CHÀO MỪNG CÁC EM

ĐẾN VỚI LỚP HỌC NGÀY HÔM NAY
Khởi động
Trong các từ ngữ sau, từ nào

thể hiện lòng nhân hậu,

tình cảm yêu thương đồng loại.

chăm chỉ, hào hiệp

A

thương mến, yêu quý

B

siêng năng, lười biếng

c

Câu 1

Rung chuông vàng

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Hết giờ
Trong các từ ngữ sau, từ nào

trái nghĩa với yêu thương.

dũng cảm, hào hiệp

A

độc ác, tàn bạo

B
che chở, yêu quý
c

Câu 2

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Hết giờ

Rung chuông vàng
Thứ ba ngày 13 tháng 9 năm 2022

Luyện từ và câu

DẤU HAI CHẤM
a) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.” Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt cuộc đời của Người.

_ (TheoTrường Chinh)_

Phần đằng sau dấu hai chấm là lời của ai?

?

Lời nói của chủ tịch Hồ Chí Minh.

I. Nhận xét

Trong các câu văn, câu thơ sau đây, dấu hai chấm có tác dụng gì?
”

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “ Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.” Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt cuộc đời của Người.

_ (Theo Trường Chinh)_

Dấu hai chấm: báo hiệu bộ phận đứng sau là lời nói của nhân vật, dùng phối hợp với dấu ngoặc kép.

: “
b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò :

- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.

_Tô Hoài _
b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò :

- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.

_Tô Hoài _

Câu được trích phía sau dấu hai chấm là lời của ai?

?

Lời nói của Nhà Trò

Lời nói của Dế Mèn
b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò :

- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.

Dấu hai chấm: báo hiệu bộ phận đứng sau là lời nói của nhân vật, dùng phối hợp với dấu gạch đầu dòng.
c) Bà thương không muốn bán

Bèn thả vào trong chum.
Rồi bà lại đi làm

Đến khi về thấy lạ :

Sân nhà sao sạch quá

Đàn lợn đã được ăn

Cơm nước nấu tinh tươm

Vườn rau tươi sạch cỏ.
c) Bà thương không muốn bán

Bèn thả vào trong chum.
Rồi bà lại đi làm

Đến khi về thấy lạ :

Sân nhà sao sạch quá

Đàn lợn đã được ăn

Cơm nước nấu tinh tươm

Vườn rau tươi sạch cỏ.

_ Phan Thị Thanh Nhàn _

Dấu hai chấm: báo hiệu bộ phận đứng sau là lời giải thích cho bộ phận đứng trước.

:
Báo hiệu bộ phận đứng sau là lời giải thích cho bộ phận đứng trước.

Báo hiệu bộ phận đứng sau là lời nói của nhân vật, (dùng phối hợp với dấu ngoặc kép)

Báo hiệu bộ phận đứng sau là lời nói của nhân vật, (dùng phối hợp với dấu gạch đầu dòng)
a) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”. ...
b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:

- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.
c) Bà thương không muốn bán

Bèn thả vào trong chum.
Rồi bà lại đi làm

Đến khi về thấy lạ :

Sân nhà sao sạch quá…
Tác dụng của dấu hai chấm

Câu dấu hai chấm

x

x

x
1. Dấu hai chấm báo hiệu bộ phận câu đứng sau nó là lời nói của một nhân vật hoặc lời giải thích cho bộ phận đứng trước.

* Khi báo hiệu lời nói của nhân vật, dấu hai chấm được dùng phối hợp với dấu ngoặc kép hay dấu gạch đầu dòng.
II. Ghi nhớ (SGK – Trang23)
Trong các câu sau, mỗi dấu hai chấm có tác dụng gì?

a) Tôi thở dài :

- Còn đứa bị điểm không, nó tả thế nào?

- Nó không tả, không viết gì hết. Nó nộp giấy trắng cho cô. Hôm trả bài, cô giận lắm. Cô hỏi : “Sao trò không chịu làm bài?”

_ Theo Nguyễn Quang Sáng_

III. Luyện tập
Tôi thở dài :

- Còn đứa bị điểm không, nó tả thế nào?

Tác dụng của dấu hai chấm:

Báo hiệu bộ phận đứng sau là lời nói của nhân vật “tôi” (phối hợp với dấu gạch đầu dòng)
- Nó không tả, không viết gì hết. Nó nộp giấy trắng cho cô. Hôm trả bài, cô giận lắm. Cô hỏi : “Sao trò không chịu làm bài?”

Tác dụng của dấu hai chấm:

Báo hiệu bộ phận đứng sau là câu hỏi của cô giáo _(phối hợp với dấu ngoặc kép)_
Trong các câu sau, mỗi dấu hai chấm có tác dụng gì?

b) Dưới tầm cánh chú bây giờ là lũy tre xanh rì rào trong gió, là bờ ao với những khóm khoai nước rung rinh. Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất nước hiện ra : cánh đồng với những đàn trâu thung thăng gặm cỏ; dòng sông với những đoàn thuyền ngược xuôi.

_ Theo Nguyễn Thế Hội_
Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất nước hiện ra : cánh đồng với những đàn trâu thung thăng gặm cỏ; dòng sông với những đoàn thuyền ngược xuôi.

Tác dụng của dấu hai chấm:

Báo hiệu bộ phận đứng sau là lời giải thích cho bộ phận đứng trước _(những cảnh gì là cảnh tuyệt đẹp của đất nước)_ Bài 2. Viết một đoạn văn theo truyện Nàng tiên Ốc, trong đó có ít nhất hai lần dùng dấu hai chấm:
*Bài 2. Viết một đoạn văn theo truyện Nàng tiên Ốc, trong đó có ít nhất hai lần dùng dấu hai chấm:

- Một lần, dấu hai chấm dùng để giải thích.
- Một lần, dấu hai chấm dùng để dẫn lời nhân vật.
Gợi ý:

Một hôm bà vẫn đi làm như mọi khi, nhưng giữa đường bà lại quay về, nấp sau cánh cửa bà bỗng thấy một chuyện kì lạ: Từ trong chum nước, một nàng tiên bước ra. Bà rón rén đến gần chum đập vỡ vỏ ốc.

Thấy động nàng tiên Ốc giật mình quay lại chui vào nhưng vỏ ốc đã vỡ. Bà lão ôm lấy nàng dịu dàng nói:

*Con hãy ở đây với mẹ !
Dấu hai chấm sau (phối hợp với dấu gạch đầu dòng) báo hiệu bộ phận đứng sau là lời bà lão nói với nàng tiên ốc.
Dặn dò

- Ghi nhớ các tác dụng của dấu hai chấm.

- Chuẩn bị bài sau: Từ đơn và từ phức.