào?
- Lãnh thổ nước ta là một khối
thống nhất và toàn vẹn, bao gồm:
vùng đất, vùng biển và vùng trời.

Vùng đất có diện tích bao
nhiêu và gồm những bộ
phận nào?
- Vùng đất Việt Nam có diện
tích 331.344km2 (Năm 2021) ,
bao gồm toàn bộ phần đất liền
và hải đảo.

Xác định đường bờ biển
của nước ta.
Đường bờ biển nước ta dài
bao nhiêu km?
- Đường bờ biển nước ta dài
3260km từ thành phố Móng
Cái đến thành phố Hà Tiên.

Nước ta có bao nhiêu tỉnh,
thành phố giáp biển?
Việt Nam có 28/63 tỉnh, thành
phố giáp biển (Năm 2021).

Vùng biển nước ta có diện tích bao
nhiêu và gồm những bộ phận nào?

- Vùng biển nước ta ở Biển
Đông có diện tích khoảng 1
triệu km2, gồm 5 bộ phận: nội
thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp
lãnh hải, vùng đặc quyền kinh
tế và thềm lục địa.

Nội thuỷ là vùng nước
tiếp giáp với bờ biển,
ở phía trong đường
cơ sở và là bộ phận
lãnh thổ của Việt
Nam.

Lãnh hải là vùng biển
có chiều rộng 12 hải lí
tính từ đường cơ sở ra
phía biển. Ranh giới
ngoài của lãnh hải là
biên giới quốc gia trên
biển của Việt Nam.

Vùng tiếp giáp lãnh hải
là vùng biển tiếp liền và
nằm ngoài lãnh hải
Việt Nam, có chiều
rộng 12 hải lí tính từ
ranh giới ngoài của
lãnh hải.

Vùng đặc quyền kinh tế
là vùng biển tiếp liền và
nằm ngoài lãnh hải
Việt Nam, hợp với lãnh
hải thành một vùng
biển có chiều rộng 200
hải lí tính từ đường cơ
sở.

Thềm lục địa Việt Nam là đáy
biển và lòng đất dưới đáy
biển, tiếp liền và nằm ngoài
lãnh hải Việt Nam, trên toàn
bộ phần kéo dài tự nhiên của
lãnh thổ đất liền, các đảo và
quần đảo của Việt Nam cho
đến mép ngoài của rìa lục địa.

Trong vùng biển nước ta có
bao nhiêu đảo lớn nhỏ?

Trong vùng biển nước ta có
hàng nghìn đảo lớn nhỏ, trong
đó có 2 quần đảo Hoàng Sa và
Trường Sa.

Tại sao việc giữ vững chủ quyền của một hòn đảo, dù
nhỏ, lại có ý nghĩa rất lớn?
Việc giữ vững chủ quyền của một hòn đảo, dù nhỏ, lại có ý
nghĩa rất lớn vì: Việc khẳng định chủ quyền của một nước
đối với các đảo và quần đảo có ý nghĩa là cơ sở để khẳng
định chủ quyền của nước ta đối với vùng biển và thềm lục
địa quanh đảo, khẳng định lãnh thổ thống nhất toàn vẹn
của Việt Nam.

Vùng trời được xác định
như thế nào?
- Vùng trời Việt Nam là khoảng
không gian bao trùm lên lãnh thổ
nước ta: Trên đất liền được xác định
bằng các đường biên giới. Trên biển
là ranh giới bên ngoài lãnh hải và
không gian trên các đảo.

Việt Nam nằm ở đâu trong
khu vực Đông Nam Á? Là
cầu nối giữa các lục địa nào
và giữa các đại dương nào?

Hình 1.1 Bản đồ Việt Nam và các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, năm 2021

- Việt Nam nằm ở rìa phía đông
của bán đảo Đông Dương,
trung tâm khu vực Đông Nam
Á. Vị trí cầu nối giữa hai lục địa
(Á - Âu và Ô-xtrây-li-a), giữa
hai đại dương (Thái Bình
Dương và Ấn Độ Dương).
Hình 1.1 Bản đồ Việt Nam và các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, năm 2021

Việt Nam nằm gần nơi giao
nhau giữa các luồng sinh vật
và giữa các vành đai sinh
khoáng nào?

Hình 1.1 Bản đồ Việt Nam và các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, năm 2021

- Việt Nam nằm gần nơi giao
nhau giữa các luồng sinh vật
và các đai sinh khoáng lớn
trên Trái Đất.

Xác định vị trí tiếp giáp của
nước ta.
- Trên đất liền nước ta tiếp giáp:
+ Phía bắc giáp: Trung Quốc.
+ Phía tây giáp: Lào và
Campuchia.
+ Phía đông và nam giáp Biển
Đông.

Xác định hệ tọa độ địa lí trên
đất liền và trên biển ở nước ta.

Hệ tọa độ trên đất liền: theo chiều
bắc - nam từ 23°23'B đến 8°34'B,
theo chiều đông - tây từ 109°24'Đ
đến 102°09'Đ.

Xác định hệ tọa độ địa lí trên
đất liền và trên biển ở nước ta.

Trên vùng biển, hệ tọa độ địa
lí của nước ta còn kéo dài tới
khoảng vĩ độ 6°50'B (ở phía
nam) và từ kinh độ 101°Đ (ở
phía tây) đến trên 117°20'Đ
(ở phía đông).

THẢO LUẬN NHÓM ( 5 PHÚT )
- Nhóm 1,2,3:
+ Vị trí địa lí và lãnh thổ đã quy định đặc điểm cơ bản của thiên
nhiên nước ta là gì?
+ Vị trí địa lí và lãnh thổ ảnh hưởng đến sự phân hóa khí hậu nước ta
như thế nào?
+ Vì sao thiên nhiên nước ta chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển?
- Nhóm 4,5,6:
+ Vì sao tài nguyên sinh vật và khoáng sản nước ta lại phong phú?
+ Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ tạo nên sự phân hoá đa dạng của
thiên nhiên nước ta theo chiều hướng nào?
+ Kể tên một số thiên tai thường xảy ra ở nước ta.

Vị trí địa lí và lãnh thổ đã quy định đặc
điểm cơ bản của thiên nhiên nước ta là gì?
- Vị trí địa lí và lãnh thổ đã quy định đặc điểm cơ
bản của thiên nhiên nước ta mang tính chất nhiệt
đới ẩm gió mùa và có sự phân hoá.

Vị trí địa lí và lãnh thổ ảnh hưởng đến sự
phân hóa khí hậu nước ta như thế nào?
Việt Nam nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến ở
bán cầu Bắc nên tổng bức xạ hằng năm lớn, cán cân
bức xạ luôn dương nên khai thác được năng lượng
mặt trời. Nước ta nằm trong khu vực thường xuyên
chịu ảnh hưởng của gió Mậu dịch (Tín phong) và gió
mùa châu Á nên khí hậu có hai mùa rõ rệt.

+ Đối với khí hậu:  tổng bức xạ hằng năm lớn, cán
cân bức xạ luôn dương, khí hậu có hai mùa rõ rệt.

TP. HỒ CHÍ MINH

HÀ NỘI

Vì sao thiên nhiên nước ta chịu ảnh hưởng
sâu sắc của biển?
Thiên nhiên nước ta chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển do
tác động của các khối khí di chuyển qua biển kết hợp
với vai trò của Biển Đông nên nước ta khai thác được
năng lượng gió và phát triển du lịch biển.

Vịnh Hạ Long - Di sản thiên nhiên thế giới
UNESCO nằm cách thủ đô Hà Nội
khoảng 180 km. Nơi đây được biết tới với
kỳ quan núi đá vôi và làng chài Cửa Vạn. 
Với những du khách yêu thích tắm biển,
Bãi Cháy là điểm đến không thể bỏ lỡ.
Một gợi ý khác cho du khách là đi thuyền
tới đảo Ti Tốp, nằm ở trung tâm vịnh, nơi
có làn nước xanh như ngọc và êm đềm. Từ
đây, du khách có thể thuận tiện tới thăm
Vịnh Lan Hạ, Vịnh Bái Tử Long, đảo
Ngọc Vừng, đảo Cát Bà, đảo Tuần Châu.
Khu vực cũng nổi tiếng với những hang
động như hang Sửng Sốt, hàng Đầu Gỗ,
hang Trống...

Nép mình trong vịnh Thái Lan, Phú
Quốc là hòn đảo lớn nhất trên cả
nước. Hơn một nửa hòn đảo hình giọt
nước này là rừng rậm nhiệt đới nhưng
điểm thu hút khách du lịch lại là
những bãi biển. Trong đó phải kể đến
bãi Sao, phía nam đảo, nơi có làn cát
trắng mịn và nước trong xanh. Bãi
Trường là điểm đến đẹp nhất để ngắm
hoàng hôn, với những công trình nghệ
thuật thuộc Sunset Sanato Beach
Club. Du khách có thể đi dạo trong
ánh chiều tà, bên dưới hàng dừa lao
xao và tận hưởng những làn gió mát
lành từ biển cả.

Thành phố miền trung tự hào khi
sở hữu những bãi biển nổi tiếng
nhất thế giới, thu hút hàng triệu
du khách mỗi năm. Bãi Nha
Trang với chiều dài 7 km, nằm
trong thành phố là điểm đến phổ
biến nhất. Ở đây, du khách có thể
bơi lội, chơi trò kéo dù, lướt sóng,
mô tô nước. 

Hồ Cốc là bãi biển thuộc huyện Xuyên
Mộc, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, cách TP HCM
khoảng 150 km. Bãi biển nằm trong một
vịnh cong, bao quanh bởi cánh rừng xanh
và vịnh cát trắng thoai thoải. 
Ở đây cách xa khu dân cư và không tập
trung nhiều khách sạn, khu nghỉ dưỡng, vì
vậy thích hợp với những du khách muốn
trốn khỏi phố thị ồn ã và tận hưởng cảnh
biển yên bình. 
Cách biển Hồ Cốc không xa là trang trại
cừu Suối Nghệ, điểm đến chụp ảnh mới nổi
của du khách. Đàn cừu có hơn 200 con và
thường được thả vào mỗi 6h sáng. Tuy
nhiên, đàn cừu chủ yếu nuôi để lấy thịt nên
lông không trắng, mượt như trong tưởng
tượng của nhiều du khách.

Với vị trí xa xôi ngoài khơi biển miền
Trung, đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi
được biết đến với những dấu tích
miệng núi lửa khổng lồ và trang trại
tỏi rộng. Ở đảo Lớn, đảo Bé, hòn Mù
Cu không có nhiều hàng cọ, khu nghỉ
mát bãi biển, thay vào đó là vùng địa
chất và 50 ngôi đền địa phương. 
Đảo Bé hay còn gọi là đảo An Bình là
nơi sở hữu những bãi biển hoang sơ,
cảnh thiên nhiên thanh bình. Ở đây,
du khách có thể bơi lội trong làn
nước trong vắt, ngắm những rạn san
hô nhiều màu sắc. 

Vì sao tài nguyên sinh vật và khoáng
sản nước ta lại phong phú?
+ Đối với sinh vật: Việt Nam nằm trên đường di lưu của
nhiều luồng sinh vật. Thiên nhiên nước ta có tính đa dạng
sinh học cao với nhiều kiểu hệ sinh thái, thành phần loài và
nguồn gen.

Vì sao tài nguyên sinh vật và khoáng
sản nước ta lại phong phú?
+ Đối với khoáng sản: do nằm ở nơi giao thoa của 2 vành
đai sinh khoáng lớn Thái Bình Dương và Địa Trung Hải
nên nước ta có tài nguyên khoáng sản phong phú.

Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ tạo nên sự
phân hoá đa dạng của thiên nhiên nước ta
theo chiều hướng nào?
Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ tạo nên sự phân
hoá đa dạng của thiên nhiên nước ta theo chiều
Bắc - Nam và theo chiều Đông - Tây.

- Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ tạo nên sự
phân hoá đa dạng của thiên nhiên nước ta.

Kể tên một số thiên tai thường xảy ra ở nước ta
Bão, lũ lụt, hạn hán…

- Tuy nhiên, nước ta cũng nằm trong
vùng hay xảy ra thiên tai, nhất là bão.

Câu 1. Vị trí các
điểm cực (gồm
tọa
độ,
địa
danh) trên đất
liền của nước ta.

Vị trí các điểm cực trên đất liền của nước ta:
+ Cực Bắc (23023'B, 105020'Đ): tại xã Lũng
Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang.
+ Cực Nam (8034'B, 104040'Đ): tại xã Đất
Mũi, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau.
+ Cực Tây (22022'B, 102009'Đ): tại xã Sín
Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên.
+ Cực Đông (12040'B, 109024'Đ): tại Xã Vạn
Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa.

Câu 2. Một số tỉnh,
thành phố trực thuộc
Trung ương giáp biển.

Một số tỉnh, thành phố trực thuộc
trung ương giáp biển là: tỉnh
Quảng Ninh, thành phố Hải
Phòng, tỉnh Thái Bình, tỉnh Nam
Định, tỉnh Ninh Bình, tỉnh Thanh
Hóa, tỉnh Nghệ An, tỉnh Hà Tĩnh,
tỉnh Quảng Bình, tỉnh Quảng Trị,
tỉnh Thừa Thiên - Huế, thành phố
Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí
Minh,...

Câu 3. Giải thích vì sao
thiên nhiên nước ta có
nhiều đặc điểm khác
với một số nước cùng vĩ
độ ở Tây Á?