NhiÖt liÖt chµo mõng
C¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c em häc sinh

Giáo viên: Phạm Thị Quy

Tiết 40: Đọc văn

I.Tiểu dẫn
1. Nhà thơ Thanh Thảo
• Tên khai sinh: Hồ Thành Công, SN 1946
• Quê hương: Đức Tân- Mộ Đức-Quảng Ngãi
• Bản thân: Tốt nghiệp khoa văn ĐHTH Hà
Nội, trực tiếp tham gia chiến đấu ở chiến
trường MN
• Từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong
Hội Nhà văn VN
• Năm 1979 nhận giải thưởng Hội nhà văn
VN

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
I- TIỂU DẪN
1. Nhà thơ Thanh Thảo

Thanh Thảo

Câu 1: Nhận định nào sau đây không đúng về nhà thơ Thanh Thảo?
Tác
phẩm chính

A. Ôngngười
là ngòiđibút
luôn(trường
khước từ cách biểu đạt dễ dãi, tìm kiếm
Những
tớithơ
biển
những cách biểu đạt mới.
ca, 1977)
B. Ông
là ngòi
thơ luôn
lực cách tân thơ Việt, với xu hướng
Dấu
chân
quabút
trảng
cỏ nỗ(thơ,
đào sâu vào cái tôi nội cảm.
1980)
Những
sóng
mặt
C. Ông làngọn
ngòi bút
thơ góp
phầntrời
làm mới thể lục bát bằng những tìm
tòi theo
(trường
ca, hướng
1981) hiện đại, tạo nên nét độc đáo trong cấu trúc và hình
Khốiảnh.
vuông ru bích (thơ, 1985)
ngòi bút
giàu suy
tư mãnh liệt, phóng túng trong cảm
TừD. Ông
một làđến
mộtthơtrăm
(thơ,
xúc, ít nhiều nhuốm màu sắc tượng trưng, siêu thực.
1988)...

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

I- TIỂU DẪN
2. Tác phẩm
a)Xuất xứ
-In trong tập “Khối vuông Ru-bic”

CÊu
tróc
th¬

m« h×nh më
ph¸ bá khu«n mÉu, gi¶i
phãng c¶m xóc vµ
t­ëng t­îng

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

Thanh Thảo nãi : “Lor-ca lµ mét nhµ th¬ mµ t«i hÕt søc ng­ìng mé,
cả vÒ thi ca lÉn cuéc ®êi vµ c¸i chÕt ®Òu g©y cho t«i nhiÒu xóc cảm vµ
Ên t­îng.ChÝnh những hình ảnh vµ nh¹c ®iÖu trong nhiÒu bµi th¬
Lor-ca ®· dÉn d¾t t«i khi viÕt bµi th¬ mµ t«i coi nh­ mét khóc
t­ëng niÖm ¤ng”

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
I- TIỂU DẪN
2. Tác phẩm

Thanh Thảo

b) Nhà thơ Ga-xi-a Lor-ca
- Phê-đê-ri-cô Ga-xi-a Lor-ca (1898 -1936) là một trong
những tài năng sáng chói của văn học hiện đại Tây Ban
Nha. Ông thành công trên nhiều lĩnh vực nghệ thuật: thơ ca,
hội họa, âm nhạc, sân khấu...
- Sống trong thời đại bạo tàn,dưới sự cai trị của chế độ độc
tài, phản động Pri-nô đê Ri- vê -ra, Lor-ca đã trở thành người
nghệ sĩ, chiến sĩ không ngừng đấu tranh chống mọi thế lực
áp chế và khởi xướng, thúc đẩy mạnh mẽ những cách tân
trong lĩnh vực nghệ thuật.

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

Nhờ có những vần thơ tài hoa mang đậm
chất dân gian của ông mà người ta nghe thấy
tiếng hoàng hôn than khóc ánh bình minh,
tiếng đàn guitare cất lên xao xuyến…
Cũng chính nhờ có thơ ông mà đất nước Tây
Ban Nha hiện lên với chiều dài sâu thẳm của
lịch sử, với những sắc màu độc đáo, nồng
nhiệt, nhưng vẫn phảng phất đâu đó một nỗi
buồn mênh mang trong tâm hồn.

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
I- TIỂU DẪN
2. Tác phẩm

Thanh Thảo

c) Thể thơ
-Thể thơ tự do mang phong cách siêu thực-tượng trưng
Chủ nghĩa siêu thực xuất hiện vào
khoảng đầu thế kỉ XX, trở thành một
cuộc cách mạng trong thơ ca thể hiện
qua việc phá vỡ các khuôn mẫu tư
tưởng, đánh thức khát vọng vươn dậy
khỏi mọi trói buộc của con người; chú
trọng khai thác cái ngẫu hứng, đề cao
sự liên tưởng cá nhân độc đáo

Chủ nghĩa tượng trưng ra đời cuối thế
kỉ XIX, hình tượng trong thơ tượng
trưng mang tính chất đa nghĩa. Lối
sáng tác của chủ nghĩa tượng trưng là
lối liên tưởng

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

II- Đọc - hiểu chú thích
III- Đọc - hiểu văn bản
1- Đọc - hiểu cấu trúc
Ba phần :
-Phần 1 : 6 dòng đầu : Hình ảnh người nghệ sĩ tự do Lor-ca
-Phần 2 : 12 dòng tiếp: Cái chết oan khuất của Lor-ca
-Phần 3 : còn lại: Nỗi xót thương và suy tư về cuộc giã từ của
Lor-ca

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

II- Đọc - hiểu chú thích
III- Đọc - hiểu văn bản
1- Đọc - hiểu cấu trúc
2- Đọc hiểu nội dung - nghệ thuật

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

2- Đọc hiểu nội dung - nghệ thuật
a. 6 dòng đầu : Hình ảnh người nghệ sĩ tự do Lor-ca
những tiếng đàn bọt nước
Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt
li-la li-la li-la
đi lang thang về miền đơn độc
với vầng trăng chuyếnh choáng
trên yên ngựa mỏi mòn

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

“những tiếng đàn”
Âm thanh

+

“bọt nước”
Hình ảnh

Cảm nhận rất riêng của Thanh Thảo về tiếng đàn của Lorca : đó là những âm thanh có hình khối, dường như tròn
trịa, trẻ trung, nhảy nhót, lúc hiện lúc tan, nhưng tan rồi lại
hiện; mỏng manh nhưng không thể bị tiêu diệt

C©u hái
• (?) H×nh ¶nh “¸o choµng ®á g¾t” gîi liªn t­ëng
nh­thÕ nµo?

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

áo choàng đỏ gắt

Hình ảnh gợi lên những đấu trường bò tót
truyền thống của Tây Ban Nha

Gợi hình dung về một đấu trường đặc biệt
Khát vọng dân chủ

Nền chính trị độc tài

Khát vọng cách tân nghệ thuật

Nền nghệ thuật già nua

C©u hái
• (?) S¸u dßng th¬ ®Çu gîi cho em liªn t­ëng nh­
thÕ nµo vÒ h×nh ¶nh ng­êi nghÖ sü Lorca?

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
2- Đọc hiểu nội dung - nghệ thuật
a. 6 câu đầu :
=> Hình ảnh của Lor-ca,
người nghệ sĩ tự do, tài
hoa, sống giữa thời đại
bạo tàn của chế độ độc tài
Frăng-cô và nền nghệ thuật
già nua, vẫn ôm ấp khát
vọng cách tân sáng tạo
nghệ thuật và đấu tranh vì
một nền dân chủ, nhưng lại
rất cô đơn trên hành trình
lý tưởng ấy.

Thanh Thảo

những tiếng đàn bọt nước
Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt
li-la li-la li-la
đi lang thang về miền đơn độc
Với vầng trăng chuyếnh
choáng
trên yên ngựa mỏi mòn

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

2- Đọc hiểu nội dung - nghệ thuật
b. 12 dòng tiếp : Cái chết oan
khuất của Lor-ca
-“áo choàng bê bết đỏ”
Hình ảnh hoán dụ gợi ra
cảnh Lor-ca bị hành hình
đột ngột, bất ngờ
Số phận bi thảm, bi kịch
của người nghệ sĩ cách tân
trong thời đại bạo tàn

Tây Ban Nha
hát nghêu ngao
bỗng kinh hoàng
áo choàng bê bết đỏ
Lor-ca bị điệu về bãi bắn
chàng đi như người
mộng du

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

2- Đọc hiểu nội dung - nghệ thuật
b. 12 dòng tiếp :

tiếng ghi ta nâu
bầu trời cô gái ấy
tiếng ghi ta lá xanh biết mấy
tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan
tiếng ghi ta ròng ròng
máu chảy

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo
Nâu

Màu quen thuộc của vỏ đàn ghi ta, màu
của đất, của quê hương
Nỗi niềm hướng tới quê hương

Tiếng ghi ta

Lá xanh

Màu của sự sống tươi đẹp
Niềm tha thiết với cuộc sống

Tròn bọt nước vỡ tan
Ròng ròng máu chảy

Hình khối, dòng

Đau đớn

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

2- Đọc hiểu nội dung - nghệ thuật
b. 12 dòng tiếp :
 Tiếng lòng của người
nghệ sĩ Lor-ca trong
khoảnh khắc bi thương:
niềm yêu tha thiết quê
hương, cuộc sống; mang
trong mình một tình yêu
thủy chung; và nỗi đau
đớn của Thanh Thảo trước
cái chết oan khuất của
Lor-ca

tiếng ghi ta nâu
bầu trời cô gái ấy
tiếng ghi ta lá xanh biết mấy
tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan
tiếng ghi ta ròng ròng
máu chảy

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

2- Đọc hiểu nội dung - nghệ thuật
c. 13 dòng cuối : Nỗi xót thương và suy tư về cuộc giã từ
của Lor-ca.
không ai chôn cất tiếng đàn
tiếng đàn như cỏ mọc hoang
giọt nước mắt vầng trăng
long lanh trong đáy giếng

Lµ mét lêi
di chóc sím
-> t×nh yªu
cña Lor-ca
víi nghÖ thuËt,
víi xø së
T©y Ban Nha

“Khi
t«i
chÕt
h·y
ch«n
t«i
víi
c©y
®µn”

Nhµ th¬ c¸ch t©n
biÕt thi ca cña m×nh
mét ngµy nµo ®ã sÏ
ng¨n c¶n nh÷ng ng­êi
®Õn sau trong s¸ng t¹o
nghÖ thuËt nªn ®·
dÆn l¹i cÇn ph¶i biÕt
ch«n nghÖ thuËt cña
«ng ®Ó ®i tíi

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

2- Đọc hiểu nội dung - nghệ thuật
c. 13 dòng cuối : không ai chôn cất tiếng đàn
tiếng đàn như cỏ mọc hoang
giọt nước mắt vầng trăng
long lanh trong đáy
giếng

nçi tiÕc xãt
cho hµnh tr×nh
c¸ch t©n nghÖ
thuËt dang dë
cña ng­êi nghÖ sÜ

niÒm tin vµo
sù bÊt tö cña
nghÖ thuËt
mµ Lor-ca
s¸ng t¹o nªn

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

2- Đọc hiểu nội dung - nghệ thuật
c. 13 dòng cuối :
đường chỉ tay đã đứt
dòng sông rộng vô cùng
Lor-ca bơi sang ngang
trên chiếc ghi ta màu bạc
chàng ném lá bùa cô gái Di-gan
vào xoáy nước
chàng ném trái tim mình
vào lặng yên bất chợt
li – la li – la li – la

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

Chiếc ghi ta màu bạc

Màu của sự trong sạch, gợi lên sự tinh
khiết, sự phản chiếu lung linh
Là biểu tượng của sự chân thật, ngay
thẳng, không chịu quỳ gối trước bất công;
sự chân thành, trung thực với chính mình,
với mọi người

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

2- Đọc hiểu nội dung - nghệ thuật
c. 13 dòng cuối :
 Với hình ảnh

đầy chất mộng,
chất thơ, tác giả
tưởng tượng sự
giã từ của Lor-ca :
thanh thản, đậm
chất nghệ sĩ .

đường chỉ tay đã đứt
dòng sông rộng vô cùng
Lor-ca bơi sang ngang
trên chiếc ghi ta màu bạc
chàng ném lá bùa cô gái Di-gan
vào xoáy nước
chàng ném trái tim mình
vào lặng yên bất chợt
li – la li – la li – la

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

“li-la cßn gîi ©m thanh
nh­mét có “vª” ghi ta
-c©y ®µn mµ ng­êi ViÖt
m×nh hay gäi lµ T©y Ban
cÇm. Mét kh«ng khÝ
h¬i mê ¶o, nh÷ng h×nh
¶nh m¬ hå, l·ng ®·ng”

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LORCA
II- Đọc - hiểu chú thích
III- Đọc - hiểu văn bản
1- Đọc - hiểu cấu trúc
2- Đọc hiểu nội dung - nghệ thuật
3- Đọc - hiểu ý nghĩa

Thanh Thảo

* Vẻ đẹp nội dung: Vẻ đẹp nhân văn
* Vẻ đẹp nghệ thuật:
- Bài thơ có sự kết hợp hài hoà giữa hai yếu tố thơ và
nhạc, cấu tứ tự sự và trữ tình.
- Bài thơ đã toát lên vẻ đẹp thơ Thanh Thảo - hiện đại theo
phong cách tượng trưng, siêu thực.

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo

II- Đọc - hiểu chú thích
III- Đọc - hiểu văn bản
IV- Luyện tập
Tổ 1+2) Em thích đoạn thơ nào trong bài thơ “Đàn ghi ta

của Lor-ca”? Hãy viết một đoạn văn nêu cảm nhận của em
về đoạn thơ ấy?
Tổ 3+4) Vẽ sơ đồ toàn bộ nội dung và nghệ thuật của bài
thơ.

Đọc văn:

ĐÀN GHI TA CỦA LOR- CA
Thanh Thảo