Tiết 12 – Bài 13: DI TRUYỀN LIÊN KẾT
_Ruồi giấm và NST của ruồi giấm_

_Ruồi giấm và chu trình sống_

1 ngày

Trứng

Dòi 1

Dòi 2

1 ngày

Dòi 3

2-3 ngày

3-4 ngày

1 ngày

1 ngày
Ai là Moocgan?

A

C

B

B

G. Menđen

Albert Einstein Đâu là đối tượng Moocgan nghiên cứu?
A

B

C

B
https://www.youtube.com/watch?v=KQ9byQkr1-w
Theo em vì sao Moocgan chọn ruồi giấm làm vật thí nghiệm?

* Vì ruồi giấm có kích thước nhỏ, ăn ít.
B. Vì ruồi giấm dễ gặp trong tự nhiên.

C. Vì ruồi giấm dễ nuôi trong ống nghiệm, đẻ nhiều, vòng đời ngắn (10 - 14 ngày)

D. Vì ruồi giấm lành
1 ngày

Trứng

Dòi 1

Dòi 2

1 ngày

Dòi 3

2-3 ngày

3-4 ngày

1 ngày

1 ngày

Ruồi giấm có những ưu điểm gì để được lựa chọn làm vật thí nghiệm?

- Ruồi giấm mang nhiều đặc điểm thuận lợi cho các nghiên cứu di truyền:

+ Dễ nuôi trong ống nghiệm.

+ Đẻ nhiều.

+ Vòng đời ngắn.

+ Có nhiều biến dị dễ quan sát.

+ Số lượng NST ít (2n = 8)
Trình bày thí

nghiệm

của Moocgan?
P T/C :

F1

Lai phân tích

FB

X

F1

Sau đó, ông thực hiện phép lai giữa ruồi đực F1 với ruồi cái thân đen, cánh cụt

1 : 1

Thí nghiệm của Moocgan

Lai 2 dòng ruồi giấm thuần chủng thân xám, cánh dài và thân đen, cánh cụt

F1 toàn ruồi thân xám, cánh dài.

Thu được ở thế hệ sau có tỷ lệ là : 1 thân xám, cánh dài : 1 thân đen, cánh cụt.

Hãy mô tả thí nghiệm của Moocgan ?

Xám, dài

Đen, cụt

Xám, dài

x
I – Thí nghiệm của Moocgan:

Ptc :

F1 :

X

Xám, dài

Đen, cụt

Qua sơ đồ thì theo em đâu là tính trạng trội? Vì sao?

Thân xám trội so với thân đen, cánh dài trội so với cánh cụt.

Xám, dài

F LPT:

Xám, dài

X

Đen, cụt

F :

:

Xám, dài

Đen, cụt
I – Thí nghiệm của Moocgan:

Ptc :

F1 :

X

Xám, dài

Đen, cụt

Viết sơ đồ lai của thí nghiệm trên theo lai hai cặp tính trạng độc lập của Menden?

Xám, dài

F LPT:

Xám, dài

X

Đen, cụt

F :

:

Xám, dài

Đen, cụt

Ptc: BBVV x bbvv

GP: BV bv

F1: BbVv (Xám, dài)

F1 LPT: BbVv x bbvv

G: BV, Bv, bV, bv bv

F:

TLKG: 1BBVV : 1Bbvv : 1bbVv : 1bbvv

TLKH: 1 XD : 1XC : 1 ĐD : 1 ĐC

Quy ước: B: Quy định TT thân xám

b: Quy định TT thân đen

V: Quy định TT cánh dài

v: Quy định TT cánh cụt

? So sánh kết quả sơ đồ lai trên và thực tế thí nghiệm của Moocgan?

? F1 phải tạo ra bao nhiêu loại giao tử thì mới tham gia lai PT được kết quả kiểu hình 1:1?

F1 phải tạo ra 2 loại giao tử thì mới tham gia LPT được kiểu hình hợp tử ở đời con 1:1.

 Phải có hiện tượng liên kết gen
Ptc:

GP :

F1 :

V

B

B

V

X

B

V

b

v

b

v

b

v

B

V

b

v

I – Thí nghiệm của Moocgan:

Cụ thể Liên kết gen ở phép lai:

Cặp gen quy định tính trạng màu sắc thân và cặp gen quy định hình dạng cánh cùng nằm trên 1 cặp NST.

_Ta có sơ đồ lai:_

Ptc:

x

Gp:

BV

bv

F1:

(thân xánh, cánh dài)
Tại sao phép lai giữa ruồi F1 với ruồi đen, cánh cụt được gọi là lai phân tích ?

Viết tiếp sơ đồ phép lai của phép lai phân tích này.

I – Thí nghiệm của Moocgan:

Moocgan tiến hành phép lai phân tích nhằm mục đích gì?
B

V

b

v

I – Thí nghiệm của Moocgan:

F1

LPT:

b

v

b

v

X

b

v

B

V

b

v

G :

F2:

B

V

b

v

b

v

b

v

:

F1

LPT:

G:

F:

x

BV , bv

bv
Hiện tượng di truyền liên kết là gì?

Di truyền liên kết là hiện tượng các gen quy định một nhóm tính trạng _cùng nằm trên 1 nhiễm sắc thể_, chúng _cùng phân li về giao tử_ và _cùng tổ hợp _qua quá trình thụ tinh.

B

V

b

v

b

v

b

v

b

v

B

V

b

v

- Để có được tỉ lệ 1:1 thì các gen quy định tính trạng màu sắc thân và dạng cánh cùng nằm trên một NST (hiện tượng liên kết gen) II. Ý nghĩa của di truyền liên kết:
Ruồi giấm có 4000 gen

Con người có khoảng 33000 gen

Sự phân bố gen trên mỗi NST sẽ như thế nào?

- Trong tế bào mỗi NST mang nhiều gen tạo thành nhóm gen liên kết.

II. Ý nghĩa của di truyền liên kết:
Số lượng hợp tư liên kết gen tạo thành so với phân ly độc lập như thế nào?

- Bổ sung cho quy luật phân li độc lập của Menđen → hạn chế xuất hiện biến dị tổ hợp, đảm bảo di truyền bền vững của từng nhóm tính trạng được quy định bởi các gen trên một NST.
Ca dao về chọn giống vật nuôi:

1.

Gà đen chân trắng, mẹ mắng cũng mua

Gà trắng chân chì mua chi giống ấy?

2.

Chó khôn tứ túc huyền đề

Tai thì hơi cúp, đuôi thì hơi cong

Giống nào mõm nhọn đít vồng

Ăn càn, cắn bậy, ấy không ra gì.

3.

Gà nâu chân thấp mình to

Đẻ nhiều, trứng lớn con vừa khéo nuôi

Chả nên nuôi giống pha mùi

Đẻ không được mấy, con nuôi vụng về

Quan sát các

ví

dụ sau

Di truyền liên kết có ý nghĩa như

thế

nào?

- Trong chọn giống người ta có thể chọn được những nhóm tính trạng tốt luôn đi kèm với nhau. Luyện tập
1) Ruồi giấm có bộ NST là 2n = 8. Vậy số nhóm gen liên kết của ruồi giấm là bao nhiêu?

A. 8

B. 16

C. 4

2) Tỉ lệ kiểu hình thu được khi lai phân tích cá thể dị hợp hai cặp gen có hiện tượng di truyền liên kết là bao nhiêu?

C. 3:1

B. 1:1:1:1

A. 1:1

Tìm hiểu ở người có những tính trạng nào di truyền liên kết với nhau.
* Tìm hiểu ở người có những tính trạng nào di truyền liên kết với nhau. * Hoàn thành vở bài tập Sinh học, câu hỏi ôn tập. * Đọc trước bài 15 chương III
Tìm tòi mở rộng và dặn dò