Phần một: THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG.
Tiết 1:
Bài 1: DÂN SỐ
BÀI 1 : D�N S?
1.D�n s?, ngu?n lao d?ng:
Thế nào là dân số?
Dân số là tổng số dân sinh sống trên một lãnh thổ nhất định, ở một thời điểm cụ thể.
Ví dụ: Dân số của Việt Nam tính đến ngày 04/07/2021 là 98.176.244 người (số liệu mới nhất từ Liên Hợp Quốc )
Dân số thế giới đến thời điểm ngày 10/5/2021 là 7,86 tỷ người
Vậy làm thế nào để biết được số dân hay nguồn lao động ở một địa phương, một quốc gia?
Phải tiến hành điều tra dân số
Dựa vào kiến thức và SGK : hãy cho biết điều tra dân số cho biết những gì ?
- Các cuộc điều tra dân số cho biết tình hình dân số, nguồn lao động…của một địa phương, một nước.
BÀI 1 : D�N S?
1.D�n s?, ngu?n lao d?ng:
- Các cuộc điều tra dân số cho biết tình hình dân số, nguồn lao động…của một địa phương, một nước.
- Dân số là tổng số dân sinh sống trên một lãnh thổ nhất định, được tính ở một thời điểm nhất định
Nhóm dưới độ tuổi lao động
Nhóm trong độ tuổi lao động
Nhóm ngoài độ tuổi lao động
- Dân số được biểu hiện bằng một tháp tuổi ( tháp dân số)
* Quan sát hình dưới đây cho biết:
- Trong tổng số trẻ em từ 0-4 tuổi ở mỗi tháp ước tính có bao nhiên bé trai và bao nhiêu bé gái ?
5,5 triệu người
5,5 triệu người
* Quan sát hình 1.1 cho biết:
- Hình dạng của hai tháp tuổi khác nhau như thế nào ?
- Tháp tuổi có hình dạng như thế nào thì tỉ lệ người trong độ tuổi lao động cao?
Đáy rộng
Thân Hẹp
Thân Rộng
Đáy hẹp
Tháp 1
Tháp 2
Hình dạng hai tháp tuổi khác nhau như thế nào? Hình dạng tháp tuổi như thế nào thì tỉ lệ người trong độ tuổi lao động cao?
- Tháp 1: cân đối chân, thân, đỉnh nhỏ dần
- Tháp 2: Thân và đỉnh ngày càng phình to, đáy tháp ngày thu hẹp.
- Thân tháp càng rộng thì độ tuổi lao động càng lớn
Hình dạng tháp tuổi cho biết tình trạng dân số của một địa phương là trẻ hay già.
Căn cứ vào tháp tuổi cho biết đặc điểm gì của dân số?
BÀI 1 : D�N S?
1.D�n s?, ngu?n lao d?ng:
- Các cuộc điều tra dân số cho biết tình hình dân số, nguồn lao động…của một địa phương, một nước.
- Dân số là tổng số dân sinh sống trên một lãnh thổ nhất định, được tính ở một thời điểm nhất định
- Tháp tuổi cho biết đặc điểm cụ thể của dân số qua giới tính, độ tuổi, nguồn lao động hiện tại và dự đoán được nguồn lao động tương lai của địa phương hay quốc gia.
2. Dân số thế giới tăng nhanh trong thế kỉ XIX và thế kỉ XX
Nhận xét tình hình tăng dân số thế giới từ đầu thế kỉ XIX đến cuối thế kỉ XX?
Tăng chậm giai đoạn nào?
Tăng nhanh giai đoạn nào?
Tăng vọt từ giai đoạn nào?
Từ CN đến 1804
Từ 1804-1960
Từ 1960-1999
Gia tăng dân số tự nhiên: Phụ thuộc vào số trẻ em sinh ra và số người chết đi trong một năm.


Gia tăng cơ giới: sự gia tăng dân số do số người chuyển đi và số người từ nơi khác đến.
Những năm đầu Công nguyên
Những năm gần đây
* Nguyên nhân của sự gia tăng dân số tự nhiên thế giới?
Chiến Tranh
Đói kém
Dịch Bệnh
Sự tiến bộ của y tế
Sự phát triển kinh tế
BÀI 1 : D�N S?
1.D�n s?, ngu?n lao d?ng:
- Các cuộc điều tra dân số cho biết tình hình dân số, nguồn lao động…của một địa phương, một nước.
- Dân số là tổng số dân sinh sống trên một lãnh thổ nhất định, được tính ở một thời điểm nhất định
- Tháp tuổi cho biết đặc điểm cụ thể của dân số qua giới tính, độ tuổi, nguồn lao động hiện tại và dự đoán được nguồn lao động tương lai của địa phương hay quốc gia.
2. Dân số thế giới tăng nhanh trong thế kỉ XIX và thế kỉ XX
- Sự gia tăng dân số tự nhiên của một nơi phụ thuộc vào số trẻ sinh ra và chết đi
- Những năm đầu công nguyên dân số thế giới tăng rất chậm: do bệnh dịch, thiên tai, chiến tranh ...
- Dân số tăng nhanh trong 2 thế kỉ gần đây: nhờ những tiến bộ trong các lĩnh vực kinh tế-xã hội và y tế
3. Sự bùng nổ dân số:
Trong giai đoạn 1950-2000, nhóm nước nào có tỉ lệ gia tăng dân số cao hơn? Vì sao?
Các nước phát triển
Các nước đang phát triển
Thế nào là bùng nổ dân số và nó xảy ra khi nào?
Lưu ý: Tỉ lệ gia tăng dân số là khoảng cách giữa tỉ lệ sinh và tỉ lệ tử (màu hồng trong hình)
- Bùng nổ dân số xảy ra khi tỉ lệ gia tăng tự nhiên bình quân hàng năm của thế giới lên đến 2,1%.
Tỉ lệ sinh và tỉ lệ tử ở 2 nhóm nước:
BÀI 1 : D�N S?
1.D�n s?, ngu?n lao d?ng:
- Các cuộc điều tra dân số cho biết tình hình dân số, nguồn lao động…của một địa phương, một nước.
- Dân số là tổng số dân sinh sống trên một lãnh thổ nhất định, được tính ở một thời điểm nhất định
- Tháp tuổi cho biết đặc điểm cụ thể của dân số qua giới tính, độ tuổi, nguồn lao động hiện tại và dự đoán được nguồn lao động tương lai của địa phương hay quốc gia.
2. Dân số thế giới tăng nhanh trong thế kỉ XIX và thế kỉ XX
- Sự gia tăng dân số tự nhiên của một nơi phụ thuộc vào số trẻ sinh ra và chết đi
- Những năm đầu công nguyên dân số thế giới tăng rất chậm: do bệnh dịch, thiên tai, chiến tranh ...
- Dân số tăng nhanh trong 2 thế kỉ gần đây: nhờ những tiến bộ trong các lĩnh vực kinh tế-xã hội và y tế
3. Sự bùng nổ dân số:
- Bùng nổ dân số xảy ra khi tỉ lệ gia tăng tự nhiên bình quân hàng năm của thế giới lên đến 2,1%.
Đối với các nước đang phát triển tỉ lệ sinh quá cao thì hậu quả sẽ như thế nào?
- Ở các nước đang phát triển gặp khó khăn về vấn đề: ăn, mặc, ở, học hành, việc làm ... làm kinh tế chậm phát triển.
BIỆN PHÁP ĐỂ GIẢI QUYẾT NHỮNG KHÓ KHĂN ĐÓ LÀ GÌ?
- Biện pháp: thực hiện các chính sách dân số và phát triển kinh tế - xã hội hợp lí
HẬU QUẢ ĐỐI VỚI CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN
CỦNG CỐ
Củng cố











Châu lục nào có tỉ lệ gia tăng dân số cao nhất?
Châu lục nào có tỉ lệ gia tăng dân số thấp nhất?

Bài tập củng cố
Tháp tuổi càng rộng thì độ tuổi lao động càng nhiều.
Tháp tuổi cho ta biết đặc điểm cụ thể của dân số,
giới tính nguồn lao động hiện tại và tương lai
Dân số là tổng số dân sinh sống trên một lãnh thổ nhất định.
Bùng nổ dân số khi tỉ lệ gia tăng bình quân hằng năm lên đến 1%
Đ
Đ
Đ
Đ
S
S
S
S
Dựa vào nội dung bài học em hãy chỉ ra những câu dưới đây là câu đúng hay câu sai.
Tháp tuổi càng rộng thì độ tuổi lao động càng nhiều
Tháp tuổi cho ta biết đặc điểm cụ thể về dân số, giới tính
nguồn lao động ở hiện tai và tương lai
Dân số là tổng số dân sinh sống trên một lãnh thổ nhất định
Bùng nổ dân số khi tỉ lệ gia tăng bình quân hằng năm lên đến 1%
Rất tiếc, chưa phải. Em thử lại nhé!
Rất tiếc, chưa phải. Em thử lại nhé!
Rất tiếc, chưa phải. Em thử lại nhé!
Rất tiếc, chưa phải. Em thử lại nhé!
ĐẶC ĐIỂM
GIẢI PHÁP
HẬU QUẢ
NGUYÊN NHÂN
Bùng nổ dân số là do dân số tăng nhanh và đột ngột ở nhiều nước Châu Á, Châu Phi và Mĩ La Tinh.
- Kinh tế chậm phát triển
- Đói kém, bênh tật,
- Các vấn đề về nhà ở việc làm
- Sinh ra các tệ nạn xã hội…..
Tỉ lệ sinh cao hơn tỉ lệ tử
Chính sách dân số và sự phát triển kinh tế xã hội đã góp phần hạ thấp tỉ lệ gia tăng dân số ở nhiều nước
* Học bài
* Làm bài tập 2 ở sgk và bài tập ở Tập bản đồ
* Chuẩn bị Bài 2 Sự phân bố dân cư và các chủng tộc trên thế giới.
DẶN DÒ