BÀI 3. ĐIỆN TRƯỜNG VÀ
CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG.
ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN
(Tiết 1 + 2)
I. ĐIỆN TRƯỜNG:
1. Môi trường truyền tương tác điện:
⇒ Môi trường truyền tương tác giữa các điện tích gọi là điện trường.
Giả sử ta đặt 2 quả cầu tích điện trái dấu trong 1 bình kín rồi hút hết không khí ra.
Nhận xét:
- Trong chân không, lực tương tác giữa 2 điện tích mạnh hơn trong các môi trường điện môi khác.
- Như vậy, trong chân không phải có 1 môi trường truyền tương tác điện
→ Điện trường
I. ĐIỆN TRƯỜNG:
1. Môi trường truyền tương tác điện:
2. Điện trường :
Môi trường bao quanh điện tích q.
Tác dụng lực điện lên điện tích khác đặt trong nó.
II. CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG :
1. Khái niệm cường độ điện trường :
Là đại lượng đặc trưng cho độ mạnh, yếu của điện trường tại điểm đó.
2. Định nghĩa :
 
Là đại lượng đặc trưng cho tác dụng lực của điện trường tại điểm đó. Nó được xác định bằng thương số của độ lớn lực điện F tác dụng lên một điện tích thử q (dương) đặt tại điểm đó và độ lớn của q.
E: cường độ điện trường (vôn trên mét: V/m)
F: lực điện (Niu-tơn: N)
q: điện tích thử (Cu-lông: C)
II. CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG :
3. Véc tơ cường độ điện trường :
 
 
4. Cường độ điện trường của một điện tích điểm Q gây ra tại một điểm:
 
- Điểm đặt: tại M (điểm ta xét)
- Phương: đường thẳng nối Q và M
- Chiều:
 
 
 
5. Nguyên lí chồng chất điện trường :
 
 
+
-
 
M
•
 
 
 
 
 
5. Nguyên lí chồng chất điện trường :
Các trường hợp đặc biệt:
III. ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN (tự học)
Câu 1. Cường độ điện trường là đại lượng :
véctơ

B. vô hướng, có giá trị dương.

C. vô hướng, có giá trị dương hoặc âm.

D. vectơ, có chiều luôn hướng vào điện tích.
Câu 2. Cường độ điện trường tại một điểm là đại lượng đặc trưng cho điện trường về
khả năng thực hiện công.
B. năng lượng.
C. tốc độ biến thiên của điện trường.
D. mặt tác dụng lực.



Bài 9 (SGK-20) Đại lượng nào dưới đây không liên quan đến cường độ điện trường của một điện tích điểm Q tại một điểm?
A. Điện tích Q.
B. Điện tích thử q.
C. Khoảng cách từ r đến Q và q.
D. Hằng số điện môi của môi trường.
Giải thích:
Cường độ điện trường tại 1 điểm tính bằng công thức:
Bài 10 (SGK-21) Đơn vị nào sau đây là đơn vị đo cường độ điện trường?
A. Niutơn
B. Culông
C. Vôn nhân mét.
D. Vôn trên mét.
Bài 11(SGK-21)
Tính cường độ điện trường và vẽ vectơ cường độ điện trường do một điện tích điểm +4.10-8C gây ra tại một điểm cách nó 5 cm trong chân không.
 
Bài 12 (SGK-21) Hai điện tích điểm q1 = + 3.10-8 C và q2 = 4.108 C được đặt cách nhau 10 cm trong chân không. Hãy tìm các điểm mà tại đó CĐĐT bằng không. Tại các điểm đó có điện trường hay không?
Điểm có cường độ điện trường bằng không, tức là:
Suy ra: 

Do đó điểm này nằm trên đường thẳng nối 2 điện tích .
Vì q1 , q2 trái dấu nên điểm này nằm ngoài đoạn thẳng nối 2 điện tích và ở về phía gần q1 (vì q1 < | q2 |)





Ta có: và r2 – r1 = 10 cm
=> r1 = 64,6 cm ; r2 = 74,6 cm.
Tại điểm đó không có điện trường vì EM = 0.
Có hai điện tích q1=5.10-9C và q2=-5.10-9C đặt tại hai điểm A,B cách nhau 10cm trong chân không. Xác định cường độ điện trường tại điểm M nằm trên đường thẳng cách đều hai điện tích.