Chương 5:
Đánh giá sự phát triển của trẻ

MỤC TIÊU
 Về kiến thức: Hiểu và phân tích được khái
niệm đánh giá sự phát triển của trẻ. Xác định
đúng và hiểu về các nội dung đánh giá sự phát
triển của trẻ. Nắm vững mục đích, nội dung,
phương pháp, thời điểm và căn cứ đánh giá sự
phát triển của trẻ.
 Về kĩ năng: Vận dụng các phương pháp đánh
giá sự phát triển của trẻ. Kỹ năng thiết kế các
tiêu chí đánh giá các mặt phát triển của trẻ.
 Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Xác định
đúng và hiểu sâu sắc, đầy đủ về các nội dung
đánh giá trẻ. Hiểu đúng và đầy đủ nội dung,
phương pháp và thời điểm đánh giá trẻ hàng
ngày để vận dụng vào thực tiễn Giáo dục.
2

NỘI DUNG

1. Sự phát triển tâm lý của trẻ và nguyên tắc đánh giá
sự phát triển tâm lý của trẻ
1.1. Sự phát triển tâm lí trẻ

 Sự phát triển tâm lí của trẻ diễn ra nhanh và
đầy biến động, là quá trình có khủng hoảng và
đột biến.
 Hoạt động của trẻ dưới sự hướng đẫn của
người lớn là nhân tố quyết định tâm lí của trẻ
được hình thành và phát triển.
 Sự phát triển tâm lí của trẻ được diễn ra trên
nền của một cơ sở vật chất nhất định (cơ thể
con người với yếu tố bẩm sinh – di truyền) đây
là điều kiện cần thiết, là tiền đề cho sự phát
triển tâm lí.
 Trẻ phải được sống và hoạt động trong điều
kiện xã hội tương ứng thì tâm lí với phát triển
được.

Sơ đồ tóm tắt các giai đoạn phát triểm tâm lí của con người

1. Sự phát triển tâm lý của trẻ và nguyên tắc đánh giá
sự phát triển tâm lý của trẻ
1.2. Nguyên tắc đánh giá sự phát triển tâm lí trẻ

 Đánh giá trong mối liên
hệ, quan hệ
 Đánh giá với môi
trường gần gắn với môi
trường sống của trẻ.
 Đánh giá trẻ trong hoạt
động
 Đánh giá trong sự phát
triển

Quy trình thiết kế công cụ và tổ chức thu thập thông tin đánh giá trẻ

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của
trẻ

2.1. Các mốc phát triển kì vọng cho mỗi giai đoạn lứa tuổi của trẻ
 Mốc phát triển (tiêu chí) phát triển của trẻ trong 8 năm đầu
đời theo Ngân hàng Thế giới (World Bank)

Sơ sinh – 3 tháng tuổi
4 - 6 tháng
7 - 12 tháng
1 - 2 tuổi
2 – 3,5 tuổi
3,5 – 5 tuổi
5 – 8 tuổi

Các mốc phát triển trên là bức tranh khái quát
về sự phát triển của mọi trẻ em trên thế giới

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của
trẻ

2.2. Chỉ số đánh giá trẻ mầm non

1. Bộ chuẩn phát triển trẻ em năm tuổi gồm 4 lĩnh vực, 28
chuẩn, 120 chỉ số.
2. Bộ chuẩn phát triển trẻ em năm tuổi được trình bày theo
cấu trúc sau:
a. Lĩnh vực phát triển bao gồm các chuẩn.
b. Chuẩn bao gồm các chỉ số.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của
trẻ

2.2. Chỉ số đánh giá trẻ mầm non

Điều 2. Cấu trúc Bộ chuẩn phát triển trẻ em năm tuổi
1. Bộ chuẩn phát triển trẻ em năm tuổi gồm 4 lĩnh vực, 28
chuẩn, 120 chỉ số.
2. Bộ chuẩn phát triển trẻ em năm tuổi được trình bày theo
cấu trúc sau:
a. Lĩnh vực phát triển bao gồm các chuẩn.
b. Chuẩn bao gồm các chỉ số.
Điều 3. Giải thích từ ngữ
Trong văn bản này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1. Trẻ em năm tuổi là trẻ em từ 60 tháng đến 72 tháng tuổi.
2. Lĩnh vực phát triển: là phạm vi phát triển cụ thể của trẻ.
3. Chuẩn: là những mong đợi mà trẻ em năm tuổi biết và có
thể làm được.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của
trẻ

2.2. Chỉ số đánh giá trẻ mầm non

Điều 2. Cấu trúc Bộ chuẩn phát triển trẻ em năm tuổi
1. Bộ chuẩn phát triển trẻ em năm tuổi gồm 4 lĩnh vực, 28
chuẩn, 120 chỉ số.
2. Bộ chuẩn phát triển trẻ em năm tuổi được trình bày theo
cấu trúc sau:
a. Lĩnh vực phát triển bao gồm các chuẩn.
b. Chuẩn bao gồm các chỉ số.
Điều 3. Giải thích từ ngữ
Trong văn bản này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1. Trẻ em năm tuổi là trẻ em từ 60 tháng đến 72 tháng tuổi.
2. Lĩnh vực phát triển: là phạm vi phát triển cụ thể của trẻ.
3. Chuẩn: là những mong đợi mà trẻ em năm tuổi biết và có
thể làm được.
4. Chỉ số: là sự cụ thể hóa của chuẩn, mô tả những hành vi
hay kỹ năng của trẻ.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của
trẻ

2.2. Chỉ số đánh giá trẻ mầm non

NỘI DUNG BỘ CHUẨN PHÁT TRIỂN TRẺ EM NĂM TUỔI

1. Chuẩn 1. Trẻ có thể kiểm soát và phối
hợp vận động các nhóm cơ lớn
2. Chuẩn 2. Trẻ có thể kiểm soát và phối
hợp vận động các nhóm cơ nhỏ
3. Chuẩn 3. Trẻ có thể phối hợp các giác
Điều 5. Các quan và giữ thăng bằng khi vận động
chuẩn
thuộc 4. Chuẩn 4. Trẻ thể hiện sức mạnh, sự
lĩnh vực phát nhanh nhẹn và dẻo dai của cơ thể
triển thể chất
5. Chuẩn 5. Trẻ có hiểu biết, thực hành
 
vệ sinh cá nhân và dinh dưỡng
6. Chuẩn 6. Trẻ có hiểu biết và thực
hành an toàn cá nhân

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của
trẻ

2.2. Chỉ số đánh giá trẻ mầm non

NỘI DUNG BỘ CHUẨN PHÁT TRIỂN TRẺ EM NĂM TUỔI

1. Chuẩn 7. Trẻ thể hiện sự nhận thức
về bản thân
2. Chuẩn 8. Trẻ tin tưởng vào khả năng
của bản thân
3. Chuẩn 9. Trẻ biết cảm nhận và thể
hiện cảm xúc
4. Chuẩn 10. Trẻ có mối quan hệ tích
Điều
6. Các cực với bạn bè và người lớn
chuẩn
thuộc
lĩnh vực phát
triển tình cảm 5. Chuẩn 11. Trẻ thể hiện sự hợp tác với
và quan hệ xã bạn bè và mọi người xung quanh
hội
6. Chuẩn 12. Trẻ có các hành vi thích
 
hợp trong ứng xử xã hội

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của
trẻ

2.2. Chỉ số đánh giá trẻ mầm non

NỘI DUNG BỘ CHUẨN PHÁT TRIỂN TRẺ EM NĂM TUỔI

1. Chuẩn 14. Trẻ nghe hiểu lời nói
2. Chuẩn 15. Trẻ biết sử dụng lời nói
để giao tiếp
3. Chuẩn 16. Trẻ thực hiện một số
quy tắc thông thường trong giao tiếp
Điều 7. Các
4. Chuẩn 17. Trẻ thể hiện hứng thú
chuẩn thuộc
đối với việc đọc
lĩnh vực phát
5. Chuẩn 18. Trẻ thể hiện một số
triển ngôn
hành vi ban đầu của việc đọc
ngữ và giao
tiếp
 

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của
trẻ

2.2. Chỉ số đánh giá trẻ mầm non

NỘI DUNG BỘ CHUẨN PHÁT TRIỂN TRẺ EM NĂM TUỔI

1. Chuẩn 20. Trẻ thể hiện một số hiểu biết về
môi trường tự nhiên
2. Chuẩn 21. Trẻ thể hiện một số hiểu biết về
môi trường xã hội
3. Chuẩn 22. Trẻ thể hiện một số hiểu biết về
Điều 8. Các âm nhạc và tạo hình
chuẩn thuộc 4. Chuẩn 23. Trẻ có một số hiểu biết về số,
lĩnh
vực số đếm và đo
phát
triển
5. Chuẩn 24. Trẻ nhận biết về một số hình
nhận thức
hình học và định hướng trong không gian
 

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của
trẻ

2.3. Nội dung, hình thức đánh giá trẻ

 Đánh giá sự phát triển của trẻ 5 tuổi gồm các nội dung:
1.

Đánh giá sự phát triển thể chất

2.

Đánh giá sự phát triển nhận
thức

3.

Đánh giá sự phát triển ngôn ngữ

4.

Đánh giá sự phát triển tình cảm
xã hội – KNXH

5.

Đánh giá sự phát triển thẩm mĩ
(có thể lồng ghép vào các nội
dung trên).

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của
trẻ

2.3. Nội dung, hình thức đánh giá trẻ
 Các hình thức đánh giá:

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của
trẻ

2.3. Nội dung, hình thức đánh giá trẻ

ĐÁNH GIÁ TRẺ HÀNG NGÀY
 Hằng ngày giáo viên đánh giá những diễn biến tâm, sinh
lý của trẻ trong các hoạt động, nhằm phát hiện những
biểu hiện tích cực hoặc tiêu cực để kịp thời điều chỉnh kế
hoạch chăm sóc, giáo dục trẻ.
 Hằng ngày giáo viên thực hiện đánh giá về tình trạng sức
khoẻ, thái độ, trạng thái cảm xúc, hành vi, kiến thức và kỹ
năng của trẻ.
 Đánh giá thông qua quan sát trò chuyện, giao tiếp với trẻ;
phân tích sản phẩm hoạt động của trẻ, trao đổi với phụ
huynh giáo viên theo dõi trẻ trong các hoạt động, ghi chép
lại những tiến bộ rõ rệt của trẻ và những điều cần lưu ý để
điều chỉnh kế hoạch và biện pháp giáo dục cho phù hợp
với trình độ phát triển của mỗi trẻ.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của
trẻ

2.3. Nội dung, hình thức đánh giá trẻ

ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ SAU MỖI CHỦ
ĐỀ

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.3. Hình thức, nội dung, cách thức đánh giá và
ghi chép sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, TC-KNXH.
2.3.1.
Đánh
giá
Phiếu đánh giá hàng ngày.docx

hàng

ngày

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.3. Hình thức, nội dung, cách thức đánh giá và
ghi chép sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, TC-KNXH.
2.3.1. Đánh giá hàng ngày
-Cách thức đánh giá: Phương pháp quan sát trẻ qua các
hoạt động hàng ngày và trao đổi với phụ huynh.
-Kết quả đánh giá hàng ngày được ghi vào nhật kí lớp
hoặc sổ kế hoạch giáo dục.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.3. Hình thức, nội dung, cách thức đánh giá và
ghi chép sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, TC-KNXH.
2.3.2. Đánh giá sự phát triển của trẻ sau chủ đề giáo
dục
-Mục đích đánh giá:
Nhận định kết quả mà trẻ đạt được so với mục tiêu
chủ đề/ mục tiêu tháng đã đặt ra.
Làm căn cứ xây dựng hoặc điều chỉnh kế hoạch chủ
đề giáo dục tiếp theo.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.3. Hình thức, nội dung, cách thức đánh giá và
ghi chép sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, TC-KNXH.
2.3.2. Đánh giá sự phát triển của trẻ sau chủ đề giáo dục
-Nội dung đánh giá:
Đánh giá kết quả đạt được của trẻ so với mục tiêu của chủ đề
so với mục tiêu của chủ đề theo các lĩnh vực phát triển thể chất,
nhận thức, ngôn ngữ, TC-KNXH và thẩm mĩ hoặc mục tiêu yêu
cầu cần đạt về kiến thức, kĩ năng, thái độ được xác định của chủ
đề giáo dục.
Đánh giá sự phù hợp của những nội dung, các HĐGD của chủ
đề với năng lực của trẻ.
XĐ nguyên nhân để bổ sung, điều chỉnh kế hoạch tiếp theo.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.3. Hình thức, nội dung, cách thức đánh giá và
ghi chép sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, TC-KNXH.
2.3.2. Đánh giá sự phát triển của trẻ sau chủ đề giáo dục
-Cách đánh giá:
Sử dụng phối hợp các PP tùy vào thông tin cần thu thập và
mục đích đánh giá đặt ra để phân tích, đánh giá.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.3. Hình thức, nội dung, cách thức đánh giá và
ghi chép sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, TC-KNXH.
2.3.2. Đánh giá sự phát triển của trẻ sau chủ đề giáo dục
-Cách đánh giá:
VD:
Đánh giá sự phát triển về vận động thô của trẻ như leo, trèo,
chạy, nhảy, bắt bóng,…có thể đưa ra các bài tập để trẻ thực hiện.
Đánh giá khả năng phối hợp nhóm, thái độ ứng xử với bạn bè,
tính tự tin, tự lực..có thể sử dụng PP quan sát trẻ thông qua các
hoạt động chơi, học tập…hoặc sử dụng các tình huống giả định.
Đánh giá khả năng sử dụng câu, từ ngữ...của trẻ có thể sử dụng
phương pháp trò chuyện trực tiếp với trẻ hoặc qua quan sát trẻ
trong quá trình giao tiếp với bạn bè.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.3. Hình thức, nội dung, cách thức đánh giá và
ghi chép sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, TC-KNXH.
• 2.3.2. Đánh giá sự phát triển của trẻ sau chủ đề giáo dục
• 33Đánh giá trong giáo dục mầm non.pdf

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.3. Hình thức, nội dung, cách thức đánh giá và
ghi chép sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, TC-KNXH.
• 2.3.3. Đánh giá sự phát triển của trẻ cuối độ tuổi
• Mục đích đánh giá
- Làm căn cứ đề xuất kế hoạch giáo dục cá nhân tiếp theo.
- Rút kinh nghiệm cho việc xây dựng kế hoạch giáo dục năm
học của lứa trẻ tiếp theo.
- Làm căn cứ đề xuất các điều kiện CSGD trẻ: Về cơ sở vật chất,
về thiết bị, đồ chơi, về nhân lực, thời gian, về chính sách…
nhằm tác động tích cực đến chất lượng chăm sóc GD trẻ.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.3. Hình thức, nội dung, cách thức đánh giá và
ghi chép sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, TC-KNXH.
•
•

2.3.3. Đánh giá sự phát triển của trẻ cuối độ tuổi
Nội dung đánh giá
- Đánh giá mức độ phát triển của trẻ về các lĩnh vực: Thể chất,
nhận thức, ngôn ngữ, TC-KNXH, thẩm mĩ ở cuối mỗi độ tuổi
– sau một giai đoạn học tập ở trường MN, dựa vào các chỉ
số đánh giá sự phát triển của trẻ em 5 tuổi được lựa chọn
phù hợp với ĐK thực tế của địa phương.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.3. Hình thức, nội dung, cách thức đánh giá và
ghi chép sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, TC-KNXH.
•
•
-

-

2.3.3. Đánh giá sự phát triển của trẻ cuối độ tuổi
Cách thức đánh giá
Đối với nhà trẻ, đánh giá sự phát triển của trẻ theo các lĩnh
vực thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, TC-KNXH và thẩm mĩ
vào cuối các giai đoạn 6,12,18,24,36 tháng tuổi.
Đối với trẻ mẫu giáo, đánh giá sự phát triển của trẻ theo các
lĩnh vực PPTC, ngôn ngữ, nhận thức, TC-KNXH và thẩm mĩ ở
cuối độ tuổi 3,4,5 tuổi vào cuối năm học.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.3. Hình thức, nội dung, cách thức đánh giá và
ghi chép sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, TC-KNXH.
•
•
-

2.3.3. Đánh giá sự phát triển của trẻ cuối độ tuổi
Phương pháp đánh giá
Có thể sử dụng kết quả đánh giá hàng ngày và đánh giá cuối
mỗi chủ đề để tổng hợp, nhận định, đánh giá sự phát triển
của trẻ cuối mỗi độ tuổi (Chỉ số nào trẻ đã đạt qua theo dõi
hàng ngày và sau chủ đề thì không phải xác định lại vào
thời gian cuối năm học).

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.3. Hình thức, nội dung, cách thức đánh giá và
ghi chép sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, TC-KNXH.
•
•
•

2.3.3. Đánh giá sự phát triển của trẻ cuối độ tuổi
Kết quả đánh giá: Ghi vào phiếu đánh giá sự PT của trẻ, lưu
vào hồ sơ cá nhân của trẻ để bàn giao cho gia đình
Kết quả đánh giá là một trong những cơ sở để cha mẹ trẻ và
GV ở lớp tiếp theo nắm được sự phát triển của trẻ.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.4. Cách xây dựng phiếu và đánh giá sự phát
triển của trẻ cuối mỗi độ tuổi.
•

Bước 1: Xây dựng phiếu đánh giá sự PT của trẻ
- Căn cứ vào mục tiêu, yêu cầu đối với trẻ theo kế hoạch năm
học, yêu cầu về giáo dục thực tiễn của địa phương và kết
quả mong đợi trong chương trình GDMN theo từng độ tuổi,
các GV cùng cán bộ quản lí của nhà trường xây dựng phiếu
đánh giá sự phát triển của trẻ trên cơ sở tài liệu HD thực
hiện

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.4. Cách xây dựng phiếu và đánh giá sự phát
triển của trẻ cuối mỗi độ tuổi.
•
-

-

-

Bước 1: Xây dựng phiếu đánh giá sự phát triển của trẻ
Căn cứ vào mục tiêu, yêu cầu đối với trẻ theo kế hoạch năm
học, yêu cầu về giáo dục thực tiễn của địa phương và kết quả
mong đợi trong chương trình GDMN theo từng độ tuổi, các GV
cùng cán bộ quản lí của nhà trường xây dựng phiếu đánh giá
sự phát triển của trẻ trên cơ sở tài liệu HD thực hiện CTGDMN.
Đối với nhà trẻ việc đánh giá không diễn ra cùng một lúc trên
tất cả các trẻ. Căn cứ vào số lượng trẻ theo tháng tuổi mà GV
lập danh sách trẻ tròn 6, 12, 24, 36 tháng tuổi -> đánh giá theo
chỉ số tương ứng với từng độ tuổi của trẻ.
Đối với trẻ 5 tuổi; căn cứ vào bộ chuẩn PT trẻ em 5 tuổi.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.4. Cách xây dựng phiếu và đánh giá sự phát
triển của trẻ cuối mỗi độ tuổi.
•
-

Bước 2: Xác định công cụ đánh giá trẻ
Lựa chọn PPĐG: Bài tập, trò chuyện, phân tích sản phẩm,
trao đổi với phụ huynh, SD tình huống…

- VD: Chỉ số “ném và bắt bóng bằng hai tay từ khoảng cách xa
tối thiểu 4m”
+ Cách thức thực hiện: Bài tập vận động Ném va bắt bóng
+ Phương tiện: Bóng da có đường kính 15cm (Chỉ số: biết chờ
đến lượt khi tham gia vào các hoạt động).
+ Cách thực hiện: Quan sát trẻ qua hoạt động chơi luân phiên
các dụng cụ chơi ngoài trời.
+ Phương tiện: Sử dụng các đồ chơi ngoài trời như xích đu, cầu
trượt…(Chỉ số: Biết kể chuyện theo tranh).
+ Cách thực hiện: Trẻ thực hiện bài tập Xếp tranh và kể lại câu
chuyện theo tranh.
+ Phương tiện: Bốn tranh kể một câu chuyện đơn giản, phù hợp
với độ tuổi.

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.4. Cách xây dựng phiếu và đánh giá sự phát
triển của trẻ cuối mỗi độ tuổi.
•
-

-

Bước 3: Tiến hành đánh giá
Căn cứ vào các chỉ số trong phiếu, GV SD các PP khác nhau
như: Quan sát, trò chuyện, phân tích sản phẩm, cho trẻ
thực hiện các bài tập để thu thập kết quả ghi vào phiếu
đánh giá.
33Đánh giá trong giáo dục mầm non.pdf

2. Nội dung đánh giá sự phát triển của trẻ
2.5. Cách lập và lưu giữ hồ sơ cá nhân của trẻ
• Hồ sơ gồm:
1. Lý lịch của trẻ
2. Sổ theo dõi sức khỏe, tiêm chủng của trẻ
3. Các sản phẩm của trẻ (vẽ, tô màu, cắt-dán…)
4. Kết quả đánh giá sự PT của trẻ cuối độ tuổi
5. Nhận xét của GV ( có thể ghi dưới phiếu đánh giá hoặc sổ
theo dõi sự phát triển của trẻ)