Đẻ đất đẻ nước
Sử thi dân tộc Mường
I. GIỚI THIỆU:
1. Tác phẩm:
Thể tài: Sử thi thần thoại
Giải thích thế giới theo tư duy thần thoại và truyền thuyết của dân tộc Mường.
- Dài hơn 8000 câu, gồm 28 khúc ca.
2. Đoạn trích:
Thuộc phần mở đầu (khúc ca thứ nhất)
Quan niệm sự bắt đầu của thế giới: hỗn mang, chưa có sự sống.
II. ĐỌC HIỂU:
Ngày sinh ra đời trước
Thời điểm bắt đầu của thế giới
Chưa có
Trời
Ngôi sao đỏ đỏ
Đất
Ngọn cỏ xanh xanh
Sông, núi, đất, nước
Đường đi, ngọn đồi
Chưa có không gian sinh tồn và phát triển
Pạc lạc
Pời lời
Puổng luổng
Tịn vịn
Vũ trụ còn là một khối hỗn mang mịt mùng chưa định hình rõ rệt
II. ĐỌC HIỂU:
muốn dậy
nhưng chưa có
Móc
Bứng
Luồng
Cau
Bướm
Ba ba
Mong tường, mong ống
Cá chuối, cá gáy
Con nhà, con người
Lóng
Buồng
Ngãnh
Mo ne
Râu
ngực, hông
Sừng, ngà
Mang, vây
Mặt mũi
Chưa có còn có nghĩa là chưa hòan chỉnh. Những bộ phận còn thiếu là phần quan trọng nhất của sự vật
II. ĐỌC HIỂU:
muốn dậy
nhưng chưa nên, chưa có
Củ mài
Dây sắn
Dây sọ
Hàng cày
Hàng mai
leo vắt leo vờ
néo vò
leo đất leo nước
tay
Búa, en
Chưa đủ điều kiện phát triển
II. ĐỌC HIỂU:
muốn dậy
nhưng chưa có
Cờ hẹp
Chim nen
Trâu
Chim nhò
Đen đén
Chào mào
Chim hoong
Cờ tường
Chim choóc
Bò
Chim nhiện
Chim trả
Chim coong
Chim hủi
Chưa đủ hệ thống
II. ĐỌC HIỂU:
? Tuy vạn vật chưa hoàn chỉnh, chưa đủ điều kiện, hệ thống để xuất hiện, phát triển nhưng sự sống ẩn chứa tiềm năng rất lớn.
? Tác giả dân gian hình dung sự hình thành của thế giới là không đơn giản:
+ mọi thứ sinh ra đều có nguyên nhân và lợi ích của nó,
+ mọi sự hình thành đều nằm trong một hệ thống
? Cơ sở triết học duy vật
III. TỔNG KẾT:
- Diễn đạt ngây thơ, hồn nhiên.
- Có sự hòa quyện giữa tư duy thần thoại và thế giới quan duy vật.
? Kết tinh vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ của dân tộc.