PHẦN MỞ ĐẦU
Trong một lần gặp mặt hiệu trưởng các trường đại học ngày 28 tháng 8 năm 2007, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo đã đề cập đến “Sứ mạng và những bài toán của giáo dục đại học Việt Nam”. Ông đã phát biểu: “Sau khi tốt nghiệp đại học và đi làm không ai cấm chúng ta mở sách để thiết kế một cái máy hay giải một bài toán kinh tế. Vậy tại sao ở bậc đại học, chúng ta lại cấm mở sách khi thi? Hãy đào tạo như một môi trường đi làm”.
Vấn đề được đề cập lần đầu tiên bởi chính người đứng đầu trong việc hoạch định những quốc sách cho nền giáo dục Việt Nam. Vậy ta thấy được tầm quan trọng của vấn đề này. Từ trước đến giờ việc mở sách, tài liệu trong lúc thi hay làm bài kiểm tra mặc nhiên bị coi là gian lận và được gọi chung bằng một từ là “quay cóp”. Hiện tượng này đã thành một vấn nạn lan tràn trong giới học sinh, sinh viên Việt Nam. Tác hại của vấn đề này hiển nhiên ai cũng rõ: đấy là sự bất công trong thi cử, sự đối phó, rèn luyện học sinh, sinh viên thành người gian lận và quen với sự gian lận.
Trong phạm vi tiểu luận này, em xin phép đề cập đến thực trạng thi cử của chúng ta hiện nay, mối quan hệ giữa cách học, cách dạy và cách thi, bàn luận vấn đề “Thi được mở sách” – Phải chăng đó là sự đổi mới tư duy rất mạnh mẽ?
Phần nội dung
Chương I: “Thi được mở sách”, phải chăng đó là sự đổi mới tư duy rất mạnh mẽ?

1. Thực trạng việc thi cử ở nước ta hiện nay
Việc dạy và học của chúng ta hiện nay chịu tác động nặng nề bởi mục tiêu thi cử. Học để thi. Dạy để thi đua có thành tích thi cử tốt nhất. Do đó việc giảng dạy ở đây chủ yếu là truyền thụ các kiến thức, luyện các kỹ năng làm bài kiểm tra và bài thi mà ít để ý đến việc thông qua dạy kiến thức để dạy học sinh cách suy luận khoa học, rèn luyện tư duy độc lập, sáng tạo cho học sinh, ít khuyến khích các tìm tòi khám phá. Nói chung việc giảng dạy hiện nay chủ yếu là dạy kiến thức mà ít dạy cho học sinh cách học, cách suy nghĩ, cách giải quyết các vấn đề một cách thông minh, độc lập và sáng tạo.
Để đánh giá một quá trình dạy và học, tất nhiên phải có kiểm tra, thi cử. Thế nhưng do cách kiểm tra, thi cử hiện nay ở nước ta quá lạc hậu (từ cách thức đến nội dung) nên dẫn tới việc dạy và học mang tính đối phó như đã nói trên. Bên cạnh vấn đề thi cử thì nội dung chương trình, sau nhiều lần cải tiến, xem ra vẫn quá nặng nề, ôm đồm tạo khó khăn cho việc dạy và học một cách khoa học. Vậy thì chúng ta phải thay đổi theo hướng nào?
Thi và kiểm tra là để nhận biết đối tượng đã lĩnh hội kiến thức như thế nào cũng như khả năng của họ. Mặt khác, thi và kiểm tra học sinh đồng thời cũng là để người truyền đạt có dịp nhận thức lại năng lực của chính mình, để từ đó tự điều chỉnh. đó là hai mặt của một vấn đề thi và vì bấy lâu nay ngành giáo dục xem nhẹ một mặt nên các nguy cơ về giáo dục đã và sẽ xuất hiện.
Tôi đã phải chịu đựng thảm cảnh “thầy đọc, trò chép” triền miên. nhiều khi thấy bức bối vô cùng mà không làm thế nào thay đổi được. Lối đào tạo như thế bóp chết tính sáng tạo của người học mà chỉ sản sinh ra một thế hệ sinh viên thụ động và chỉ biết tuân thủ mệnh lệnh. Nên chăng, huỷ bỏ cách giảng dạy đọc chép nhàm chán hiện nay và thay thế bằng các phương pháp giảng dạy hiện đại như thầy hướng dẫn trò, trọ tự học và nâng cao các buổi thảo luận, đối thoại, đi thực tế…
Tuy nhiên, vấn đề này không thể giải quyết một sớm một chiều mà đòi hỏi phải có sự quyết tâm của chính phủ, sự đồng thuận của toàn xã hội và hơn thế nữa là trái tim, khối óc của những nhà giáo Việt Nam.
Thực tế đã chứng minh, trong xã hội hôm nay những ý tưởng, chủ trương đúng đắn phù hợp với thời cuộc luôn được dư luận xã hội đón nhận và cổ vũ. những đổi mới mang tính cách mạng trong giáo dục có ý nghĩa hết sức to lớn cho sự phát triển và hội nhập của nước ta.
Hãy tin tưởng vào cách làm mới này mặc dù có nhiều khó khăn. Khó khăn vì đây là sự đổi mới tư duy rất lớn, một sự chuyển đổi từ triết lý giáo dục Nho giáo Khổng tử sang một triết lý mới,