Là từ dùng để xưng hô hay để
thay thế danh từ, động từ, tính
từ (hoặc cụm danh từ, cụm
động từ, cụm tính từ) trong
câu cho khỏi lặp lại các từ
ngữ ấy.

Cả A và B sai.

Là từ dùng để xưng hô hay
để thay thế động từ, tính từ
(hoặc cụm động từ, cụm tính
từ) trong câu cho khỏi lặp lại
các từ ngữ ấy.

Cả A và B đúng.

Cái cò, cái vạc, cái nông

Cái cò, cái vạc, cái nông,
cái diệc

Mày, ông

Mày, ông, tôi

4. Các từ in đậm dưới đây được dùng làm gì ?
Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo.
Các cậu có thấy ai không ăn mà sống được
không ?”
Quý và Nam cho là có lí.
Thay thế từ ngữ trong
câu

Phân biệt tuổi tác

Gọi nhau

Để xưng hô hay để thay
thế cho danh từ

Luyện từ và câu

Đại từ xưng
hô

I. Nhận xét:
1.Trong số các từ xưng hô được in đậm dưới đây, những từ nào chỉ người
nói? Những từ nào chỉ người nghe? Từ nào chỉ người hay vật được nhắc tới?
Ngày xưa có cô Hơ Bia đẹp nhưng rất lười, lại không biết yêu quý cơm gạo.
Một hôm, Hơ Bia ăn cơm để cơm đổ vãi lung tung. Thấy vậy, cơm hỏi:
- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế?
Hơ Bia giận dữ:
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
Nghe nói vậy, thóc gạo tức lắm. Đêm khuya, chúng rủ nhau bỏ cả vào rừng.
Theo truyện cổ Ê –đê

- Những từ chỉ người nói: Chúng tôi, ta.
- Những từ chỉ người nghe: Chị, các ngươi.
- Từ chỉ người hay vật được nhắc tới: chúng.

* Những từ chỉ người nói:

chúng tôi, ta
* Những từ chỉ người nghe:

chị, các ngươi
* Từ chỉ người hay vật được nhắc tới:

chúng

2. Theo em, cách xưng hô của mỗi
nhân vật ở đoạn văn trên thể hiện
thái độ của người nói như thế nào ?

- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao
chị khinh rẻ chúng tôi thế ?
Cách xưng hô của Cơm (xưng là
chúng tôi, gọi Hơ Bia là chị) thể
hiện sự tôn trọng, lịch sự với
người đối thoại.
- Ta đẹp là do công cha công
mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
Cách xưng hô của Hơ Bia (xưng là
Ta, gọi Cơm là các ngươi) thể hiện
sự kiêu căng, thô lỗ, coi thường
người đối thoại.

I. Nhận xét
3. Tìm những từ em vẫn dùng để xưng hô:
- Với thầy cô.
- Với bố, mẹ.
- Với anh, chị, em.
- Với bạn bè.

3. Tìm những từ em vẫn dùng để xưng hô:
Đối tượng

Gọi

Với thầy,cô thầy, cô

Tự xưng
xưng là em, con

bố, ba, cha, thầy, …
Với bố,mẹ mẹ, má, u, bầm, …xưng là con
Với anh,chị anh, chị

xưng là em

Với em

xưng là anh (chị)

em

xưng là tôi, tớ,
Với bạn bè bạn, cậu, đằng ấy, …
mình, …

Khi sử dụng đại từ xưng hô chúng ta cần lưu ý điều gì?
Khi sử dụng đại từ xưng hô chúng ta cần lưu ý chọn từ cho
lịch sự, phù hợp thứ bậc, tuổi tác, giới tính, thể hiện đúng
mối quan hệ giữa mình với người nghe và người được nhắc
tới.

1. Đại từ xưng hô là gì ?
1. Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình hay
chỉ người khác khi giao tiếp: tôi, chúng tôi ; mày, chúng mày ;
nó, chúng nó, ...
2. Bên cạnh các từ trên, người Việt Nam còn dùng những danh từ
nào chỉ người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ thứ bậc, tuổi tác,
giới tính?
2. Bên cạnh các từ trên, người Việt Nam còn dùng nhiều danh từ
chỉ người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ thứ bậc, tuổi tác, giới
tính: ông, bà, anh, chị, em, cháu, thầy, bạn, ...
3. Khi sử dụng đại từ xưng hô trong giao tiếp, cần chú ý điều gì ?
3. Khi sử dụng đại từ xưng hô trong giao tiếp cần chú ý chọn từ
cho lịch sự, thể hiện đúng mối quan hệ giữa mình với người nghe
và người được nhắc tới.

II. Ghi nhớ:
1. Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình
hay chỉ người khác khi giao tiếp: tôi, chúng tôi ; mày, chúng
mày ; nó, chúng nó, ...
2. Bên cạnh các từ trên, người Việt Nam còn dùng nhiều
danh từ chỉ người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ thứ bậc,
tuổi tác, giới tính: ông, bà, anh, chị, em, cháu, thầy, bạn, ...
3. Khi xưng hô, cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể hiện đúng
mối quan hệ giữa mình với người nghe và người được nhắc
tới.

III. Luyện tập
1. Tìm các đại từ xưng hô và nhận xét về thái độ, tình cảm của
nhân vật khi dùng mỗi đại từ trong đoạn văn sau:
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập
chạy. Một con thỏ thấy thế liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy à!
Rùa đáp:
- Anh đừng giễu tôi! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn!
Thỏ ngạc nhiên:
- Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao? Ta chấp chú em một nửa
đường đó.
Theo LA PHÔNG-TEN

III. Luyện tập

1. Tìm các đại từ xưng hô và nhận xét về thái độ, tình
cảm của nhân vật khi dùng mỗi đại từ trong đoạn
văn sau:
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang
cố sức tập chạy. Một con thỏ thấy thế liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy à!
Rùa đáp:
- Anh đừng giễu tôi ! Anh với tôi thử chạy thi coi ai
hơn!
Thỏ ngạc nhiên:
-Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao? Ta chấp chú
chú em
một nửa đường đó.
Theo LA PHÔNG-TEN

- Anh đừng giễu tôi !
Anh với tôi thử chạy thi
coi ai hơn !

- Gọi thỏ là anh
- Rùa xưng là tôi
-Thái độ, tình cảm của rùa:
tôn trọng, lịch sự

- Đã
chậm
nhưthi
Rùagọi
màlàdám
chạy
rùa thỏ
mà cũng
tập
với
sao ?đòi
Ta chấp
chạy
à ! một nửa
chú em
đường đó.

- Gọi rùa là chú em
- Thỏ xưng là ta
- Thái độ, tình cảm của thỏ:
kiêu căng, coi thường

2. Chọn các đại từ xưng hô tôi, nó, chúng ta thích hợp với
mỗi ô trống:
Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn, chợt Tu
Hú gọi: “Kìa, cái trụ chống trời.”
ngước nhìn lên.
Trước mắt là những ống thép dọc ngang nối nhau chạy vút tận
mây xanh.
tựa như một cái cầu xe lửa đồ sộ không
phải bắc ngang sông, mà dựng đứng trên trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:
cũng từng bay qua cái trụ đó.
cao hơn tất
cả những ống khói, những trụ buồm, cột điện mà
thường gặp. Đó là trụ điện cao thế mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy
cười to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.
Theo Võ Quảng

Bài 2: Chọn các đại từ xưng hô tôi, nó, chúng ta thích hợp
với mỗi ô trống:
Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
- Tôi và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn, chợt Tu
Hú gọi: “Kìa, cái trụ chống trời.” Tôi
ngước nhìn lên.
Trước mắt là những ống thép dọc ngang nối nhau chạy vút tận
mây xanh. Nó
tựa như một cái cầu xe lửa đồ sộ không
phải bắc ngang sông, mà dựng đứng trên trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:
- Tôi cũng từng bay qua cái trụ đó. Nó cao hơn tất
cả những ống khói, những trụ buồm, cột điện mà Chúng ta
thường gặp. Đó là trụ điện cao thế mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy
cười to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.
Theo Võ Quảng

Sóc nhảy nhót chuyền cành thế nào ngã trúng
ngay vào Chó Sói đang ngủ. Chó Sói choàng dậy
tóm được Sóc, định ăn thịt, Sóc bèn van xin:
- Xin ông thả cháu ra.
Sói trả lời:
- Thôi được, ta sẽ thả mày ra. Có điều mày
hãy nói cho ta hay, vì sao họ nhà Sóc chúng mày lúc
nào cũng vui vẻ như vậy?
(Theo Lép Tôn- xtôi)

Tìm đại từ xưng hô trong đoạn văn trên.
Khi xưng hô với người lớn tuổi (ông, bà, bố,
mẹ…) chúng ta cần xưng hô như thế nào?