KHỞI ĐỘNG

TRÒ CHƠI NỐI
CHỮ

GV bắt
đầu trước
bằng từ
“khí áp”
hoặc “mưa
gió”

GV chỉ định 1
HS tìm từ có
nghĩa nối
vào, bắt đầu
bằng từ cuối
mà GV vừa

Tương
tự, HS
tiếp
theo
nối vào

Thời
gian
mỗi từ:
5 tiếng
đếm

HS không
nối được
hoặc từ
nối không
có nghĩa
loại

NỐI
CHỮ

Kể tên một số dạng
của mưa?
Kể tên một số bài
hát có từ mưa
trong tên bài hát?
Ca sĩ nào được mệnh
danh là Hoàng tử mưa?
Ca sĩ nào được mệnh
danh là Thánh mưa?

Mưa có các dạng như:
mưa phùn, mưa rào, mưa
đá; các dạng khác như
tuyết, mưa tuyết, sương.
Em gái mưa, mưa của
ngày xưa, cà phê đắng và
mưa, con đường mưa, cầu
vồng sau mưa, mưa thất
tịch tháng 8, …
Sơn Tùng M-TP (Cơn mưa
ngang qua)

Trung Quân Idol (Rất nhiều bài
hát về mưa)

BÀI 8:

KHÍ ÁP,
GIÓ VÀ
MƯA

1. KHÍ ÁP
Trò chơi: SIÊU
Luật
TRÍ NHỚ chơi:
Hoạt động theo cặp. Ghi
nhớ nội dung của hình
ảnh hiện ra trên slide
trong thời gian cố định.
HS nào nhớ được nhiều
hơn  chiến thắng.

Nhiệm
vụ

Quan
sát
kĩ
hình, cố gắng
nhớ nội dung
hình.
Thời gian:
phút

1

SIÊU TRÍ
NHỚ

Nhiệm
vụ

Ghi lại nội dung
tương ứng các
số trong hình.

SIÊU TRÍ
NHỚ

1
2
3
4

1
4

5
15

6
7
8

2
cặp
nhanh và
đúng nhất
điểm
cộng

9
10
11
12
1
3

1
2
3
4
14

5
15

6
7
8
9
10
1
1
12
13

SIÊU TRÍ
NHỚ

1, 5, 9, 13: áp
cao

SIÊU TRÍ
NHỚ

3, 7, 11: áp thấp
2, 12: gió Đông
cực
4, 10: gió Tây ôn
đới
6, 8: gió Mậu
dịch
14: gió trên cao
15: gió ở mặt
đất

1
2
3
4

1
4

5
15

6
7
8
9
10
11
12
1
3

1. KHÍ ÁP
Hoạt động:
cặp
Quan sát hình
vừa hoàn thành
+ đọc mục I
SGK, hoàn
thành PHT
Thời gian: 5
phút

PHIẾU HỌC TẬP
1.Tên của các đai áp cao và đai áp
thấp trên bề mặt Trái Đất:
…………………
2.Nhận xét về sự phân bố của các
đai khí áp ở bán cầu Bắc và bán
cầu Nam.
..……………………………………………
3. Trình bày sự hình thành các đai
khí áp trên Trái Đất?
………………………………………………

1. KHÍ ÁP

Sức ép

của

không khí

.
Sự hình Đất
thành
các đai
Phân
khí bố
ápxen kẽ và đối
xứng qua áp thấp xích đạo

Nguyên nhân hình

thành:
Nhiệt
lực:

Động
lực:

Nguyên nhân thay
đổi
Nhiệt
độ:

-

xích đạo nóng (KK nở ra) áp thấp
cực lạnh (KK co lại)áp cao

+

lên bề mặt Trái

Áp cao cận chí tuyến: không khí
thăng lên ở xích đạo về chí
tuyến, giáng xuống  khí áp tăng.
Áp thấp ôn đới: không khí từ áp
cao chí tuyến và vùng cực di
chuyển về vùng ôn đới  thăng

Nhiệt độ
cao, khí áp
giảm và
ngược
lại.
Độ cao:
Càng lên
cao
khí
áp càng
giảm.

Thành phần
không khí

(độ ẩm):

Không khí có độ
ẩm cao khí áp
giảm. Do không
khí chứa hơi
nước nhẹ hơn
không khí khô
nên
khí
áp

2. GIÓ
VẼ HƯỚNG
Vẽ
Hoạt
nhanh
GIÓ
động:
vào
cá
nhân

giấy
note
Quy tắc:

Gió thổi từ nơi áp cao về áp thấp, do
ảnh hưởng của lực Coriolis nên ở BCB
gió bị lệch về bên tay phải, ở BCN gió
bị lệch về bên tay trái nhìn theo
chiều chuyển động.

2. GIÓ
Gió Mậu
dịch

Gió Tây ôn đới

Gió Đông
cực

2. GIÓ
HOÀN
THÀNH

BẢNG
Gió

Phạm vi

Đọc thông
tin SGK,
hoàn thành
bảng

Hoạt
động
: cặp

Bảng 1
Mậu dịch

Tây ôn đới

Gió mùa

 

 

 

Hướng gió  

 

 

 

 

Nguồn gốc

Tính chất  

Thời
gian: 5
phút

2. GIÓ
HOÀN
THÀNH

BẢNG
Gió

Nguyên
nhân
Đặc điểm,

Đọc thông
tin SGK,
hoàn thành
bảng

Hoạt
động
: cặp

Thời
gian: 5
phút

Bảng 2

Gió mùa Gió đất,
gió biển

Gió
phơn

 

 

 

Gió thung
lũng, gió
núi
 

 

 

 

 

2. GIÓ

Gió đất

Gió biển

2. GIÓ

Gió
Gió đất
?

Gió
Gióbiển
?

2. GIÓ

Gió núi

Gió thung lũng

2. GIÓ

Gió thung
Gió ?lũng

Gió?núi
Gió

2. GIÓ

Quá trình hình thành gió

2. GIÓ
Bảng 1

Gió
Mậu dịch
Tây ôn đới
Gió mùa
Phạm Khu
  vực nhiệt đới   Khu vực ôn đới  Chủ yếu ở khu vực
nhiệt đới và ôn đới
vi
(Nam Á, ĐNÁ)
Có hướng 2 mùa
+
BCB:
tây
nam
+
BCB:
đông
Hướng  
 
  trái ngược nhau
+ BCN: tây bắc
bắc
gió
+ BCN: đông
Nguồn
gốc

Tính
chất

Từ 2 khu vực áp
nam
cao cận nhiệt
đới về phía áp
thấp xích đạo.
  Khô, nóng

Từ áp cao cận Nóng lên, lạnh đi
nhiệt đới về áp không đều giữa
thấp ôn đới ở cả lục địa và đại
2 bán cầu.
dương
Độ ẩm cao,
+ GM mùa hạ thường
  gây mưa
 
nóng ẩm.
+ GM mùa đông thường

2. GIÓ
Bảng 2

Gió

Gió đất, gió
biển

Gió phơn

Gió thung
lũng, gió núi

Nguyên
nhân

Nóng   lên,
lạnh
đi
không đều
giữa đất và
biển
Thay đổi
 
hướng theo
đêm và ngày

  nhiệt độ
Gió vượt núi,
giảm  mưa ở sườn đón
gió, khi vượt sang sườn
bên kia, hơi nước giảm,
nhiệt độ tăng lên, phơn.

Do sự  chênh
lệch nhiệt độ
giữa
sườn
núi và thung
lũng.

Ven
biển

Vùng có
núi chắn

Đặc
điểm,
tính
chất
Phân bố

 

Khô nóng

 

 

+ Gió thung
lũng
 
oi bức (nóng ẩm).
+ Gió núi mát dịu
hơn.

Vùng

 

đồi

EM
CÓ
BIẾT?
GIÓ

PHƠN

EM CÓ
BIẾT ?

VAI TRÒ VÀ ỨNG DỤNG CỦA
GIÓ
Thiết kế: máy bay,

Dự báo thời tiết

Thể thao: thả
diều, lướt ván
diều, lướt sóng
diều, bay khinh
khí
cầu,
đua
thuyền buồm,…

Tác

thuyền buồm
động

đến
địa hình: di
chuyển bụi sa
mạc, phong hóa
bởi sức gió,…

Năng lượng gió

3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
LƯỢNG MƯA
Hoạt động
NHÓM

Đọc SGK +
thiết bị có
kết nối
internet

Chuẩn bị
giấy A0,
bút màu

Nhiệm vụ

Thiết kế sơ đồ tư duy
cho nội dung: Các

nhân tố ảnh hưởng
đến lượng mưa
Frông

Thời gian:
15 phút

Khí áp

Gió

Dòng biển

Địa hình

Nội dung

4đ:

Hình thức

3đ:

Báo cáo

2đ:

Quá trình

1đ:

TIÊU CHÍ ĐÁNH
- Đầy đủ, chính xác, khoa học.
GIÁ
- Đúng nội dung được phân công.

- Biết tóm tắt, lọc thông tin. Không
có lỗi chính tả.
- Bố cục hợp lí, có thẩm mĩ, màu sắc
hài hòa.
- Có trang trí, có hình vẽ/icon minh
họa.
-- Giọng
to,nổi
rõ bật,
ràng,rõphong
tin.
Tiêu đề
ràng. thái
Chữ tự
viết
to
- Tương
rõ, dễ tác:
nhìn.hỏi các nhóm khác hoặc
trả lời câu hỏi của các nhóm và giáo
viên.
- Phân chia công việc cụ thể cho các
thành viên.
- Làm việc nghiêm túc, hiệu quả.

BÁO CÁO SẢN
PHẨM

3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
LƯỢNG MƯA

Khí
Ápáp thấp

mưa

nhiều.
Áp cao mưa ít.

Dưới những đai
áp cao cận chí
tuyến, rất khô
hạn và thường
xuất hiện những

Sự khác nhau về mưa do tác
động của khí áp ở một số khu

3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
LƯỢNG MƯA

Frôn
tiếp
g xúc giữa

Lớp
2
khối khí có tính chất
khác nhau.
Miền có frông, hay dải
hội tụ đi qua, thường
mưa nhiều.
Frông nóng thường có
sương mù, gió mạnh.
Frông lạnh thường có
mưa rào.

3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
LƯỢNG MƯA

Gió
Gió mang hơi nước từ đại dương

lục địa
Càng
vào sâu trong lục địa, mưa
càng ít

Gió Mậu dịch: mưa ít.
Gió Tây ôn đới: mưa
nhiều.
Gió mùa: mưa nhiều.

3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
LƯỢNG MƯA

Dòng
biển

Dòng
biển
nóng:
mưa
nhiều.
Dòng
biển
lạnh: mưa ít.

Bản đồ các dòng biển trong đại
dương Thế giới

3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
LƯỢNG MƯA
Gió

Địa
hình

Sườn đón gió: mưa
nhiều và sẽ kết thúc
ở một độ cao nào đó.
Sườn khuất gió: mưa
ít.

3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
LƯỢNG MƯA
Frôn
Miền
g có

Gió

frông,
hay dải hội tụ đi
qua, thường mưa
nhiều.

Khí
áp thấp
Áp

mưa

nhiều.
Áp cao mưa ít.

Mậu dịch: mưa ít.
Tây ôn đới: mưa
nhiều.
Dòng
Gió
mùa:
mưa
biển
nhiều.
Dòng
biển
Địa
nóng:
mưa
nhiều.
Sườn đón
gió: mưa
hình
Dòng
biển
nhiều và sẽ kết thúc
lạnh: mưa ít.
ở một độ cao nào đó.
Sườn khuất gió: mưa
ít.

4. SỰ PHÂN BỐ MƯA TRÊN THẾ
GIỚI
Nhiệm
Làm
việc
theo cặp

Thời
phút

vụ

Hoàn thành
2 phiếu học
tập

gian:

5

- Mỗi cặp nhận 2 phiếu học tập.
Nghiên cứu thông tin và bảng số
liệu, biểu đồ, bản đồ SGK, chọn
các từ khóa thích hợp để điền
vào chỗ trống.
- Hết giờ, các cặp đổi phiếu, chấm
chéo (dò với đáp án của GV).
- Cặp có nhiều đáp án đúng nhất
 chiến thắng  điểm cộng.

4. SỰ PHÂN BỐ MƯA TRÊN THẾ
GIỚI
Từ khóa
Phiếu học
tập nhất
1
Mưa nhiều
ở vùng
xích đạo

1.
…………… vì ………………

chí tuyến hai cực

2. Mưa tương đối ít ở vùng
………….. vì………………
3.
Mưa
nhiều
vùng………........
vì………………….

ở

4. Mưa càng ít khi càng về
gần
……………….
vì………………..

ôn đới

áp cao, diện áp thấp, có gió tây
tích lục địa ôn đới từ biển thổi
vào
lớn
nhiệt độ cao, áp thấp, nhiều biển,
diện tích rừng lớn, nước bốc hơi
mạnh
áp cao, nhiệt độ thấp, khó bốc hơi
nước

4. SỰ PHÂN BỐ MƯA TRÊN THẾ
GIỚI
Từ khóa
Phiếu học
tập
2
Ở mỗi đới, từ Tây sang

5.
Đông có sự phân bố lượng
mưa …………………..
6.
Mưa
…………………………
7.
Mưa
……………………………..
8.
Nguyên
………………………

nhiều:
ít:
nhân:

không đều

gần biển,

dòng
biển sâu trong lục địa
nóng
dòng
biển khu vực khuất
gió
lạnh
Gần biển được cung cấp lượng
hơi ẩm
xa
đại
dương

4. SỰ PHÂN BỐ MƯA TRÊN THẾ
GIỚI phiếu học tập

Đáp án

1 xích đạo vì
1. Mưa nhiều nhất ở vùng
nhiệt độ cao, khí áp thấp, có nhiều biển,
đại dương, diện tích rừng lớn, nước bốc
hơi mạnh.
2. Mưa tương đối ít ở vùng chí tuyến vì áp
cao, diện tích lục địa lớn.
3. Mưa nhiều ở vùng ôn đới vì áp thấp, có
gió tây ôn đới từ biển thổi vào.
4. Mưa càng ít khi càng về gần hai cực vì

4. SỰ PHÂN BỐ MƯA TRÊN THẾ
GIỚI

Đáp ánphiếu học tập

2 Đông có
5. Ở mỗi đới, từ Tây sang
sự phân bố lượng mưa không đều
6. Mưa nhiều: gần biển, dòng biển
nóng
7. Mưa ít: xa đại dương, sâu trong
lục địa, dòng biển lạnh, khu vực
khuất gió
8. Nguyên nhân: Gần biển được

4. SỰ PHÂN BỐ MƯA TRÊN THẾ
GIỚI
Từ các nội dung đã tìm hiểu, hãy nhận
xét ngắn gọn sự phân bố lượng mưa
trên Trái Đất?

Sự phân bố lượng
mưa trên Trái Đất
không đều
Theo vĩ độ

Do ảnh hưởng của đại

4. SỰ PHÂN BỐ MƯA TRÊN THẾ
GIỚI

Phân bố theo vĩ
độ nhất ở
- Mưa nhiều
vùng xích đạo
- Mưa tương đối ít ở
vùng chí tuyến
- Mưa nhiều ở vùng
ôn đới
- Mưa càng ít khi
càng về gần hai cực

Phân bố lượng mưa
theo vĩ độ

4. SỰ PHÂN BỐ MƯA TRÊN THẾ
GIỚI

Phân bố theo khu
vực
- Ở mỗi đới, từ Tây

sang Đông có sự
phân bố lượng mưa
không đều:
+ Mưa nhiều: gần
biển, dòng biển nóng
+ Mưa ít: xa đại
dương, sâu trong lục

Phân bố lượng mưa trung bình năm trên các lục địa

EM
CÓ
BIẾT?
NƠI
KHÔ
HẠN
NHẤT
TRÊN
TRÁI

Nơi khô hạn nhất trên thế giới là một vùng
đất nằm ở Nam Cực, còn gọi là Thung lũng
khô. Tại đây suốt 2 triệu năm qua chưa
từng chứng kiến một giọt nước mưa rơi
xuống. Nơi này cũng là vùng đất có điều
kiện tự nhiên gần giống với sao Hỏa nhất.

TRÒ
CHƠI

Lớp chia 2
đội. Mỗi đội
bốc thăm 8
câu

LUYỆN
TẬP
NHANH NHƯ

Hết giờ không có
CHỚP
đáp
án
không
các câu hỏi đã bốc thăm được

Lượt 1: đội 1 đọc lần lượt

tính điểm. Nhường
cho đội 2 trả lời
Lượt 2: đội 2 đọc lần lượt
quyền cho nhóm
các câu hỏi đã bốc thăm được
đặt câu hỏi trả lời.
cho đội 1 trả lời
Mỗi câu
Nhóm
trả lời
cao điểm
Thời gian
đúng
nhất 
10s/câu.
được 1
chiến
điểm
thắng

LUYỆN
TẬP
Giải thích sự thay đổi khí áp theo nhiệt độ

Nhiệt độ cao, không khí nở ra, tỉ trọng giảm  khí áp
giảm, và ngược lại nhiệt độ thấp, không khí co lại, tỉ trọng
tăng  khí áp tăng

Vì sao ở vùng xích đạo hình thành áp thấp?

Nhiệt độ cao quanh năm, hơi nước bốc lên mạnh, chiếm
chỗ không khí khô, sức nén không khí giảm

Vì sao ở vùng chí tuyến hình thành áp cao?
Không khí bốc lên từ xích đạo, di chuyển về chí tuyến và
dồn xuống, sức nén không khí tăng, hình thành các đai
áp cao chí tuyến

Kể tên các loại gió chính trên Trái Đất
Tín Phong, Tây ôn đới, Đông cực, gió mùa

LUYỆN
TẬPtrên Trái Đất
Kể tên các loại gió địa phương
Gió đất, gió biển, gió phơn, gió thung lũng,
gió núi

Nguyên nhân hình thành gió đất và gió biển?
Sự nóng lên và lạnh đi không đều giữa đất liền
và biển

Nguyên nhân hình thành gió thung lũng, gió núi?
Do sự chênh lệch nhiệt độ giữa sườn núi và
thung lũng

Gió mùa phân bố ở đâu?

Nam Á, ĐNÁ, Đông Phi, ĐB Úc, Đông TQ, ĐN
Hoa Kì

LUYỆN
TẬP
Đông
Gió Tín Phong ở Bắc Bán Cầu thổi theo hướng nào

Đông
Gió Tín Phong ở Nam Bán Cầu thổi theo hướngbắc
nào
nam
Tây
Gió Tây ôn đới ở Bắc Bán Cầu thổi theo hướng nào
nambắc
Tây
Gió Tây ôn đới ở Nam Bán Cầu thổi theo hướng nào
Gió Mậu Dịch có tính chất gì?
Gió Tây ôn đới có tính chất gì?
Gió mùa mùa hạ thường có tính chất gì?
Gió mùa mùa đông thường có tính chất gì?

Khô
Ẩm cao,
mưaẩm
Nóng,
Lạnh,
khô

LUYỆN
TẬP

TRẮC NGHIỆM

TRẢ LỜI CÂU
HỎI

CÂU 1

Khí áp ảnh hưởng đến lượng
mưa, thể hiện ở

A. các khu áp thấp thường mưa ít, các
khu áp cao mưa nhiều.
B. các khu áp thấp thường mưa nhiều,
các khu áp cao mưa ít.
C. các khu áp thấp ở bán cầu Bắc có
mưa nhiều còn bán cầu Nam có mưa ít.
D. các khu áp thấp ở bán cầu Nam có
mưa nhiều còn bán cầu Bắc có mưa ít.

Các khu áp thấp thường là
CÂU 2
nơi có lượng mưa
A. lớn.
B. nhỏ.
C.
trung
bình.
D. rất nhỏ.

Khu vực chịu ảnh hưởng của
CÂU 3 gió Mậu dịch thường mưa ít
do
A. gió Mậu dịch không thổi
qua đại dương
B. gió Mậu dịch chủ yếu là
gió khô
C. gió Mậu dịch thổi yếu
D. gió Mậu dịch thổi từ đại
dương vào.