TRƯỜNG TH&THCS PHÚ SƠN

LUYỆN TỪ VÀ CÂU
LỚP 5A
Trang 92- sgk
Giáo viên: Nguyễn Thị Hương

* Em hãy kể tên những từ loại mà em đã được
học? Lấy ví dụ minh họa?

Luyện từ và câu
Đại từ

I. Nhận xét
1. Các từ in nghiêng dưới đây được dùng để làm gì?
a. Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có
thấy ai không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
tớ thay thế Hùng (danh từ)
cậu thay thế Qúy và Nam (cụm danh từ)
tớ ( để tự xưng); cậu ( để gọi)
xưng hô
b. Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
Nó thay thế Chích bông (danh từ) để tránh lặp từ.
Nó ( để gọi)
dùng để xưng hô
? Các từ: tớ, cậu, nó được gọi là đại từ. Thế nào là đại từ?
Đại từ là từ dùng để xưng hô hoặc thay thế cho danh từ
hoặc cụm danh từ.

Luyện từ và câu

Đại từ

I. Nhận xét:
2.Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống cách nêu
ở bài tập 1?
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
Từ vậy thay thế cho cụm từ thích thơ ( cụm động từ) tránh lặp từ
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế. Nhưng quý nhất là
người lao động.
Từ thế thay thế cho từ rất quý ( cụm tính từ) tránh lặp từ
Cả

2 từ thế và vậy giống cách nêu ở bài 1 là thay thế từ ở câu 2 với từ đã
sử dụng ở câu 1 để tránh lặp từ.
Từ

vậy và thế cũng là đại từ.

Luyện từ và câu
1.

I. Nhận xét:

Đại từ

Các từ in đậm dưới đây được
dùng làm gì?
1.a) Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất
là lúa gạo. Các cậu có thấy ai
không ăn mà sống được không?”

Hỏi:

1. Qua 2 nhận xét, các từ: tớ.
Cậu, nó, vậy, thế được gọi là
đại từ. Vậy thế nào là đại từ?

 Đại từ là từ dùng để xưng
hô hay thay thế danh từ,
Quý và Nam cho là có lí.
động từ, tính từ (hoặc cụm
danh từ, cụm động từ, cụm
b)Chích bông sà xuống vườn cải.
Nó tìm bắt sâu bọ.
tính từ).
2.a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng 2. Việc thay thế từ ngữ như
vậy.
vậy có tác dụng gì?
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời
gian cũng thế. Nhưng quý nhất là  Thay thế như vậy để
tránh lặp lại từ ngữ.
người lao động.

Luyện từ và câu

Đại từ

II. Ghi nhớ

Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay
thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm
danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong
câu cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.
Ví dụ:

Luyện tập

SGK
Trang 92

III. Luyện tập
1. Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai?
Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?
Mình về với Bác đường xuôi

Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải,đẹp tươi lạ thường!
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người

- Các từ in đậm trong đoạn thơ được dùng để chỉ Chủ tịch Hồ Chí
Minh - Bác Hồ.
- Những từ đó được viết hoa nhằm biểu lộ thái độ quý trọng, kính
mến Bác.

Luyện từ và câu

Đại từ
2. Tìm những đại từ trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông

Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi
Chẳng tin, ông đến mà coi
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Con cò

Con bồ nông

Con vạc

Con diệc

Luyện từ và câu

Đại từ
2. Tìm những đại từ trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi
Chẳng tin, ông đến mà coi
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Luyện từ và câu

Đại từ
3. Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế cho
danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện sau:
Con chuột tham lam
Chuột
ta
gặm
vách
nhà.
Một
cái
khe
hở
hiện
ra.
Chuột
1
2
chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con
nó ăn nhiều quá, nhiều đến mức
chuột tham lam nên chuột
4

3

nó phình to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ,
bụng chuột
6

5

nó không sao lách qua khe hở được.
nhưng bụng to quá, chuột
7

1
2
3
4
5

L A O Đ Ộ N G
C Á I V Ạ C
C H U I
T Ô I
T Ừ
1.
2.
4. Trong
Tên
Từ còn
con
bài:
thiếu
vật“Cái
còn
trong
thiếu
gì quý
câu:
trong
nhất?”,
“Không
câu:thầy
không,
“Cái
cho
cò,
….đứng
rằng
…., cái
ai
3. Chuột
5. Chữ
gặmthứ
vách
hainhà,
trongchuột
đầu bài
làmhọc
gì để
hôm
qua
nay?
khe hở?
là người
trên
nông”?
quý
bờ”?nhất?