CHỦ ĐỀ 2: GIÁO DỤC KĨ THUẬT, CÔNG NGHỆ TRONG HỆ THỐNG
GIÁO DỤC QUỐC DÂN

KHỞI ĐỘNG
Người học lựa chọn
những hướng đi nào
sau khi kết thúc trung
học cơ sở để có cơ hội
a) Kĩ sư cơ khí

b) Thợ lắp điện cho tòa nhà

Hình 2.1. Một số nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ

nghề nghiệp như minh
họa ở Hình 2.1?

Hướng đi sau khi tốt nghiệp THCS để có cơ hội nghề nghiệp như minh họa
trong Hình 2.1:
1. Học tiếp lên Trung học phổ thông (THPT):
- Học chương trình giáo dục phổ thông, rèn luyện
kiến thức và kỹ năng cần thiết cho bậc đại học.
- Sau khi tốt nghiệp THPT, có thể thi vào đại học,
cao đẳng hoặc học nghề.
2. Học nghề:
- Theo học tại các trường trung cấp nghề, cao
đẳng nghề để học một nghề cụ thể.
- Sau khi tốt nghiệp, có thể có việc làm ngay hoặc
tiếp tục học lên cao hơn.

NỘI DUNG BÀI HỌC
1

Cơ cấu hệ thống giáo dục Việt Nam

2

Phân luồng và cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ
thuật, công nghệ trong hệ thống giáo dục

3

Những hướng đi liên quan đến nghề nghiệp trong
lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau trung học cơ sở

1. CƠ CẤU HỆ THỐNG
GIÁO DỤC VIỆT NAM

1. Cơ cấu hệ thống giáo dục Việt Nam
Thảo luận nhóm

Quan sát hình 2.2 và mô tả
các cấp học, trình độ đào tạo
của hệ thống giáo dục Việt
Nam.

Mô tả các cấp học, trình độ đào tạo của hệ thống giáo dục Việt Nam.

Hướng dẫn

 Nêu số năm, số lớp của từng cấp học.
 Các trình độ đào tạo.

Hệ thống giáo dục Việt Nam theo Hình 2.2:
- Cấp học:
+ Giáo dục mầm non: Nhà trẻ (từ 3 tháng đến 3 tuổi); Mẫu giáo
(từ 3 đến 5 tuổi)
+ Giáo dục phổ thông: Tiểu học (5 năm); Trung học cơ sở (4
năm); Trung học phổ thông (3 năm)
+ Giáo dục nghề nghiệp: Sơ cấp (2 năm); Trung cấp (3 năm); Cao
đẳng (2-3 năm)
+ Giáo dục đại học: Đại học (4-5 năm); Thạc sĩ (1-2 năm); Tiến sĩ
(3 - 4 năm)
- Trình độ đào tạo:
+ Giáo dục mầm non: Chứng chỉ nghề nghiệp
+ Giáo dục phổ thông: Bằng tốt nghiệp tiểu học; Bằng tốt nghiệp
trung học cơ sở; Bằng tốt nghiệp trung học phổ thông
+Giáo dục nghề nghiệp: Chứng chỉ sơ cấp nghề; Bằng trung cấp
nghề; Bằng cao đẳng nghề
+ Giáo dục đại học: Bằng đại học; Bằng thạc sĩ; Bằng tiến sĩ

1. Cơ cấu hệ thống giáo dục Việt Nam
Hệ thống giáo dục quốc dân: Hệ thống giáo dục mở, liên thông

Giáo dục

Giáo dục

chính quy

thường xuyên

1. Cơ cấu hệ thống giáo dục Việt Nam
Cấp học, trình độ đào tạo:
 Giáo dục
mầm non:

Giáo dục nhà trẻ

Giáo dục mẫu giáo

1. Cơ cấu hệ thống giáo dục Việt Nam
Cấp học, trình độ đào tạo:
 Giáo dục phổ thông:

Giáo dục tiểu học
(lớp 1-5)

Giáo dục THCS
(lớp 6-9)

Giáo dục THPT
(lớp 10-12)

1. Cơ cấu hệ thống giáo dục Việt Nam
Cấp học, trình độ đào tạo:
 Giáo dục đại học:

Trình độ đại học

Thạc sĩ

Tiến sĩ

1. Cơ cấu hệ thống giáo dục Việt Nam
Cấp học, trình độ đào tạo:
 Giáo dục nghề nghiệp: 
Trình độ sơ cấp
 Trình độ trung cấp
 Cao đẳng
 Các chương trình đào tạo nghề nghiệp

1. Cơ cấu hệ thống giáo dục Việt Nam
Cấp học, trình độ đào tạo:
 Giáo dục thường xuyên:

Trung học

Trung học

Bồi dưỡng nâng

cơ sở

phổ thông

cao trình độ

1. Cơ cấu hệ thống giáo dục Việt Nam

- Hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm:
giáo dục chính quy và giáo dục thường
xuyên.
- Giáo dục chính quy có các cấp học:
giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông,
giáo dục nghề nghiệp (trình độ: sơ cấp,
trung cấp và cao đẳng), giáo dục đại học
(trình độ: đại học, thạc sĩ và tiến sĩ).

2. PHÂN LUỒNG VÀ CƠ HỘI
LỰA CHỌN NGHỀ NGHIỆP
KĨ THUẬT, CÔNG NGHỆ
TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC

2.1. Thời điểm có sự phân
luồng

Thảo luận nhóm
đôi

Phân luồng
trong giáo dục
là gì?

2.1. Thời điểm có sự phân
luồng

 Phân luồng trong giáo dục:
tổ chức hoạt động giáo dục
trên cơ sở thực hiện hướng
nghiệp trong giáo dục.

2.1. Thời điểm có sự phân
luồng

Thảo luận nhóm
Tìm hiểu thông tin trong Hình 2.3, 2.4
và nội dung trong SGK tr.10, 11 để
trả lời câu hỏi: Giải thích các thời
điểm có sự phân luồng học sinh
trong hệ thống giáo dục.

Giải thích các thời điểm có sự phân luồng học sinh trong hệ thống giáo dục:
- Sau khi tốt nghiệp Trung học cơ sở (THCS):
+ Tiếp tục học lên THPT: Đây là con đường phổ
biến nhất, giúp học sinh có kiến thức và kỹ năng
cần thiết để thi vào đại học hoặc cao đẳng.
+ Học nghề: Học sinh có thể theo học tại các
trường trung cấp nghề, cao đẳng nghề để học một
nghề cụ thể. Sau khi tốt nghiệp, học sinh có thể có
việc làm ngay hoặc tiếp tục học lên cao hơn.
+ Tham gia vào thị trường lao động: Một số học
sinh có thể lựa chọn đi làm sau khi tốt nghiệp
THCS. Tuy nhiên, để có được công việc tốt, học
sinh cần phải có kỹ năng nghề nghiệp nhất định.

Giải thích các thời điểm có sự phân luồng học sinh trong hệ thống giáo dục:
- Sau khi tốt nghiệp Trung học phổ thông
(THPT):
+ Thi vào đại học hoặc cao đẳng: Đây là con
đường giúp học sinh có được trình độ chuyên
môn cao hơn và có nhiều cơ hội nghề nghiệp
hơn.
+ Học nghề: Học sinh có thể theo học tại các
trường cao đẳng nghề để học một nghề cụ thể.
Sau khi tốt nghiệp, học sinh có thể có việc làm
ngay hoặc tiếp tục học lên cao hơn.
+ Tham gia vào thị trường lao động: Một số học
sinh có thể lựa chọn đi làm sau khi tốt nghiệp
THPT. Tuy nhiên, để có được công việc tốt, học
sinh cần phải có kỹ năng nghề nghiệp nhất định.

 Thời điểm có sự phân luồng:

Tốt nghiệp THCS.
Tốt nghiệp THPT.

Thời điểm HS tốt nghiệp
THCS:
 Học tại trường THPT.
 Học tại trung tâm giáo dục thường xuyên.
 Học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp
đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp.

 Thời điểm có sự phân luồng:

Tốt nghiệp THCS.
Tốt nghiệp THPT.

Thời điểm HS tốt nghiệp
 THPT:
Học tại cơ sở giáo dục đại học.
 Học tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo trình độ cao đẳng.

2.Phân luồng và cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ
thuật, công nghệ trong hệ thống giáo dục:

2.1. Thời điểm có sự phân luồng:
Sự phân luồng HS trong giáo dục phổ
thông được thực hiện tại thời điểm HS
tốt nghiệp trung học cơ sở và tốt
nghiệp trung học phổ thông.

2.2. Cơ hội lựa chọn nghề
nghiệp

Thợ Hàn

Điện dân dụng

Công nghệ kĩ thuật hóa học

Bậc đào tạo nào giúp em có thể làm việc ở các ngành,
nghề trong hình?

2.2. Cơ hội lựa chọn nghề
nghiệp

Thợ Hàn

Điện dân dụng

Trung cấp, cao đẳng, đại
học.

Công nghệ kĩ thuật hóa học

2.2. Cơ hội lựa chọn nghề
nghiệp

Thảo luận nhóm
Tìm hiểu nội dung trong SGK tr.11, 12
để trả lời câu hỏi: Hãy cho biết những
bậc đào tạo nghề trong lĩnh vực kĩ thuật,
công nghệ. Bậc nào phù hợp với HS tốt
nghiệp THCS, HS tốt nghiệp THPT?

Tốt

nghiệp

THCS:
Lựa chọn nghề đào tạo trình độ sơ cấp,
trung cấp tại các cơ sở giáo dục nghề
nghiệp.
Một số ngành, nghề:

Thợ xây nhà

Thợ hàn

Thợ sửa chữa điện
dân dụng

Tốt

nghiệp

THPT:
Lựa chọn các ngành đào tạo trình độ
cao, cao đẳng, đại học,…
Một số ngành, nghề:

Kĩ sư xây dựng

Kĩ sư điện

Kĩ sư cơ khí

2.Phân luồng và cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ
thuật, công nghệ trong hệ thống giáo dục:
2.2. Cơ hội lựa chọn nghề nghiệp:
HS có nhiều cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ thuật, công nghệ
trong hệ thống giáo dục:
- Tốt nghiệp THCS, HS có thể lựa chọn các nghề đào tạo
trình độ sơ cấp, trung cấp.
- Tốt nghiệp THPT, HS có thể lựa chọn các ngành đào tạo
trình độ đại học hoặc cao đẳng để tiếp tục học tập.
- HS cũng có thể học ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào
tạo trình độ sơ cấp, trung cấp, chương trình đào tạo nghề
nghiệp khác.

3. NHỮNG HƯỚNG ĐI LIÊN QUAN
ĐẾN NGHỀ NGHIỆP TRONG
LĨNH VỰC KĨ THUẬT, CÔNG NGHỆ
SAU TRUNG HỌC CƠ SỞ

3. Những hướng đi liên quan đến nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ
sau trung học cơ sở
Thảo luận nhóm

Tìm hiểu nội dung trong SGK tr.12 để
trả lời câu hỏi: Hãy nêu những
hướng đi liên quan đến nghề nghiệp
trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ
phù hợp với học sinh sau khi kết thúc
trung học cơ sở.

Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, học sinh có thể lựa chọn những hướng đi liên
quan tới nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau:
- Học tiếp trung học phổ thông và lựa chọn các môn học
thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên, kĩ thuật, công nghệ
như: Vật lí, Hoá học, Sinh học, Công nghệ hoặc Tin học
phù hợp với định hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ
thuật, công nghệ.
- Theo học chương trình đào tạo trình độ sơ cấp, trung
cấp những nghề nghiệp thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công
nghệ.
- Tham gia lao động sản xuất tại địa phương hoặc tại các
cơ sở sản xuất, kinh doanh thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công
nghệ khi đã đủ 15 tuổi và làm những công việc được quy
định trong Bộ luật Lao động (2019). Khi làm trong cơ sở
sản xuất, kinh doanh, tuỳ theo công việc, người lao động
sẽ được đào tạo ngắn hạn để đảm bảo có đủ năng lực thực
hiện công việc được phân công.

3. Những hướng đi liên quan đến nghề
nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau
trung học cơ sở
Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở:
- HS có thể tiếp tục học cấp Trung học phổ
thông và lựa chọn học nghề trình độ sơ cấp hoặc
trung cấp thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ.
- HS cũng có thể tham gia thị trường lao động ở
nhóm nghề nghiệp giản đơn, phù hợp lứa tuổi
và đúng pháp luật.

LUYỆN TẬP

Luyện tập (SGK tr.12)
Câu 1. Nêu các cấp học và trình độ đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt
Nam.
Câu 2. HS tốt nghiệp THCS và THPT có thể tiếp tục học tập ở những cơ sở giáo dục
nào? HS có thể có những cơ hội nghề nghiệp nào trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ?

Câu 3. Tốt nghiệp THCS, HS có thể lựa chọn những hướng đi nào liên quan đến nghề
nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ?

Trả lời

Câu 1. Cấp học, trình độ đào tạo của hệ thống
giáo dục quốc dân:

⁕ Giáo dục mầm non: giáo dục nhà trẻ, giáo dục mẫu giáo.
⁕ Giáo dục phổ thông: giáo dục tiểu học (lớp 1-5), giáo dục trung học cơ sở
(lớp 6-9), giáo dục trung học phổ thông (lớp 10-12).
⁕ Giáo dục đại học: trình độ đại học, trình độ thạc sĩ, trình độ tiến sĩ.
⁕ Giáo dục nghề nghiệp: trình độ sơ cấp, trình độ trung cấp, trình độ cao
đẳng, các chương trình đào tạo nghề nghiệp khác.

Trả lời

Câu 2. Cơ sở giáo dục và cơ hội nghề nghiệp cho học sinh

sau khi tốt nghiệp THCS và THPT:
- Sau khi tốt nghiệp THCS:
- Học sinh có thể lựa chọn:
+ Tiếp tục học lên THPT: Đây là con đường phổ biến nhất.
+ Học nghề: Học sinh có thể theo học tại các trường trung cấp nghề, cao đẳng nghề để học một
nghề cụ thể.
+ Tham gia vào thị trường lao động: Một số học sinh có thể lựa chọn đi làm sau khi tốt nghiệp
THCS. Tuy nhiên, để có được công việc tốt, học sinh cần phải có kỹ năng nghề nghiệp nhất định.
- Sau khi tốt nghiệp THPT:
- Học sinh có thể lựa chọn:
+ Thi vào đại học hoặc cao đẳng: Đây là con đường giúp học sinh có được trình độ chuyên môn
cao hơn và có nhiều cơ hội nghề nghiệp hơn.
+ Học nghề: Học sinh có thể theo học tại các trường cao đẳng nghề để học một nghề cụ thể.
+ Tham gia vào thị trường lao động: Một số học sinh có thể lựa chọn đi làm sau khi tốt nghiệp
THPT. Tuy nhiên, để có được công việc tốt, học sinh cần phải có kỹ năng nghề nghiệp nhất định.

Trả lời

Câu 3. Tốt nghiệp trung học cơ sở, học sinh có thể lựa
chọn những hướng đi sau liên quan đến nghề nghiệp trong
lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ

⁕ Học THPT: Chọn các trường THPT có lớp chuyên về kỹ thuật, công nghệ hoặc
các trường THPT có liên kết với các trường đại học, cao đẳng kỹ thuật.
⁕ Học trung cấp nghề: Chọn các ngành nghề kỹ thuật, công nghệ phù hợp với sở
thích, năng lực bản thân và nhu cầu thị trường lao động.
⁕Tham gia các chương trình đào tạo nghề ngắn hạn: Học các kỹ năng nghề nghiệp
cụ thể trong lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ.

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG
Hãy tìm hiểu và kể tên các cơ sở giáo dục nghề
nghiệp đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp ở địa phương
em. Cho biết những ngành nghề đào tạo trình độ sơ cấp,
trung cấp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ của các cơ
sở giáo dục nghề nghiệp đó.

VẬN DỤNG
Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp ở địa phương:

 Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp –
Giáo dục thường xuyên tỉnh Gia Lai

 Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ
Quy Nhơn

VẬN DỤNG
Ngành nghề đào tạo lĩnh vực kĩ thuật, công
nghệ:

Công nghệ

Công nghệ

Cắt gọt kim

thông tin.

ô tô.

loại.

VẬN DỤNG
Ngành nghề đào tạo lĩnh vực kĩ thuật, công
nghệ:

Thợ Hàn.

Điện.

Cơ khí.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ôn lại kiến thức

Làm bài tập

đã học.

trong SBT.

Trả lời lại câu hỏi đặt

Đọc và tìm hiểu trước Chủ đề 3:

ra ở phần Mở đầu.

Thị trường lao động kĩ thuật,
công nghệ tại Việt Nam.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ
LẮNG NGHE, HẸN GẶP LẠI!