TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN QUỐC TOẢN

HÂN HOAN CHÀO ĐÓN QUÝ THẦY CÔ
GIÁO VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP 5A3
TIẾNG VIỆT 5
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
GIÁO VIÊN: VÕ DƯƠNG LINH

Luyện từ và câu

Khởi
động

Đại từ là gì?
Đại từ là từ dùng
để xưng hô hay để thay thế
danh từ, động từ, tính từ (hoặc
cụm danh từ, cụm động từ, cụm
tính từ) trong câu cho khỏi
lặp lại các từ ngữ ấy.

Tìm các đại
từ
có trong câu:
Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi
cò?

Thứ Ba ngày 14 tháng 11 năm 2023

Luyện từ và câu

Bài: Đại từ xưng hô

I-Nhận xét

II-Ghi nhớ

Đại từ xưng hô

Khám
NỘI DUNG
phá

III-Luyện tập

I. Nhận xét
1. Trong số các từ xưng hô được in đậm dưới đây, những từ nào chỉ người nói?
Những từ nào chỉ người nghe? Từ nào chỉ người hay vật được nhắc tới?

Ngày xưa có cô Hơ Bia đẹp nhưng rất lười, lại không biết yêu quý
cơm gạo. Một hôm, Hơ Bia ăn cơm để cơm đổ vãi lung tung. Thấy vậy,
cơm hỏi:
- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế ?
Hơ Bia giận dữ:
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
Nghe nói vậy, thóc gạo tức lắm. Đêm khuya, chúng rủ nhau bỏ cả
vào rừng.
Theo TRUYỆN CỔ Ê - ĐÊ

Câ
u
hỏi

01
02

Thực
hành
Thảo 03
hỏi 04
luận
đáp
05

HẾT
THỜI
3GIỜ
2
1
0
: GIAN
33
59
58
57
56
55
54
53
52
51
50
49
48
47
46
45
44
42
41
40
39
38
37
36
35
34
43
32
31
30
29
28
27
26
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Câu chuyện có những nhân vật nào?

Hơ Bia, cơm và thóc gạo

Những từ nào được in đậm trong câu
văn ?

Chị, chị, chúng tôi, ta, các ngươi, chúng.
Những từ in đậm đó dùng để làm gì?

thay thế cho Hơ Bia, thóc gạo, cơm
Những từ nào chỉ người nói? Từ nào chỉ
người nghe?

Ta, chúng tôi. Chị, chị, các ngươi
Từ nào chỉ người hay sự vật được nhắc
tới?

Chúng

Đại từ xưng hô

Đại từ xưng
hô là gì?

Đại từ xưng hô là
từ được người nói
dùng để tự chỉ mình
hay chỉ người khác
khi giao tiếp: tôi,
chúng tôi; mày,
chúng mày; nó,
chúng nó,...

Lưu ý Đại từ xưng hô thể hiện ở 3 ngôi:
:
Ngôi thứ nhất
(chỉ người
nói)

Ngôi thứ hai
(chỉ người
nghe)

Ngôi thứ ba
(chỉ người,
vật được
nhắc tới)

Tôi, ta, tớ,
mình, chúng
tôi,...

Cậu, bạn, các
cậu,...

Nó, chúng,
hắn,...

I. Nhận
xét
2. Theo em, cách xưng hô của mỗi nhân vật ở đoạn văn
trên thể hiện thái độ của người nói như thế nào?
Người
nói

Cơm
Hơ Bia

Tự
xưng

Gọi

Thái độ

2. Theo em, cách xưng hô của mỗi nhân vật ở đoạn văn trên
thể hiện thái độ của người nói như thế nào?
Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ
chúng tôi thế?

Cơm
Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ
đâu nhờ các ngươi.

Hơ Bia

I. Nhận
xét
2. Theo em, cách xưng hô của mỗi nhân vật ở đoạn văn
trên thể hiện thái độ của người nói như thế nào?
Người
nói

Tự
xưng

Chúng
Cơm
tôi
Hơ Bia

Ta

Gọi

Chị
Các
ngươi

Thái độ

2. Theo em, cách xưng hô của mỗi nhân vật ở đoạn văn trên
thể hiện thái độ của người nói như thế nào?
Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ
chúng tôi thế?

Thái độ tôn trọng, lịch sự.

Cơm
Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ
đâu nhờ các ngươi.

Hơ Bia

Thái độ kiêu căng, coi thường
người khác.

I. Nhận
xét
2. Theo em, cách xưng hô của mỗi nhân vật ở đoạn văn
trên thể hiện thái độ của người nói như thế nào?
Người
nói

Tự
xưng

Chúng
Cơm
tôi
Hơ Bia

Ta

Gọi

Thái độ

Chị

Thể hiện sự tôn trọng, lịch
sự với người đối thoại.

Các
ngươi

Thể hiện thái độ thô lỗ, coi
thường với người đối thoại.

Khi
xưng
hô, chúng ta
cần chú ý chọn
từ cho lịch sự,
thể hiện đúng
mối quan hệ
giữa mình với
người nghe và
người
được
nhắc tới.

Kết luận

I. Nhận xét

3. Tìm những từ em vẫn dùng để xưng hô:
- Với thầy, cô: xưng là em,
con.
- Với bố, mẹ: xưng là con.
- Với anh, chị, em: xưng là em, anh,
chị.
- Với bạn bè:xưng là tôi, tớ,
mình.

I. Nhận xét
Để lời nói đảm bảo tính
lịch sự ta cần làm gì ?

Kết
luận

Để lời nói đảm bảo
tính lịch sự cần lựa chọn từ
xưng hô phù hợp với thứ
bậc, tuổi tác, giới tính, thể
hiện đúng mối quan hệ giữa
mình với người nghe và
người được nhắc tới.

II - Ghi nhớ
1. Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình
hay chỉ người khác khi giao tiếp : tôi, chúng tôi ; mày, chúng
mày ; nó, chúng nó,...
2. Bên cạnh các từ nói trên, người Việt Nam còn dùng
nhiều danh từ chỉ người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ thứ
bậc, tuổi tác, giới tính : ông, bà, anh, chị, em, cháu, thầy,
bạn,...
3. Khi xưng hô, cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể hiện
đúng mối quan hệ giữ mình với người nghe và người được
nhắc tới.

Đại từ xưng hô

Luyện tập – Thực
hành

III - Luyện tập
1. Tìm các đại từ xưng hô và nhận xét về
thái độ tình cảm của nhân vật khi dùng mỗi
đại từ trong đoạn văn:

Xem (SGK/106)

III - Luyện tập
1. Tìm các đại từ xưng hô và nhận xét về
thái độ tình cảm của nhân vật khi dùng mỗi
đại từ trong đoạn văn:

Anh
Ta

tôi
chú em

Anh

tôi

III - Luyện tập
1. Tìm các đại từ xưng hô và nhận xét về
thái độ tình cảm của nhân vật khi dùng mỗi
đại từ trong đoạn văn:

Anh, tôi, Anh, tôi, Ta, chú em
Thái độ, tình cảm của nhân vật:
+ Rùa xưng tôi, gọi thỏ là anh thể hiện sự tôn trọng, lịch sự;
+ Thỏ xưng ta, gọi rùa là chú em thể hiện sự kiêu căng, coi
thường rùa.

III - Luyện tập
2. Chọn các đại từ xưng hô tôi, nó, chúng ta thích hợp
với mỗi ô trống :

(1)

(4)

(2)

(5)

(3)

(6)

Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
(1)
- ......và
Tu Hú bay dọc một con sông lớn, chợt Tu
Tu Hú
Hú gọi: "Kìa,
(2) ngước nhìn lên. Trước mắt là những ống
cái trụ chống trời." ......
(3) tựa như một cái
thép dọc ngang nối nhau vút tận mây xanh. ......
cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang sông, mà dựng đứng trên
trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:
(4) cũng từng bay qua chỗ hai cái trụ đó. ......
(5) cao hơn tất cả
- ......
(6) thường gặp.
những ống khói, những trụ buồm, cột điện mà ......
Đó là hai trụ điện cao thế mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy cười
to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.
Theo VÕ QUẢNG
+ các bạn của Bồ Chao, Bồ Các

Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
(1) và Tu Hú bay dọc một con sông lớn, chợt Tu Hú gọi: "Kìa,
- Tôi
cái trụ chống trời." Tôi
(2) ngước nhìn lên. Trước mắt là những ống
(3) tựa như một cái
thép dọc ngang nối nhau vút tận mây xanh. Nó
cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang sông, mà dựng đứng trên
trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:
(4) cũng từng bay qua chỗ hai cái trụ đó. nó
(5) cao hơn tất cả
- Tôi
(6) ta thường
những ống khói, những trụ buồm, cột điện mà chúng
gặp. Đó là hai trụ điện cao thế mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy cười
to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.
Theo VÕ QUẢNG

Đại từ xưng hô

Hãy

Vận dụng
là

người

văn

hóa

 Từ mà em vẫn thường

dùng để gọi và xưng hô với
bác bảo vệ ở trường ?

A. Gọi là anh, xưng là tôi.
B. Gọi là bác, xưng là tôi.
C. Gọi là bác, xưng là cháu (con).

Từ mà em vẫn thường

dùng để gọi và xưng hô với
cô lao công ở siêu thị hay ở
nơi khác?

A. Gọi là cô, xưng là tôi.
B. Gọi là cô, xưng là cháu (con).

Chúc
Mừng

Các em là người

Ghi
nhớ
Dặn
dò
1. Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình
hay chỉ người khác
khi giao
tiếp : tôi,
chúng
tôi ; mày, chúng
Học
thuộc
ghi
nhớ
mày ; nó, chúng nó,...

Chuẩn
bài:
2. Bên cạnh
các từ nóibị
trên,
ngườiQuan
Việt Nam còn dùng
nhiều danh từ chỉ người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ thứ
hệ từ
bậc, tuổi tác, giới tính : ông, bà, anh, chị, em, cháu, thầy,
bạn,...
3. Khi xưng hô, cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể hiện
đúng mối quan hệ giữ mình với người nghe và người được
nhắc tới.

học
đến
đây là
hết !

BYE
!