CHÀO MỪNG THẦY CÔ VÀ CÁC EM
ĐẾN VỚI BÀI GIẢNG SINH HỌC 12
Câu 1. Nêu khái niệm quần xã sinh vật? Lấy ví dụ minh họa.
Câu 2. Hãy nêu một số đặc trưng cơ bản của quần xã.
KIỂM TRA 15 PHÚT
Trả lời
Câu 1: Quần xã là tập hợp các quần thể sinh vật thuộc nhiều loài khác nhau cùng sống trong một không gian xác định gọi là sinh cảnh. Các sinh vật trong quần xã có mối quan hệ gắn bó với nhau như một thể thống nhất nên quần xã có cấu trúc tương đối ổn định.
Câu 2: Một số đặc trưng cơ bản của quần xã:
Đặc trưng về thành phần loài trong quần xã.
Đặc trưng về phân bố cá thể trong quần xã.
Đặc trưng về quan hệ dinh dưỡng của các nhóm sinh vật.
Các hình dưới đây minh họa cho mối quan hệ nào trong quần xã?
KIỂM TRA 15 PHÚT
CỘNG SINH
HỘI SINH
HỢP TÁC
KẺ ĂN THỊT CON MỒI
Hãy quan sát đoạn phim sau
DIỄN THẾ SINH THÁI
Bài 41
- Đầm nước mới xây dựng
Chưa có TV, ĐV
- Nước sâu, ít bùn đáy
Rong, bèo,...
Tôm, cá
Nước bớt sâu
Mùn đáy nhiều hơn
Sen, súng, …
Tôm, cá, ếch, cò
Nước nông
Mùn đáy dày
Cỏ, lau, cây bụi…
Lưỡng cư, chim
- Mùn đáy lấp đầy đầm
TV sống ở cạn
ĐV sống ở cạn
DIỄN THẾ SINH THÁI
DIỄN THẾ SINH THÁI
Hãy kể tên các sinh vật trong quần xã qua các giai đoạn.
Tương ứng với mỗi giai đoạn thì điều kiện tự nhiên của môi trường đã thay đổi như thế nào?
I. Khái niệm về diễn thế sinh thái
Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.
Diễn thế sinh thái gồm 3 giai đoạn: Khởi đầu, giữa và cuối.
DIỄN THẾ SINH THÁI
DIỄN THẾ SINH THÁI
1
2
DIỄN THẾ SINH THÁI
1
1
Chưa có sinh vật
Các QXSV biến đổi tuần tự, thay thế lẫn nhau
Hình thành QX tương đối ổn định
DIỄN THẾ SINH THÁI
2
Một quần xã sinh vật phát triển
Quần xã bị suy thoái
Hoặc quần xã tương đối ổn định
Các QXSV biến đổi tuần tự, thay thế lẫn nhau
2
Rừng thông trưởng thành
TIẾT 44 – DIỄN THẾ SINH THÁI
II. CÁC LOẠI DIỄN THẾ SINH THÁI
1. Diễn thế nguyên sinh
Khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật
Giai đoạn tiên phong: Các sinh vật đầu tiên phát tán đến hình thành quần xã tiên phong.
Giai đoạn hỗn hợp (giữa): Tiếp theo là các quần xã sinh vật biến đổi tuần tự và thay thế nhau.
Giai đoạn cuối (đỉnh cực): Giai đoạn cuối hình thành quần xã tương đối ổn định.
TIẾT 44 – DIỄN THẾ SINH THÁI
2. Diễn thế thứ sinh
Khởi đầu từ môi trường đã có quần xã sinh vật từng sống.
Do tác động của những thay đổi của tự nhiên hoặc do hoạt động khai thác quá mức của con người đến mức hủy diệt.
Tiếp theo là các quần xã biến đổi tuần tự thay thế lẫn nhau.
Trong điều kiện thuận lợi, qua quá trình biến đổi lâu dài hình thành quần xã tương đối ổn định.
DIỄN THẾ SINH THÁI
DIỄN THẾ SINH THÁI
III. Nguyên nhân của diễn thế sinh thái
Nguyên nhân bên ngoài: Do tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh lên quần xã. Sự thay đổi môi trường, khí hậu, mưa, bão, lũ lụt, núi lửa… gây chết hàng loạt sinh vật.
Nguyên nhân bên trong: Bên cạnh những tác động của ngoại cảnh, sự cạnh tranh gay gắt giữa các loài trong quần xã là nhân tố sinh thái quan trong làm biến đổi quần xã sinh vật.
Ngoài ra hoạt động khai thác tài nguyên của con người như: đốt rừng, san lấp hồ ao, xây đập ngăn sông … là nguyên nhân làm biến đổi quần xã sinh vật.
DIỄN THẾ SINH THÁI
IV. TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU DIỄN THẾ SINH THÁI
Nghiên cứu diễn thế sinh thái
DIỄN THẾ SINH THÁI
Có biện pháp khắc phục những biến đổi bất lợi của môi trường, sinh vật và con người
?
Câu 1. Diễn thế sinh thái có thể hiểu là:
A. Sự biến đổi cấu trúc quần thể.
B. Thay quần xã này bằng quần xã khác.
C. Mở rộng vùng phân bố.
D. Thu hẹp vùng phân bố.
CỦNG CỐ
Câu 3. Diễn thế sinh thái diễn ra một cách mạnh mẽ là do tác động của:
Sinh vật.
B. Con người.
C. Nhân tố vô sinh.
D. Thiên tai.
Câu 2. Đặc điểm cơ bản để phân biệt diễn thế nguyên sinh với diễn thế thứ sinh là:
A. Môi trường khởi đầu.
B. Môi trường cuối cùng.
C. Diễn biến diễn thế.
D. Điều kiện môi trường.
Trả lời câu hỏi và bài tập ở SGK, trang 185
Nghiên cứu bài tiếp theo.
Tìm hiểu về các hệ sinh thái trên Trái Đất.
BÀI TẬP VỀ NHÀ
CHÚC SỨC KHỎE VÀ THÀNH CÔNG!
BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY KẾT THÚC