BÀI 12 TỔNG HỢP DAO ĐỘNG
MỤC TIÊU :

1. Kiến thức:
- Biết rằng có thể thay thế việc cộng hai hàm dạng sin x1 và x2 cùng tần số góc bằng việc cộng hai vectơ quay tương ứng và ở thời điểm t = 0. Nếu x1  , x2 
thì x1 + x2  +
- Hiểu được tầm quan trọng của độ lệch pha khi tổng hợp hai dao động. Biết được thế nào là dao động cưỡng bức, cộng hưởng.

2. Kỹ năng:
- Có kĩ năng dùng cách vẽ Frenen để tổng hợp hai dao động cùng tần số góc.
I. Độ lệch pha giữa hai dao động:
+ Hiệu số pha của 2 dao động gọi là độ lệch pha của hai dao động:  = (t +1)  (t + 2)
= 1  2
+ Các trường hợp
*  > 0  1 > 2: dao động x1 sớm pha hơn dao động x2 hay dao động x2 trễ pha hơn dao động x1
*  < 0  1 < 2: dao động x1 trễ pha hơn dao động x2 hay dđ x2 sớm pha hơn dao động x1
*  = 0;  = 2k : hai dao động cùng pha.
*  = ;  = (2k + 1) : hai dao động ngược pha.
II. Tổng hợp hai dao động điều hòa cùng tần số góc. Phương pháp giản đồ Fre-nen :
Xét 2 dao động điều hòa cùng phương, cùng tần số góc
x1 = A1cos(t + 1)
x2 = A2cos(t + 2)
Tổng hợp bằng cách vẽ Fre-nen (còn gọi là giản đồ vectơ)
x = x1 + x2
  

Vectơ là vectơ quay của dao động tổng hợp x và cũng quay đều quanh O với vận tốc góc .
III. Biên độ và pha ban đầu của dao động tổng hợp :
+ Biên độ của dao động tổng hợp:
A2 =
= (1)
+ Pha ban đầu của dao động tổng hợp:

tan = (2)

Vậy biểu thức của dao động tổng hợp là :
x = Acos(t + )




Trong đó : A và  cho bởi (1) và (2)
Nhận xét :

A phụ thuộc vào A1, A2 và độ lệch pha giữa x1 và x2.
+ A lớn nhất khi  = 0, tức x1 và x2 cùng pha.
+ A nhỏ nhất khi  = , tức x1 và x2 ngược pha.
+ Độ lệch pha bất kỳ:
|A1  A2|  A  A1 + A2
 Củng cố kiến thức: Ví dụ SGK

Hai dao động điều hòa cùng phương cùng tần số f = 50Hz có A1 = 2a, A2 = a và 1 = /3 , 2 =  . Tìm biên độ và pha ban đầu của dao động tổng hợp.

Bài tập về nhà: 1,3 /60 SGK. Đọc bài thực hành