SVTH : Hồ Thị Hà
Lớp : Hóa 4A
ĐỒNG ĐẲNG, ĐỒNG PHÂN, DANH PHÁP,TÍNH CHẤT VẬT LÝ, CẦU TRÚC
II. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
III. ĐIỀU CHẾ VÀ ỨNG DỤNG
IV. BÀI TẬP CỦNG CỐ
V. TRÒ CHƠI Ô CHỮ
ĐỒNG ĐẲNG, ĐỒNG PHÂN, DANH
PHÁP, TÍNH CHẤT VẬT LÝ VÀ CẦU TRÚC
1. Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp:
- Ankin là những hiđrocacbon mạch hở có một liên kết ba trong phân tử
- Dãy đồng đẳng của axetilen có công thức chung là CnH2n (n ≥ 2).
- Tên thay thế (IUPAC): Tương tự tên anken nhưng đổi –en thành – in
-Tên thường: = Tên gốc ankyl + axetilen
C5H8: Đồng phân và danh pháp ?
1. CH  CCH2 CH2 CH3

2. CH3C  CCH2 CH3
Pent-1-in hoặc n-propin axetilen
Pent-2-in hoặc etyl metyl axetilen
3-metylbutin hoặc iso-propin axetilen

C5H8
ĐỒNG ĐẲNG, ĐỒNG PHÂN, DANH
PHÁP, TÍNH CHẤT VẬT LÝ VÀ CẦU TRÚC
2. Tính chất vật lý:
- nC↑: tos↑, D↑ còn tonc↓.
- Ankin có tos, tonc, D cao hơn anken tương ứng
3. Cấu trúc phân tử:
Xem mô hình
- Trong phân tử ankin, 2 nguyên tử C của nối ba có lai hoá sp.
- Liên kết ba gồm: 1 σ + 2 π
- Góc liên kết HCH = HCC = 180o
Mô hình rỗng
Mô hình đặc
back
II. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
CỘNG
THẾ ION KIM LOẠI
OXI HOÁ
1. PHẢN ỨNG CỘNG: H2, Br2, HX, H2O,…
a) Cộng H2:
CH  CH + 2H2
CH3-CH3
Ni, to
CH  CH + H2

CH2 = CH2
Pd /PbCO3
b) Cộng Br2:
CH  CH + Br2
CCl4
CHBr = CHBr
CHBr = CHBr + Br2
CH2Br – CH2Br
- Với C2H2:
- Với đồng đẳng:
Xem TN
1. PHẢN ỨNG CỘNG: H2, Br2, HX, H2O,…
C2H5 - C  C – C2H5
+ Br2
C2H5 – CBr = CBr – C2H5
+ Br2
-20oC
20oC
C2H5 – CBr2– CBr2 – C2H5
Hex-3-in
3,4-đibromhex-3-en
3,3,4,4-tetrabromhexan
c) Cộng HCl:
CH  CH + HCl
HgCl2
150-200oC
CH2 = CH - Cl
Vinyl clorua
1. PHẢN ỨNG CỘNG: H2, Br2, HX, H2O,…
CH2 = CH – Cl + HCl
CH3 – CHCl2
1,1-đicloetan
d) Cộng H2O:
- CH  CH + H - OH
HgSO4/H+
[CH2 = CH - OH]
CH3 – CH = O
- CH3 - C  CH
HgSO4/H+
CH3 – C – CH3
O
80oC
80oC
1. PHẢN ỨNG CỘNG: H2, Br2, HX, H2O,…
=> Phản ứng cộng HX, H2O,… vào ankin bất đối cũng tuân theo quy tắc Maccopnhicop như anken.
e) Phản ứng đime hoá và trime hoá:
- CH  CH
+
CH  CH
Xt, to
CH2=CH-C  CH
Vinyl axetilen
+ CH  CH
+ CH  CH
CH
CH
- trime hoá:
C6H6 (benzen)
2. PHẢN ỨNG THẾ BẰNG ION KIM LOẠI
CH  CH +
- AgNO3 + 3NH3 + H2O
[Ag(NH3)2]OH
- NH4NO3
2[Ag(NH3)2]OH
AgC  CAg↓
+ 2H2O + 4NH3
(vàng nhạt)
=> PƯTQ:
R - C  C - H + [Ag(NH3)2]OH
R - C  C – Ag ↓ + H2O + 2NH3
Vàng nhạt
* Chú ý: P/ư này dùng để nhận biết các ank-1-in.
Xem TN
3. PHẢN ỨNG OXI HOÁ
- Oxi hoá hoàn toàn:
CnH2n-2 + (3n-1)/2O2 → nCO2 + (n-1)H2O
(∆H < 0)
- Oxi hoá không hoàn toàn:
3C2H2 + 8KMnO4 → 3K2C2O4 + 8MnO2 ↓ +
2KOH + 2H2O
* Chú ý: P/ư này cũng có thể dùng để nhận biết các ankin.
Xem TN
Xem TN
III. ĐIỀU CHẾ VÀ ỨNG DỤNG
1. Điều chế:
- Từ CaCO3, C và H2O theo sơ đồ sau:
CaCO3
to
CaO
+ C,lò điện
- CO
CaC2
+ H2O
C2H2
- CO2
- Ca(OH)2
- Từ CH4:
2CH4
1500oC
C2H2 + H2
* Phản ứng này dùng để điều chế C2H2 trong CN hiện nay.
Xem TN
III. ĐIỀU CHẾ VÀ ỨNG DỤNG
2. Ứng dụng:
C2H2
Nhựa PVC, PE
Axit axetic
Cao su
Nhiên lệu
Xem video
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 1. Viết các PTPƯ hoàn thành chuỗi biến hoá sau?
Axetat natri→ metan→ axetilen→ vinyl clorua
PVC
etilen
PE
Câu 2: Làm thế nào phân biệt 3 bình khí mất nhãn chứa CH4, C2H4 và C2H2?
Xem đáp án
ĐÁP ÁN PHẦN BT CỦNG CỐ
Câu 1: Các PTPƯ
1) CH3COONa + NaOH
CaO, to cao
CH4 ↑
- Na2CO3
2) CH4
1500oC,lln
C2H2 + H2
3) C2H2 + HCl
HgCl2
CH2 - CHCl
4) nCH2 - CHCl
5) C2H2 + H2
Pd/PbCO3
C2H4
6) nCH2 = CH2
(PE)
ĐÁP ÁN PHẦN BT CỦNG CỐ
Câu 2. Giải:
Dẫn các khí lần lượt đi qua các dung dịch AgNO3/NH3, dd Br2. Kết quả thu được như sau:
- Khí cho kết tủa vàng là:
- Khí chỉ làm mất màu dd Br2 là:
- Khí còn lại không cho hiện tượng gì là:
PTPƯ:
1) CH  CH + Ag2O
AgNO3/NH3
- H2O
AgC  CAg
2) C2H4 + Br2 → C2H4Br2
↓ Vàng nhạt
C2H2
C2H4
C2H2
Từ khoá
Bắt đầu
1
2
3
4
5
6
7
ĐA1
ĐA2
ĐA3
ĐA4
ĐA5
ĐA6
ĐA7
N
L
E
T
E
I
Chất đầu tiên trong dãy đồng đẳng của anken ?
U
N
H
Ộ
Ẩ
P
H
M
Ợ
G
H
P
Ù
T
R
N
Ệ
H
I
T
Ả
O
N
N
T
A
M
Ê
N
S
Á
G
N
Á
H
M
Phản ứng oxi hoá hoàn toàn còn gọi là ?
Phản ứng cộng hợp liên tiếp nhiều monome để tạo thành polime được gọi là?
Trong công nghiệp, chất tạo màu được gọi chung là ?
Phản ứng thế Clo vào CH4 xảy ra trong điều kiện này ?
Phản ứng có ∆H < 0 được gọi là phản ứng ?
Time
Chất đầu tiên của dãy đồng đẳng ankan có tên là ?
Hết giờ