BÀI 1

VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI
LÃNH THỔ VIỆT NAM

BÀI 1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ VIỆT NAM
( 3 TIẾT)

1
2
3

VỊ TRÍ ĐỊA LÍ

PHẠM VI LÃNH THỔ

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH
THỔ ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÍ
TỰ NHIÊN VIỆT NAM

BÀI 1

I VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ VIỆT NAM

BÀI 1

Quan
sát hình
1.1 và
kênh
chữ
SGK, cho
biết
Việt
Nam
nằm ở
đâu?

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ
Quan sát hình 1.1 và kênh
chữ SGK, cho biết Việt Nam
nằm ở đâu?

Nằm ở rìa phía đông của bán đảo
Đông Dương, gần trung tâm khu vực
Đông Nam Á.
Cầu nối giữa Đông Nam Á lục địa và hải
đảo.
Nằm ở vị trí nội chí tuyến trong khu
vực châu Á gió mùa.
Nằm trên ngã tư đường hàng hải và hàng
không quốc tế.

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ

Quan sát bản đồ hành
chính Việt Nam, xác định
vị trí tiếp giáp của nước
ta.
- Phía bắc giáp: Trung
Quốc.
- Phía tây giáp Lào và
Cam-pu-chia.
- Phía đông và nam giáp
Biển Đông.

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ
Quan sát bản đồ hành chính
Việt Nam, xác định hệ tọa độ
địa lí trên đất liền và trên biển
ở nước ta.
- Hệ tọa độ trên đất liền: theo
chiều bắc - nam từ 23°23'B
đến 8°34'B, theo chiều đông tây
từ
109°24'Đ
đến
102°09'Đ.
- Trên vùng biển, hệ tọa độ
địa lí của nước ta còn kéo dài
tới khoảng vĩ độ 6°50'B (ở
phía nam) và từ kinh độ
101°Đ (ở phía tây) đến trên
117°20'Đ (ở phía đông).

BÀI 1

1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ

- Việt Nam nằm ở rìa phía đông của bán đảo
Đông Dương, gần trung tâm khu vực Đông
Nam Á.
- Tiếp giáp:
+ Phía bắc giáp: Trung Quốc.
+ Phía tây giáp Lào và Campuchia.
+ Phía đông và nam giáp Biển Đông.

BÀI 1

2 PHẠM VI LÃNH THỔ
Quan sát bản đồ hành chính
và kênh chữ SGK, cho biết
phạm vi lãnh thổ nước ta
gồm những bộ phận nào?
Vùng đất có diện tích bao
nhiêu và gồm những bộ phận
nào?

Phạm vi
lãnh thổ

Vùng
đất:
331344
km2
Vùng
biển
Vùng trời

Đất liền
Hải đảo

BÀI 1

2 PHẠM VI LÃNH THỔ
Quan sát bản đồ hành
chính Việt Nam và kênh
chữ SGK, xác định đường
bờ biển của nước ta.
Đường bờ biển nước ta
dài bao nhiêu km? Nước ta
có bao nhiêu tỉnh, thành
phố giáp biển?
Đường bờ biển nước ta
dài 3260km, có 28/63
tỉnh, thành phố giáp biển.

BÀI 1

2 PHẠM VI LÃNH THỔ

Quan sát bản đồ, cho biết
vùng biển nước ta thuộc
Biển nào? có diện tích bao
nhiêu và gấp mấy lần diện
tích đất liền?
Vùng biển nước ta ở Biển
Đông có diện tích khoảng
1 triệu km2, gấp hơn 3 lần
diện tích đất liền.

BIỂN ĐÔNG

BÀI 1

2 PHẠM VI LÃNH THỔ
Quan sát bản đồ, hình ảnh và
hiểu biết của mình, cho biết
trong vùng biển nước ta có bao
nhiêu đảo lớn nhỏ? Tại sao việc
giữ vững chủ quyền của một
hòn đảo, dù nhỏ, lại có ý nghĩa
rất lớn?
- Trong vùng biển nước ta có
hàng nghìn đảo lớn nhỏ, trong
đó có 2 quần đảo Hoàng Sa và
Trường Sa.
- Ý nghĩa: là cơ sở để khẳng
định chủ quyền của nước ta đối
với vùng biển và thềm lục địa
quanh đảo, khẳng định lãnh thổ
thống nhất toàn vẹn của Việt
Nam.

BÀI 1

2 PHẠM VI LÃNH THỔ
Quan sát hình ảnh, sơ đồ và
kênh chữ SGK, cho biết vùng
trời nước ta được xác định
như thế nào?
Vùng trời là khoảng không
gian bao trùm lên lãnh thổ
nước ta:
- Trên đất liền được xác
định bằng các đường biên
giới.
- Trên biển là ranh giới bên
ngoài lãnh hải và không
gian trên các đảo.

Vùng trời Việt Nam

BÀI 1

2 PHẠM VI LÃNH THỔ

BÀI 1

EM CÓ BIẾT?

CÁC BỘ PHẬN CỦA VÙNG BIỂN NƯỚC TA
- Nội thuỷ là vùng nước tiếp giáp với bờ biển, ở phía trong đường cơ sở và là bộ phận lãnh
thổ của Việt Nam.
- Lãnh hải là vùng biển có chiều rộng 12 hải lí tính t ừ đ ường c ơ s ở ra phía bi ển. Ranh gi ới
ngoài của lãnh hải là biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam.
- Vùng tiếp giáp lãnh hải là vùng biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam, có chi ều
rộng 12 hải lí tính từ ranh giới ngoài của lãnh hải.
- Vùng đặc quyền kinh tế là vùng biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam, h ợp v ới
lãnh hải thành một vùng biển có chiều rộng 200 hải lí tính từ đường cơ sở.
- Thềm lục địa Việt Nam là đáy biển và lòng đất dưới đáy biển, tiếp liền và n ằm ngoài lãnh
hải Việt Nam, trên toàn bộ phần kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền, các đảo và qu ần
đảo của Việt Nam cho đến mép ngoài của rìa lục địa.

BÀI 1

2 PHẠM VI LÃNH THỔ

Bao gồm: vùng đất, vùng biển và vùng trời.
- Vùng đất: diện tích 331.344 km2 gồm toàn
bộ phần đất liền và các hải đảo.
- Vùng biển có diện tích khoảng 1 triệu km2,
gấp hơn 3 lần diện tích đất liền.
- Vùng trời là khoảng không gian bao trùm
lên lãnh thổ nước ta.

BÀI 1

2 PHẠM VI LÃNH THỔ

Hãy vẽ sơ đồ thể hiện các bộ phận hợp thành lãnh thổ Việt Nam.

Lãnh thổ Việt Nam
Vùng
đất
Đất
liền

Vùng
biển
Hải
đảo

Vùng
trời

BÀI 1

II

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thời gian: 5 phút
NHIỆM VỤ
* NHÓM 1: Quan sát các hình ảnh và kênh
chữ SGK, cho biết:
- Vị trí địa lí và lãnh thổ đã quy định đặc
điểm cơ bản của thiên nhiên nước ta là gì?
- Vị trí địa lí và lãnh thổ ảnh hưởng đến
sự phân hóa khí hậu nước ta như thế
nào?
- Vì sao thiên nhiên nước ta chịu ảnh
hưởng sâu sắc của biển?
* NHÓM 2: Quan sát các hình ảnh và kênh
chữ SGK, cho biết:
- Vì sao tài nguyên sinh vật nước ta lại
phong phú?
- Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ tạo nên
sự phân hoá đa dạng của thiên nhiên
nước ta như thế nào?
- Kể tên một số thiên tai thường xảy ra ở
nước ta.

Khai thác năng lượng
Mặt Trời ở Ninh Thuận

Bãi biển Mỹ Khê,
Đà Nẵng

Vườn quốc gia Cúc
Phương, Ninh Bình

Đất feralit

BÀI 1

II

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM

Vị trí địa lí và lãnh thổ đã quy định đặc điểm cơ bản của
thiên nhiên nước ta mang tính chất nhiệt đới ẩm gió
mùa, chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển và phân hóa đa
dạng.

1

- Việt Nam nằm hoàn toàn trong đới nóng của bán
cầu Bắc nên có thể phát triển năng lượng mặt trời,
trong vùng gió mùa châu Á, một năm có hai mùa rõ
rệt.
- Nước ta nằm trong khu vực chịu nhiều ảnh hưởng
của các cơn bão đến từ khu vực biển nhiệt đới Tây
Thái Bình Dương.

Thiên nhiên nước ta chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển do
phần đất liền Việt Nam hẹp ngang lại nằm kề Biển Đông là
nguồn dự trữ ẩm dồi dào, các khối khí di chuyển qua biển
ảnh hưởng sâu vào đất liền nên phát triển được du lịch
biển.

BÀI 1

II

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM

- Là nơi hội tụ của nhiều luồng sinh vật từ Hoa Nam
(Trung Quốc) xuống, từ Ấn Độ - Mi-an-ma sang và từ Malai-xi-a - In-đô-nê-xi-a lên.
- Vùng biển có nhiệt độ bề mặt nước biển cao, các dòng
biển di chuyển theo mùa.

2

- Khí hậu nước ta phân hóa theo chiều theo chiều Bắc
- Nam và theo chiều Đông - Tây.
- Sinh vật và đất ở nước ta phong phú, đa dạng (ví dụ
nhiều vườn quốc gia như Cúc Phương, đất feralit)

Thiên tai: Bão, lũ lụt, hạn hán.

BÀI 1

II

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM

Vị trí địa lí và lãnh thổ đã quy định đặc điểm cơ bản của
thiên nhiên nước ta mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa
và có sự phân hóa đa dạng:
- Khí hậu: nhiệt độ trung bình năm cao, lượng mưa và độ
ẩm lớn, trong năm có hai mùa gió (gió mùa hạ và gió mùa
đông).
- Thiên tai: bão, lũ lụt, hạn hán,...
- Sinh vật: rất phong phú, đa dạng. Ngoài sinh vật nhiệt
đới, nước ta còn có cả các loài sinh vật cận nhiệt đới và ôn
đới.
- Khoáng sản: đa dạng với nhiều loại như than, dầu mỏ,
khí đốt, sắt, đồng,...

BÀI 1

IV LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập

Câu 1. Điểm cực Đông phần đất liền của nước ta
thuộc tỉnh thành nào sau đây?
Điểm cực Đông của nước ta có
A. Khánh Hòa.
0
0
tọa
độ
12
40'B
và
109
24'Đ
B. Hà Nội.
thuộc xã Vạn Thạnh, huyện Vạn
C. Kiên Giang.
Ninh, tỉnh Khánh Hòa.
D. Hà Tiên.

BÀI 1

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập

Câu 2. Vị trí Việt Nam nằm trong khoảng
A. 8034'B –> 23023'B và 10205'Đ –> 109024'Đ.
B. 8030'B –> 23023'B và 102010'Đ –> 109024'Đ.
C. 8034'B –> 23023'B và 102009'Đ –> 109028'Đ.
D. 8034'B –> 23023'B và 102010'Đ –> 109040'Đ.

BÀI 1

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập

Câu 3. Từ bắc vào nam, phần đất liền nước
ta kéo dài khoảng bao nhiêu vĩ độ?
A. 150 vĩ tuyến. Điểm cực Bắc của nước ta có tọa
B. 160 vĩ tuyến. độ 23023'B và 105020'Đ; điểm
cực Nam có tọa độ 8034'B và
0
C. 17  vĩ tuyến. 104040'Đ -> Từ Bắc vào Nam
D. 180 vĩ tuyến. nước ta dài khoảng 150 vĩ tuyến
(từ 8034'B đến 23023'B).

BÀI 1

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập

Câu 4. Trên đất liền, nước ta không có
đường biên giới với quốc gia nào sau
đây?
A. Thái Lan.
B. Cam-pu-chia.
C. Lào.
D. Trung Quốc.

BÀI 1

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập

Câu 5. Phần biển Việt Nam có diện tích
khoảng
Vùng biển của nước ta ở Biển
2
A. 1,3 triệu km . Đông có diện tích khoảng 1 triệu
B. 1,2 triệu km2. km2, gồm 5 bộ phận: nội thuỷ,
C. 1,0 triệu km2. lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải,
vùng đặc quyền kinh tế và thềm
2
D. 1,5 triệu km . lục địa.
 

BÀI 1

4 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập

Câu 6. Diện tích toàn bộ lãnh thổ nước ta
hiện nay là
A. 331 344 km2.
B. 331 345 km2.
C. 313 346 km2.
D. 331 347 km2.
 

BÀI 1

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập

Câu 7. Vị trí địa lí làm cho thiên nhiên
nước ta mang tính chất
A. cận nhiệt đới trên núi.
B. nhiệt đới ẩm gió mùa.
C. nhiệt đới khô trên núi.
D. cận xích đạo gió mùa.
 

BÀI 1

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập

Câu 8. Đường bờ biển nước ta kéo dài
từ
A. Móng Cái đến Hà Tiên.
B. Quảng Ninh đến Cà Mau.
C. Móng Cái đến Cần Thơ.
D. Quảng Ninh đến Long An.
 

BÀI 1

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

b. Vận dụng
Tìm hiểu về những thuận lợi của vị trí địa lí nước ta trong việc giao
lưu với các nước trong khu vực và trên thế giới.
Phát triển kinh tế: phát triển các ngành kinh tế, các vùng lãnh thổ,
tạo điều kiện thực hiện chính sách mở cửa, hội nhập, thu hút v ốn đầu
tư nước ngoài đối với Việt Nam.
Văn hóa – xã hội: chung sống hòa bình, hợp tác hữu nghị và cùng
phát triển với các nước láng giềng và các nước trong khu v ực Đông
Nam Á.
An ninh – quốc phòng: Biển Đông là một hướng chiến lược quan
trọng trong công cuộc xây dựng, phát triển kinh t ế và bảo v ệ đ ất
nước.

BÀI 1

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

b. Vận dụng

Hãy tìm hiểu những thuận lợi của một quốc gia có biển.
- Biển nước ta rất giàu hải sản, có nhiều vũng, vịnh, tạo
điều kiện cho nước ta phát triển ngành đánh bắt và nuôi
trồng hải sản, phát triển giao thông vận tải trên biển.
- Cảnh quan ven bờ tạo điều kiện phát triển du lịch. Ven
biển có nhiều bãi tắm đẹp: Vũng Tàu, Cát Bà, Hạ Long.
- Các khoáng sản như dầu khí, titan, cát trắng cung cấp
nguyên liệu và vật liệu.
- Tạo điều kiện cho phát triển nghề muối.