Chào mừng các thầy cô giáo về dự gi?
Kiểm tra bài cũ
Giải thích công dụng của dấu ngoặc đơn trong phần giới thiệu sau:
Hai bài thơ "Cảnh khuya" và "Rằm tháng giêng" (Nguyên tiêu) được Bác Hồ viết ở chiến khu Việt Bắc, trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp (1946- 1954).
(Sách giáo khoa Ngữ văn 7- Tập 1)
Em hãy nêu công dụng của dấu ngọăc đơn
1) Ví dụ:
a) Thánh Găng-đi có một phương châm: "Chinh phục được mọi người ai cũng cho là khó, nhưng tạo được tình thương, lòng nhân đạo, sự thông cảm giữa con người với con người lại càng khó hơn".
(Theo Lâm Ngữ Đường, Tinh hoa xử thế)
b) Nhìn từ xa, cầu Long Biên như một dải lụa uốn lượn vắt ngang sông Hồng, nhưng thực ra "dải lụa" ấy nặng tới 17 nghìn tấn!
(Thuý Lan, Cầu Long Biên - Chứng nhân lịch sử)
TIẾT 53. DẤU NGOẶC KÉP
I. CễNG D?NG
c) Tre với người như thế đã mấy nghìn năm. Một thế kỉ "văn minh", "khai hoá" của thực dân cũng không làm ra được một tấc sắt. Tre vẫn phải còn vất vả mãi với người.
(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
d) Hàng loạt vở kịch như "Tay người đàn bà", "Giác ngộ","Bên kia sông Đuống",. ra đời. (Ngữ văn 7, tập hai)
Dấu ngoặc kép dùng để đánh dấu:
a, Lời dẫn trực tiếp (một câu nói của thánh Găng - đi)

b, Từ ngữ hiểu theo một nghĩa đặc biệt, nghĩa được hình thành trên cơ sở phương thức ẩn dụ: dùng từ ngữ “dải lụa” để chỉ chiếc cầu (xem chiếc cầu như một dải lụa).

c, Từ ngữ có hàm ý mỉa mai bằng bằng việc dùng lại chính những từ ngữ mà thực dân Pháp thường dùng khi nói về sự cai trị của chúng đối với Việt Nam: khai hoá văn minh cho dân tộc lạc hậu. Vì vậy cũng có thể coi dấu ngoặc kép trong đoạn trích được dùng với cả công dụng 1.

d, Đánh dấu tên của các vở kịch

2. Nhận xét
TIẾT 53. DẤU NGOẶC KÉP
I. CÔNG DỤNG.
Dấu ngoặc kép được dùng để:
- Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp;
- Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt hay có hàm ý mỉa mai;
- Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo, tập san,... được dẫn.
* Ghi nh?
Một số điều lưu ý:

- Trong văn bản in, tên tác phẩm, tập san. có thể in đậm, in nghiêng hoặc gạch chân nhưng trong văn bản viết tay cần dùng dấu ngoặc kép để đánh dấu.

- Lời dẫn trực tiếp được đặt trong ngoặc kép cần chính xác cả về từ ngữ, dấu câu.

- Khi chuyển từ dẫn trực tiếp sang dẫn gián tiếp, không dùng dấu ngoặc kép và cần thay đổi một số từ ngữ cho phù hợp .
Dấu ngoặc đơn
Dấu ngoặc kép
Điểm giống nhau
Điểm khác nhau
- Dùng để chỉ ranh giới giữa lời viết và lời được dẫn. - Khi đọc phải ngắt đoạn và sử dụng ngữ điệu thích hợp.
Dùng dấu đơn ( )
Đánh dấu ranh giới phần chú thích (giải thích, thuyết minh, bổ sung thêm)
Dùng dấu đôi " "
Đánh dấu ranh giới lời dẫn trực tiếp.
Giúp người đọc hiểu theo một ý đặc biệt
Dùng kết hợp với dấu hai chấm.
II. LUYỆN TẬP
Bài tập 1: Giải thích công dụng của dấu ngoặc kép.
Dấu ngoặc kép dùng để đánh dấu:
a) Câu nói được dẫn trực tiếp. Đây là những câu nói mà lão Hạc tưởng như là con chó Vàng muốn nói với lão.
b) Từ ngữ được dùng với hàm ý mỉa mai: một anh chàng được coi là "hầu cận ông lí" mà bị một người đàn bà đang nuôi con mọn túm tóc lẳng ngã nhào ra thềm.
c) Từ ngữ được dẫn trực tiếp, " em bé" dẫn lại lời của người khác.
d) Từ ngữ được dẫn trực tiếp và cũng có hàm ý mỉa mai.
e) Từ ngữ được dẫn trực tiếp. "Mặt sắt ", " ngây vì tình" được dẫn lại từ hai câu thơ của Nguyễn Du.
TIẾT 53. DẤU NGOẶC KÉP
Bài tập 2: Đặt dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vào chỗ thích hợp (có điều chỉnh chữ viết hoa trong trường hợp cần thiết) trong đoạn trích và giải thích lí do.
a) Biển vừa treo lên, có người qua đường xem, cười bảo
- Nhà này xưa quen bán cá ươn hay sao mà bây giờ phải đề biển là cá tươi ?
Nhà hàng nghe nói, bỏ ngay chữ tươi đi. (Theo Treo biển)
" "
" "
:
= > Đặt dấu hai chấm sau cười bảo : (đánh dấu (báo trước) lời đối thoại), dấu ngoặc kép ở "cá tươi" và "tươi" (đánh dấu từ ngữ được dẫn lại).
b) Nó nhập tâm lời dạy của chú Tiến Lê cháu hãy vẽ cái gì thân thuộc nhất với cháu . (Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)
:
"
"
= > Đặt dấu hai chấm sau chú Tiến Lê: (đánh dấu (báo trước) lời dẫn trực tiếp), đặt dấu ngoặc kép cho phần còn lại: "Cháu hãy vẽ cái gì thân thuộc nhất với cháu." (đánh dấu câu nói đựơc dẫn trực tiếp).
- Lưu ý viết hoa từ "Cháu" vì mở đầu một câu.
a) Biển vừa treo lên, có người qua đường xem, cười bảo
- Nhà này xưa quen bán cá ươn hay sao mà bây giờ phải đề biển là cá tươi ?
Nhà hàng nghe nói, bỏ ngay chữ tươi đi. (Theo Treo biển)
b) Nó nhập tâm lời dạy của chú Tiến Lê Cháu hãy vẽ cái gì thân thuộc nhất với cháu . (Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)
II. LUYỆN TẬP:
Bài tập 2: Đặt dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vào chỗ thích hợp (có điều chỉnh chữ viết hoa trong trường hợp cần thiết) trong đoạn trích và giải thích lí do.
c) Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt! Lão đừng lo lắng gì cho cái vườn của lão. Tôi sẽ cố giữ gìn cho lão. Đến khi con trai lão về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ không chịu bán đi một sào. ( Theo Nam Cao, Lão Hạc)
= > Đặt dấu hai chấm sau bảo hắn : (đánh dấu (báo trước) lời dẫn trực tiếp), dấu ngoặc kép cho phần còn lại "Đây là. đi một sào." (đánh dấu lời dẫn trực tiếp). Cần viết hoa từ Đây
"
:
"
c) Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt! Lão đừng lo lắng gì cho cái vườn của lão. Tôi sẽ cố giữ gìn cho lão. Đến khi con trai lão về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn Đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ không chịu bán đi một sào. ( Theo Nam Cao, Lão Hạc)
TIẾT 53. DẤU NGOẶC KÉP
II. LUYỆN TẬP:
Bài tập 3: Vì sao hai câu có ý nghĩa giống nhau mà dùng những dấu câu khác nhau?
b) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói Người chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.
a) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : "Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do , đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành."
=> Dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép để đánh dấu lời dẫn trực tiếp (dẫn nguyên văn lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh )
=> Không dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép như trên vì câu nói không được dẫn nguyên văn (lời dẫn gián tiếp).
TIẾT 53. DẤU NGOẶC KÉP
II. LUYỆN TẬP:
Bài tập 4:Viết một đoạn văn thuyết minh ngắn có dùng dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm và dấu ngoặc kép. Giải thích công dụng của các loại dấu câu này trong đoạn văn đó.
Nhớ rừng là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất trong sự nghiệp thơ ca của Thế Lữ. Qua bài thơ, Thế Lữ đã chứng minh được tài năng nghệ thuật của mình trong việc sử dụng ngôn từ. Tài năng ấy đã được Hoài Thanh đánh giá bằng những lời trân trọng: "Đọc đôi bài, nhất là bài nhớ rừng, ta tưởng chừng thấy những chữ bị xô đẩy, bị dằn vặt bởi một sức mạnh phi thường. Thế Lữ như một viên tướng điều khiển đội quân việt ngữ bằng những mệnh lệnh không thể cưỡng được" (Thi nhân Việt Nam).
TIẾT 53. DẤU NGOẶC KÉP
II. LUYỆN TẬP:
Hướng dẫn ve� nhaứ:
- Học thuộc lòng phần ghi nhớ.
- Thực hiện các yêu cầu của phần CHUẨN BỊ Ở NHÀ bài Luyện nói: Thuyết minh về một thứ đồ dùng.
+ Xõy d?ng d�n ý cho d? b�i "Thuy?t minh v? cỏi phớch nu?c" theo yờu c?u trong SGK.
+ D? ki?n s? d?ng cỏc phuong phỏp thuy?t minh
Xin trân thành cảm ơn
các thầy cô và các em học sinh