Dấu chấm:
Dấu chấm hỏi:
Dấu chấm than:
Dấu phẩy:
Kết thúc câu (kể).
Kết thúc câu hỏi.
Kết thúc câu nêu sự ngạc nhiên, thú vị, tình cảm.
Ngăn cách các từ cùng loại
Kết thúc câu trả lời.
Ví dụ: Em là học sinh chăm chỉ, siêng năng.
Ngăn cách cụm từ TLCH và mẫu câu.
Ví dụ: Hôm nay, em phụ mẹ làm việc nhà.
ÔN DẤU CÂU

Môi hở răng lạnh
Máu chảy ruột mềm
Nhường cơm sẻ áo
Lá lành đùm lá rách
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Tìm các từ ngữ thể hiện lòng nhân hậu, tình cả yêu thương đồng loại?
- Lòng nhân ái, lòng vị tha, tình thân ái, tình thương mến, yêu quý, xót thương, đau xót, …
2. Câu tục ngữ: “Ở hiền gặp lành” khuyên chúng ta điều gì?
- Khuyên người ta sống hiền lành, nhân hậu vì sống như vậy sẽ gặp những điều tốt lành, may mắn.
Luyện từ và câu
DẤU HAI CHẤM
Thứ năm, ngày 30 tháng 9 năm 2021
a. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.” Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt cuộc đời của Người.
Theo Trường Chinh
b. Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.
Tô Hoài
Trong các câu văn, câu thơ sau đây,
dấu hai chấm có tác dụng gì?
c. Bà thương không muốn bán
            Bèn thả vào trong chum.
            Rồi bà lại đi làm
            Đến khi về thấy lạ:
            Sân nhà sao sạch quá
            Đàn lợn đã được ăn
            Cơm nước nấu tinh tươm
            Vườn rau tươi sạch cỏ.
                                Phan Thị Thanh Nhàn
a. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.” Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt cuộc đời của Người.
Theo Trường Chinh
Trong các câu văn, câu thơ sau đây,
dấu hai chấm có tác dụng gì?
a. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.” Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt cuộc đời của Người.
Theo Trường Chinh
Dấu hai chấm: báo hiệu bộ phận đứng sau là lời nói của nhân vật
Dấu hai chấm: báo hiệu bộ phận đứng sau là lời nói của nhân vật, dùng phối hợp với dấu ngoặc kép.
b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò :
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.
Tô Hoài
b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò :
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.
Tô Hoài
Câu được trích phía sau dấu hai chấm mang ý nghĩa gì? 
Lời nói của Nhà Trò
Lời nói của Dế Mèn
b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò :
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.
Tô Hoài
b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò :
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.
Tô Hoài
Dấu hai chấm: báo hiệu bộ phận đứng sau là lời nói của nhân vật
Dấu hai chấm: báo hiệu bộ phận đứng sau là lời nói của nhân vật, dùng phối hợp với dấu gạch đầu dòng.
c) Bà thương không muốn bán
Bèn thả vào trong chum.

Rồi bà lại đi làm
Đến khi về thấy lạ :
Sân nhà sao sạch quá
Đàn lợn đã được ăn
Cơm nước nấu tinh tươm
Vườn rau tươi sạch cỏ.
Phan Thị Thanh Nhàn
c) Bà thương không muốn bán
Bèn thả vào trong chum.

Rồi bà lại đi làm
Đến khi về thấy lạ :
Sân nhà sao sạch quá
Đàn lợn đã được ăn
Cơm nước nấu tinh tươm
Vườn rau tươi sạch cỏ.
Phan Thị Thanh Nhàn
Đằng sau dấu hai chấm là lời giải thích những điều lạ gì diễn ra trong nhà bà cụ?

- Sân đã được quét sạch.
- Đàn lợn đã được ăn.
- Cơm nước nấu tinh tươm.
- Vườn rau sạch cỏ.
c) Bà thương không muốn bán
Bèn thả vào trong chum.
Rồi bà lại đi làm
Đến khi về thấy lạ:
Sân nhà sao sạch quá
Đàn lợn đã được ăn
Cơm nước nấu tinh tươm
Vườn rau tươi sạch cỏ.
Phan Thị Thanh Nhàn
Dấu hai chấm: báo hiệu bộ phận đứng sau là lời giải thích cho bộ phận đứng trước.
b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.
c) …………….
Đến khi về thấy lạ:
Sân nhà sao sạch quá
Đàn lợn đã được ăn
Cơm nước nấu tinh tươm
Vườn rau tươi sạch cỏ.
- Dấu hai chấm cho biết bộ phận đứng sau là lời nói của một nhân vật (dùng phối hợp với dấu ngoặc kép).
a) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”. ...
- Dấu hai chấm cho biết bộ phận đứng sau là lời nói của một nhân vật (dùng phối hợp với dấu gạch đầu dòng).
- Dấu hai chấm cho biết bộ phận đứng sau là lời giải thích cho bộ phận đứng trước (những điều kì lạ mà bà cụ thấy khi về nhà.)
1. Dấu hai chấm báo hiệu bộ phận câu đứng sau nó là lời nói của một nhân vật hoặc lời giải thích cho bộ phận đứng trước.
Khi báo hiệu lời nói của nhân vật, dấu hai chấm được dùng phối hợp với dấu ngoặc kép hay dấu gạch đầu dòng.
II. Ghi nhớ
- Dấu hai chấm cho biết bộ phận đứng sau là lời nói của một nhân vật (dùng phối hợp với dấu ngoặc kép hay dấu gạch đầu dòng).
- Dấu hai chấm cho biết bộ phận đứng sau là lời giải thích cho bộ phận đứng trước (những điều kì lạ mà bà cụ thấy khi về nhà.)
4. Đến giờ chơi, học trò ngạc nhiên trông lên: Hoa nở lúc nào mà bất ngờ vậy?
1. Hôm trước mẹ dặn em: “Con ở nhà học trực tuyến nghiêm túc nhé.”
2. Vùng Hòn với đủ những vòm lá của đủ các loại cây trái: mít, dừa, mãng cầu, măng cụt,…
3. Mai hỏi Đào:
- Ước mơ lớn nhất của cậu là gì?
5. Mẹ mua cho em nhiều đồ dùng mới: bút viết, sách vở, quần áo mới.
- Dấu hai chấm cho biết bộ phận đứng sau là lời nói của một nhân vật (dùng phối hợp với dấu ngoặc kép hay dấu gạch đầu dòng).
1. Người Việt Bắc nói rằng: “Ai chưa biết hát bao giờ đến Ba Bể sẽ biết hát. Ai chưa biết làm thơ đến Ba Bể sẽ làm được thơ.”
2. Vườn của ông em có đủ các loại cây trái: mít, dừa, mãng cầu, măng cụt,…
3. Mai hỏi Đào:
- Ước mơ lớn nhất của cậu là gì?
- Dấu hai chấm cho biết bộ phận đứng sau là lời giải thích cho bộ phận đứng trước (những điều kì lạ mà bà cụ thấy khi về nhà.)
Trong các câu sau, mỗi dấu hai chấm có tác dụng gì?
a) Tôi thở dài :
- Còn đứa bị điểm không, nó tả thế nào?
- Nó không tả, không viết gì hết. Nó nộp giấy trắng cho cô. Hôm trả bài, cô giận lắm. Cô hỏi : “Sao trò không chịu làm bài?”
Theo Nguyễn Quang Sáng
III. Luyện tập
Tôi thở dài :
- Còn đứa bị điểm không, nó tả thế nào?
- Dấu hai chấm cho biết bộ phận đứng sau là lời nói của một nhân vật “tôi” (phối hợp với dấu gạch đầu dòng)
- Nó không tả, không viết gì hết. Nó nộp giấy trắng cho cô. Hôm trả bài, cô giận lắm. Cô hỏi : “Sao trò không chịu làm bài?”
- Dấu hai chấm cho biết bộ phận đứng sau là lời nói của cô giáo (phối hợp với dấu ngoặc kép).
Trong các câu sau, mỗi dấu hai chấm có tác dụng gì?
III. Luyện tập
b) Dưới tầm cánh chú bây giờ là luỹ tre xanh rì rào trong gió, là bờ ao với những khóm khoai nước rung rinh. Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất nước hiện ra : đồng với những đàn trâu thung thăng gặm cỏ; dòng sông với những đoàn thuyền ngược xuôi.
Theo Nguyễn Thế Hội
Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất nước hiện ra : đồng với những đàn trâu thung thăng gặm cỏ; dòng sông với những đoàn thuyền ngược xuôi.
- Dấu hai chấm cho biết bộ phận đứng sau là lời giải thích cho bộ phận đứng trước (những cảnh gì là cảnh tuyệt đẹp của đất nước).
2. Viết một đoạn văn theo truyện Nàng tiên Ốc, trong đó có ít nhất hai lần dùng dấu hai chấm:
- Một lần, dấu hai chấm dùng để giải thích.
- Một lần, dấu hai chấm dùng để dẫn lời nhân vật.
Hướng dẫn:
Con chọn 1 hoặc 2 đoạn truyện trong bài.
Chuyển thành lời kể của mình để viết văn.
Trong đoạn văn cần ít nhất hai lần dùng dấu hai chấm:
- Một lần, dấu hai chấm dùng để giải thích.
- Một lần, dấu hai chấm dùng để dẫn lời nhân vật.
2. Viết một đoạn văn theo truyện Nàng tiên Ốc, trong đó có ít nhất hai lần dùng dấu hai chấm:
- Một lần, dấu hai chấm dùng để giải thích.
- Một lần, dấu hai chấm dùng để dẫn lời nhân vật.
Ví dụ:
Bà lão nhẹ nhàng bước nhanh đến chum nước cầm chiếc vỏ ốc lên và đập vỡ. Nàng tiên Ốc giật mình, định chạy nhanh đến chum nước nhưng đã muộn: chiếc vỏ ốc xanh biêng biếc đã vỡ. Bà lão ôm lấy nàng dịu dàng nói :
- Con hãy ở đây với mẹ!
Dấu hai chấm đầu báo hiệu bộ phận đứng sau là lời giải thích cho bộ phận đứng trước “đã muộn”.
Dấu hai chấm sau (phối hợp với dấu gạch đầu dòng) báo hiệu bộ phận đứng sau là lời bà lão nói với nàng tiên Ốc.
Ngày xưa có một bà già nghèo khổ, ở trong túp lều tranh dột nát, sinh sống qua ngày bằng nghề mò cua bắt ốc. Một hôm bà bắt được một con ốc xinh đẹp khiến bà phải thốt lên: "Ôi! Con ốc đẹp quá!". Bà nuôi ốc ở trong chum như một người bạn sống cùng mình. Như mọi ngày, bà lại đi làm nhưng hôm nay về thấy lạ: sân nhà sạch sẽ, cơm nước tinh tươm, vườn rau sạch cỏ,... Thấy lạ bà chủ ý rình xem thì thấy một cô gái từ trong vỏ ốc bước ra, bà liền rón rén đập vỡ vỏ ốc và nhận cô gái làm con mình.
Sau khi đi làm về, cụ già thấy cảnh tượng trong nhà rất lạ: sân nhà được quét sạch, đàn lợn trong chuồng đang ngon giấc sau khi ăn no, cơm nước đã dọn sẵn trên mâm và vườn rau đã sạch cỏ sau khi được tưới tắm. Bà nấp bên hiên nhà và rình xem ai đã giúp bà như thế. Từ trong chum nước, một nàng tiên đẹp tuyệt trần hiện ra. Bà vội rón rén đến bên chum, lấy vỏ ốc ra đập vỡ rồi ân cần bảo: “Nếu thương lão thì xin hãy sống cùng nhau, thương yêu như mẹ con!” Nàng tiên dịu dàng: “Con xin vâng lời mẹ ạ”. Thế là từ đấy hai mẹ con sống trong niềm hạnh phúc ngập tràn.
D?n dị
- Hoàn thành bài tập 2.
- Ghi nhớ các tác dụng của dấu hai chấm.