4

5

TOÁN LỚP 5

BÀI 69. DIỆN TÍCH XUNG
QUANH VÀ DIỆN TÍCH TOÀN
PHẦN CỦA HÌNH
HỘP CHỮ NHẬT (Tiết 1+2)

(Hướng dẫn học trang 32 tập 2)

TOÁN

Hướng dẫn học trang 32

NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý
Chuẩn bị sẵn sàng đồ dùng học tập, sách
Hướng dẫn học Toán 5 quyển 2.

Tập trung lắng nghe và làm theo
yêu cầu của cô giáo.

Hoàn thành bài tập cô giao.

Hình hộp chữ nhật có mấy
mặt, mấy cạnh, mấy đỉnh?

4 mặt, 8 cạnh, 4 đỉnh.
6 mặt, 12 cạnh, 8 đỉnh.
4 mặt, 12 cạnh, 8 đỉnh.

Hình hộp chữ nhật có
mấy kích thước?

4 kích thước.
2 kích thước.
3 kích thước.
http://tieuhoc.info – Pham Khac Lap Kien Bai Primary School – 2015

3 kích thước của hình
hộp chữ nhật là:
Chiều dài, chiều rộng, chiều cao.
Chiều dài, chiều rộng, đáy.
Chiều dài, chiều rộng, đường cao.

Sáu mặt của hình hộp
chữ nhật là hình gì?

Hình vuông.
Hình chữ nhật.
Hình thang.

Hình lập phương có mấy
mặt, mấy cạnh, mấy đỉnh?

6 mặt, 12 cạnh, 8 đỉnh
6 mặt, 12 cạnh, 4 đỉnh
6 mặt, 8 cạnh, 8 đỉnh

Sáu mặt của hình
lập phương là hình gì?

Hình tam giác.
Hình chữ nhật.
Hình vuông bằng nhau.
http://tieuhoc.info – Pham Khac Lap Kien Bai Primary School – 2015

Hình lập phương là hình
nào đặc biệt mà có chiều dài,
chiều rộng và chiều cao bằng nhau?

Hình thang.
Hình hộp chữ nhật.
Hình tam giác.

Ôi!
Tuyệt vời!

G
N
Ừ
M
C H ÚC
!
N
Ạ
B
CÁC

PHẦN THƯỞNG CỦA CÁC
EM LÀ MỘT TRÀNG VỖ
TAY THẬT LỚN.

Thứ Ba, ngày 6 tháng 2 năm 2024
Toán
Bài 69. DIỆN TÍCH XUNG QUANH
VÀ DIỆN TÍCH TOÀN PHẦN CỦA
HÌNH HỘP CHỮ NHẬT
(TIẾT 1+2)
Hướng dẫn học trang 32

Em biết tính diện tích
xung quanh và diện
tích toàn phần của
hình hộp chữ nhật.

1. Thực hiện lần lượt các hoạt động sau:
a) Lấy ra một chiếc hộp bằng bìa dạng hình
hộp chữ nhật (xem hình sau).

- Chỉ ra 4 mặt bên của chiếc hộp.
+ Bốn mặt bên của chiếc hộp là mặt 3, mặt 4, mặt 5,
mặt 6.
- Kể tên các mặt bên bằng nhau của hộp.
+ Các mặt bên bằng nhau của hộp là: mặt 4 bằng
mặt 6; mặt 3 bằng mặt 5.

b) Mở chiếc hộp đã cho ra như hình
vẽ bên.

- Hãy cho biết: Muốn tính tổng diện tích bốn
mặt bên của chiếc hộp, ta làm thế nào?
+ Muốn tính tổng diện tích bốn mặt, ta có
thể tính diện tích hai mặt bên liền kề vuông
góc với nhau rồi sau đó nhân 2.

2. Thực hiện lần lượt các hoạt động sau:
a) Đọc kĩ nội dung sau rồi chia sẻ với
bạn:

Diện tích xung quanh của hình
hộp chữ nhật là tổng diện tích bốn
mặt bên của hình hộp chữ nhật.
b) Thảo luận cách giải bài toán:
Bài toán: Cho hình hộp chữ nhật
có chiều dài 8cm, chiều rộng 5cm
và chiều cao 4cm. Tính diện tích
xung quanh của hình hộp chữ

c) Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích
hợp:

Quan sát hình hộp chữ nhật và hình khai triển
trên đây, ta thấy:
Diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật
bằng diện tích của hình chữ nhật có:
8 + 26
Chiều dài là:
+ …5+ …
… = … (cm)
5…8
(tức là bằng chu vi mặt đáy hình hộp)
4 … cm (tức là bằng chiều cao hình
Chiều rộng là:
hộp).
Do đó, diện tích xung quanh của hình hộp chữ
26
104
nhật đó là:
4

Muốn tính diện tích
xung quanh của hình
hộp chữ nhật, ta lấy
chu vi mặt đáy nhân
với chiều cao (cùng
một đơn vị đo).

Ví dụ 1: Tính diện tích xung quanh của
hình hộp chữ nhật có chiều dài 20cm,
chiều rộng 10cm và chiều cao 5cm.
Trả lời:
Chu vi mặt đáy là :
         (20 + 10) × 2 = 60 (cm)
Diện tích xung quanh của hình hộp chữ
nhật là:
            60 × 5 = 300 (cm2)
Hoặc:
Diện tích xung quanh của hình hộp chữ

Muốn tính diện
tích xung quanh
của hình hộp chữ
nhật, ta làm như
thế nào?

Muốn tính diện tích xung quanh của
hình hộp chữ nhật, ta lấy chu vi mặt đáy
nhân với chiều cao (cùng một đơn vị đo).
Sxq = Chu vi mặt đáy × chiều cao
Sxq = (chiều dài + chiều rộng) × 2 × chiều cao

Công thức: Sxq = (a + b) × 2 × c

(Sxq là diện tích xung quanh hình hộp chữ
nhật; a là chiều dài; b là chiều rộng; c là
chiều cao hình hộp chữ nhật.)

 Chu vi mặt đáy = Sxq : chiều cao.

3. Thực hiện lần lượt các hoạt động sau:
a) Đọc kĩ nội dung sau rồi chia sẻ với bạn:
Diện tích toàn phần của hình hộp chữ
nhật là tổng diện tích xung quanh và
diện tích hai đáy của hình hộp chữ nhật
đó.
Ví
dụ 2: Tính diện tích toàn phần của hình hộp
chữ nhật ở ví dụ 1.
Hình hộp chữ nhật ở ví dụ 1 có diện tích một
mặt đáy là:
20 × 10 = 200 (cm2)
Do đó, diện tích toàn phần của hình hộp chữ
nhật đó là: 300 + 200 × 2 = 700 (cm2)
Hoặc:
Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật đó
là:
300 + 20 × 10 × 2 = 700 (cm2)

b) Tính diện tích xung quanh và diện
tích toàn phần của hình hộp chữ nhật có
chiều dài 6dm, chiều rộng 4dm và chiều
cao 3dm.
Bài giải:
Diện tích xung quanh hình hộp chữ nhật đó
là:
          (6 + 4 ) × 2 × 3 = 60 (dm2)
 Diện tích toàn phần hình hộp chữ nhật đó là:
        60 + 6 × 4 × 2 = 104 (dm2)
Đáp số: Sxq = 60dm2 ;
Stp = 104dm2 .

Muốn tính diện tích
toàn phần của hình
hộp chữ nhật, ta
làm như thế
nào?

Diện tích toàn phần của
hình hộp chữ nhật là tổng
diện tích xung quanh và
diện tích hai mặt đáy.
Stp = Sxq + S2đáy
(Stp = Sxq + a × b × 2)

KIẾN THỨC CẦN GHI NHỚ

* Muốn tính diện tích xung quanh
của hình hộp chữ nhật, ta lấy
chu vi mặt đáy nhân với chiều
cao (cùng một đơn vị đo).
* Diện tích toàn phần của hình
hộp chữ nhật là tổng diện tích
xung quanh và diện tích hai mặt
đáy.

B. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

1. (Luyện tập thêm).
Tính diện tích xung quanh và diện
tích toàn phần của hình hộp chữ
nhật có:
a) Chiều dài 25dm, chiều rộng 1,5m
và chiều cao 18dm.
b)Chiều dài m, chiều rộng m và
chiều cao m.

B. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
1. (Luyện tập thêm).
Tính diện tích xung quanh và diện tích toàn phần
của hình hộp chữ nhật có:
a) Chiều dài 25dm, chiều rộng 1,5m và chiều cao
18dm.
Bài giải
Đổi: 1,5m = 15dm.
Diện tích xung quanh hình hộp chữ nhật đó là:
        (25 + 15) × 2 × 18 = 1440 (dm2)
Diện tích toàn phần hình hộp chữ nhật là:
      1440 + 25 × 15 × 2 = 2190 (dm2)
Đáp số: Sxq = 1440dm2 ;
Stp = 2190dm2 .

b) Chiều dà m, chiều rộng m và chiều cao m.
Bài giải:
Diện tích xung quanh hình hộp chữ nhật đó
là:
         ( ) × 2 × =  (m2)
Diện tích toàn phần hình hộp chữ nhật đó là:
         + × × 2 =  (m2)
Đáp số: Sxq = m2 ;
Stp = m2 .

2. Giải bài toán sau:
Một cái thùng không nắp dạng hình hộp
chữ nhật có chiều dài 1,5m, chiều rộng 0,6m
và chiều cao 8dm. Người ta sơn mặt ngoài
của thùng. Hỏi diện tích quét sơn là bao
nhiêu mét vuông?
Bài giải
Đổi: 8dm = 0,8m
Diện tích xung quanh của cái thùng đó là:
2
 
         
(1,5
+
0,6)
×
2
×
0,8
=
3,36
(m
)
Thùng
Diện tích quét sơn là:
không nắp
thì chỉ  có
          3,36 + 1,5 × 0,6 = 4,26 (m2)
1 đáy.
                       
Đáp số: 4,26m2 .

3. Đúng ghi Đ, sai ghi S:

a) Diện tích xung quanh của hai hình hộp
chữ nhật A và B bằng nhau.   
b) Diện tích toàn phần của hai hình hộp chữ
nhật A và B bằng nhau. 

• Hình A: 
Diện tích xung quanh hình hộp chữ
nhật là:
           (2,5 + 1,5) × 2 × 1,2 = 9,6
(dm2)
Diện tích
• Hình
B: toàn phần hình hộp chữ nhật
là: tích xung quanh hình hộp chữ
Diện
      là:    9,6 +  2,5 × 1,5 × 2 =
nhật
2
17,1(dm
) + 1,2) × 2 × 2,5 = 13,5
            (1,5
(dm2)

3. Đúng ghi Đ, sai ghi S:

a) Diện tích xung quanh của hai hình hộp
chữ nhật A và B bằng nhau.    S
b) Diện tích toàn phần của hai hình hộp chữ
nhật A và B bằng nhau. 
Đ

 Từ bài tập 3, ta nhận thấy như sau:
Hai hình hộp chữ nhật có ba kích thước
bằng nhau là 2,5dm; 1,5dm; 1,2dm nhưng
cách đặt của chúng khác nhau (hình A đặt
nằm; hình B đặt đứng). Vậy diện tích toàn
phần của hai hình bằng nhau, còn diện tích
xung quanh của chúng thì khác nhau.

C. HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG

1. Tính diện tích xung quanh và diện
tích toàn phần của một sồ đồ vật có
dạng hình hộp chữ nhật: