KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ
1.Nêu công dụng của dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm.
2. Cho biết công dụng của dấu ngoặc đơn trong câu sau?
Xan-chô Pan-xa vội thúc lừa chạy đến cứu, và khi tới nơi thì thấy chủ nằm không cựa quậy : đó là kết quả cái ngã như trời giáng của lão và con Rô-xi-nan-tê.
(Đánh nhau với cối xay gió)
ĐÁP ÁN
1. - Dấu ngoặc đơn: Dùng đánh dấu phần chú thích ( giải thích, thuyết minh, bổ sung thêm).
- Dấu hai chấm: Dùng đánh dấu ( báo trước):
+ Phần giải thích,thuyết minh cho phần trước.
+ Lời dẫn trực tiếp hay lời đối thoại.
2. Dấu ngoặc đơn: Đánh dấu phần giải thích cho phần trước đó.
Thứ 4 ngày 08 tháng 12 năm 2021
Tiết 50: DẤU NGOẶC KÉP
Tiết 50: Dấu Ngoặc Kép
I.Công dụng
1. Ví dụ: SGK/141,142
1. Ví dụ: SGK/141,142
Dấu ngoặc kép trong những đoạn trích sau dùng để làm gì?
a.Thánh Găng-đi có một phương châm : “ Chinh phục được mọi người ai cũng cho là khó, nhưng tạo được tình thương, lòng nhân đạo, sự thông cảm giữa con người với con người lại càng khó hơn”.
( Theo Lâm Ngữ Đường, Tinh hoa xử thế)

b.Nhìn từ xa, cầu Long Biên như một dải lụa uốn lượn vắt ngang sông Hồng, nhưng thực ra “ dải lụa” ấy nặng tới 17 nghìn tấn !
( Thúy Lan, Cầu Long Biên- chứng nhân lịch sử )


c.Tre với người như thế đã mấy nghìn năm. Một thế kỉ “ văn minh”, “ khai hóa” của thực dân cũng không làm ra được một tấc sắt. Tre vẫn phải còn vất vả mãi với người.
( Thép Mới, Cây tre Việt Nam)

d.Hàng loạt vở kịch như “ Tay người đàn bà”, “ Giác ngộ”, “ Bên kia sông Đuống”, … ra đời.
( Ngữ văn 7, tập hai)

=>Đánh dấu lời dẫn trực tiếp (câu nói của Thánh Găng- đi).
=>Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt (nghĩa được hình thành trên cơ sở phương thức ẩn dụ).
=>Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai.
=>Đánh dấu tên các vở kịch
Tiết 50: Dấu Ngoặc Kép
I.Công dụng
1. Ví dụ: SGK/141,142
2. Ghi nhớ:
Dấu ngoặc kép dùng để:
- Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp
- Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt hay có hàm ý mỉa mai
- Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo, tập san, … được dẫn.



*Lưu ý:
- Những từ̀ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp được dẫn lại của người khác (đôi khi của chính người viết nhưng được dùng ở thời điểm khác).
Ví dụ: Tôi nói “nghe đâu” vì tôi thấy người ta bắn tin rằng mẹ và em tôi xoay ra sống bằng cách đó́.
- Trong văn bản in, tên tác phẩm, tờ báo, tập san… có thể in nghiêng, in đậm hoặc gạch chân. Nhưng trong văn bản viết tay thì dùng dấu ngoặc kép để đánh dấu là một cách làm phổ biến.
Ví dụ: Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu nhất của Ngô Tất Tố.
BÀI TẬP NHANH
1. Đọc bản tuyên ngôn độc lập đến nữa chừng, chủ tịch Hồ Chí Minh dừng lại và bỗng dưng hỏi: Tôi nói đồng bào nghe rõ không ?

2. Trong Bức thư Cà Mau ,Anh Đức kể nhiều đến những cuộc đấu tranh, những tội ác man rợ của địch ở mũi Cà Mau.

3. Tớ đang có âm mưu này ,Trang ạ. Rất thú vị nhé!
“ “
=> Đánh dấu lời dẫn trực tiếp
“ “
=>Đánh dấu tên tác phẩm
=> Hiểu theo nghĩa đặc biệt
“ “
Tiết 50: Dấu Ngoặc Kép
I.Công dụng
1. Ví dụ: SGK/141,142
2. Ghi nhớ:
II.Luyện tập
Bài tập 1:Công dụng của dấu ngoặc kép trong những đoạn trích:
a. Đánh dấu câu nói được dẫn trực tiếp.
1. Giải thích công dụng của dấu ngoặc kép trong những đoạn trích sau:
a. Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi như muốn bảo tôi rằng: “ A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à?”
(Nam Cao, Lão Hạc)
=>Đánh dấu câu nói được dẫn trực tiếp (câu nói lão Hạc tưởng như con chó Vàng muốn nói với lão).
Tiết 50: Dấu Ngoặc Kép
I.Công dụng
1. Ví dụ: SGK/141,142
2. Ghi nhớ:
II.Luyện tập
Bài tập 1:Công dụng của dấu ngoặc kép trong những đoạn trích:
a. Đánh dấu câu nói được dẫn trực tiếp.
b. Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai.
1. Giải thích công dụng của dấu ngoặc kép trong những đoạn trích sau:
b. Kết cục, anh chàng “ hầu cận ông lý” yếu hơn chị chàng con mọn, hắn bị chị này túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

=> Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai (một anh chàng được coi là hầu cận ông lí mà lại bị một chị chàng con mọn quật ngã).
Tiết 50: Dấu Ngoặc Kép
I.Công dụng
1. Ví dụ: SGK/141,142
2. Ghi nhớ:
II.Luyện tập
Bài tập 1:Công dụng của dấu ngoặc kép trong những đoạn trích:
a. Đánh dấu câu nói được dẫn trực tiếp.
b. Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai.
c. Đánh dấu từ ngữ được dẫn trực tiếp.
1. Giải thích công dụng của dấu ngoặc kép trong những đoạn trích sau:
c. Hai tiếng “ em bé” mà cô tôi ngân dài ra thật ngọt, thật rõ, quả nhiên đã xoắn chặt lấy tâm can tôi như ý cô tôi muốn.
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
=> Đánh dấu từ ngữ được dẫn trực tiếp (từ ngữ trong lời nói của người cô).
Bài tập 2
a. Biển vừa treo lên, có người qua đường xem, cười bảo
Nhà này xưa quen bán cá ươn hay sao mà bây giờ phải đề biển là cá tươi ?
Nhà hàng nghe nói bỏ ngay chữ tươi đi
(Treo Biển)
=> Dấu hai chấm đánh dấu báo trước lời thoại của nhân vật. Dấu ngoặc kép đánh dấu từ ngữ được dẫn lại
:
“ “
“ “
Bài tập 2

b.Nó nhập tâm lời dạy của chú Tiến Lê cháu hãy vẽ cái gì thân thuộc nhất với cháu
(Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)

:“C “
=> Dấu hai chấm đánh dấu báo trước lời thoại của nhân vật. Dấu ngoặc kép đánh dấu câu nói được dẫn trực tiếp
I.Công dụng
1. Ví dụ: SGK/141,142
2. Ghi nhớ:
II.Luyện tập
Bài tập 1:
Bài tập 2:
Bài tập 3:
Tiết 50: Dấu Ngoặc Kép
Bài tập 3:
a. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “ Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”.
=> Dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép để đánh dấu lời dẫn trực tiếp (dẫn nguyên văn lời của Hồ Chí Minh)
b. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói Người chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.
=> Không dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vì câu nói không được dẫn nguyên văn (lời dẫn gián tiếp)
I.Công dụng
1. Ví dụ: SGK/141,142
2. Ghi nhớ:
II.Luyện tập
Bài tập 1:
Bài tập 2:
Bài tập 3:
Bài tập 4:Viết một đoạn văn thuyết minh ngắn có dùng dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm và dấu ngoặc kép. Giải thích công dụng của các loại dấu câu này trong đoạn văn đó.
Chiếc nón là hình ảnh gắn bó quen thuộc của người phụ nữ Việt Nam. Bên cạnh áo dài, nón lá được xem là "linh hồn" của người phụ nữ Việt, là vật bất ly thân của họ trong xã hội xưa. Chiếc nón lá, giản dị và mộc mạc, che mưa che nắng cho người con gái trong lúc làm đồng áng, cũng làm tôn thêm vẻ đẹp duyên dáng đằm thắm của họ. Ở nước ta, mỗi địa phương đều có một chiếc nón đặc trưng: nón ngựa hay nón Gò Găng (Bình Định), nón quai thao (miền Bắc Việt Nam), nón bài thơ (Huế). Ngày nay, bên cạnh các loại đồ dùng  khác đa dạng và tiện dụng hơn, nón lá vẫn đóng một vai trò quan trọng trong cuộc sống và tinh thần con người Việt.
Tiết 50: Dấu Ngoặc Kép
BÀI TẬP ÁP DỤNG
1. Xác định công dụng của dấu ngoặc kép trong câu sau: Trong văn bản Ôn dịch, thuốc lá có câu văn: Năm 2000 là năm đầu tiên Việt Nam tham gia Ngày Trái Đất với chủ đề “Một ngày không dùng bao ni lông”.
=>Đánh dấu từ, ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp.
BÀI TẬP ÁP DỤNG
2.Hãy chỉ ra tác dụng của dấu ngoặc kép trong ví dụ sau: Suy cho cùng, chân lí, những chân lí của nhân dân ta cũng như của thời đại là giản dị: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”,...
(Đức tính giản dị của Bác Hồ)
=>Đánh dấu từ ngữ,câu,đoạn dẫn trực tiếp
Dấu ngoặc kép
Chúc các em học tốt
Ngữ văn 8