Bài trình chiếu
Tổ 1
Thành viên thực hiện: Trần Thị Ngọc Diệp, Trần Thị Mỹ Linh, Đỗ Phạm Yến Ngọc, Phụ: Vũ Thị Mai Loan, Đỗ Nguyễn Thảo Vy.
Thành viên hỗ trợ: Huỳnh Quang Tính, Trần Hữu Phúc, Phan Gia Bảo, Nguyễn Đỗ Diệu Huyền, Nguyễn Minh Tú, Trần Thị Kim Ngân
Tiết 55,56
Các biện pháp tu từ
Tiết 55: Điệp ngữ
I. Tìm hiểu chung
1. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ
1.1 Ví dụ
1. Ở khổ thơ đầu và khổ thơ cuối của bài Tiếng gà trưa có những từ ngữ nào được lặp đi lặp lại ?
2. Lặp đi lặp lại như thế có tác dụng gì ?
- Khổ thơ đầu lặp lại từ ‘’nghe’’ (3 lần)
=> Nhấn mạnh cảm giác khi nghe tiếng gà trưa.
- Khổ thơ cuối lặp từ ‘’vì’’ (4 lần)
=> Nhấn mạnh mục đích chiến đấu của người chiến sĩ.
1.2 Ghi nhớ (SGK)
Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng nhiều biện pháp lặp từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật gây cảm xúc mạnh. Cách lặp như vậy gọi là phép điệp ngữ, từ ngữ được lặp gọi là điệp ngữ.
I. Tìm hiểu chung
2. Các dạng điệp ngữ
2.1 Ví dụ
a) Điệp ngữ nối tiếp
(Phan Tiến Duật)
-> Các từ ngữ được liên tiếp nhau, tạo ấn tượng mới mẻ, có tính chất tăng tiến.
=> Điệp ngữ nối tiếp
Anh đã tìm em, rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy
Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều
[...]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em biết mấy.
I. Tìm hiểu chung
2. Các dạng điệp ngữ
2.1 Ví dụ
b) Điệp ngữ chuyển tiếp
(Đoàn Thị Điểm)
-> Từ ngữ được điệp nằm cuối câu trên chuyển xuống đầu câu dưới tiếp với nó, làm câu văn, thơ liền mạch nhau.
=> Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng)
Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?
I. Tìm hiểu chung
2. Các dạng điệp ngữ
2.1 Ví dụ
c) Điệp ngữ cách quãng
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
" Cục... cục tác cục ta"
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
-> Các từ ngữ được giang cách nhau, gây ấn tượng nổi bật, tạo tính nhạc
=> Điệp ngữ cách quãng
I. Tìm hiểu chung
2. Các dạng điệp ngữ
2.1 Ví dụ
2.2 Ghi nhớ (SGK)
Điệp ngữ có nhiều dạng: điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng)
II. Luyện tập
Câu 1:  Tìm điệp ngữ trong những đoạn trích sau đây và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều gì?
a) Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập!
(Hồ Chí Minh)
- Điệp ngữ: một dân tộc đã gan góc, dân tộc đó phải được
→ Tác dụng nhấn mạnh tinh thần đấu tranh của dân tộc đòi tự do, độc lập
Câu 1:  Tìm điệp ngữ trong những đoạn trích sau đây và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều gì?
a) Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập!
(Hồ Chí Minh)
II. Luyện tập
Câu 1: b)
Người ta đi cấy lấy công,
Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.
Trông trời, trông đất, trông mây,
Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm.
Trông cho chân cứng đá mềm,
Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng.
(Ca dao)
- Điệp ngữ: đi cấy, trông
→ Nhấn mạnh những mối lo, sự quan sát của những người lao động mong muốn vụ mùa bội thu
Người ta đi cấy lấy công,
Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.
Trông trời, trông đất, trông mây,
Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm.
Trông cho chân cứng đá mềm,
Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng.
II. Luyện tập
Câu 2 Tìm và xác định loại điệp ngữ trong các câu sau:
Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau. Có thể sẽ xa nhau mãi mãi. Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ. Một giấc mơ thôi.
- Điệp “xa nhau”, “ một giấc mơ”
→ Dạng điệp nối tiếp
Câu 2 Tìm và xác định loại điệp ngữ trong các câu sau:
Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau. Có thể sẽ xa nhau mãi mãi. Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ. Một giấc mơ thôi.
II. Luyện tập
Câu 3: a. Theo em, đoạn văn sau đây, việc lặp đi lặp một số từ ngữ có tác dụng biểu cảm hay không?
Phía sau nhà em có một mảnh vườn. Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa. Em trồng hoa cúc. Em trồng hoa thược dược. Em trồng hoa đồng tiền. Em trồng hoa hồng. Em trồng cả hoa lay ơn nữa. Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ em. Em hái hoa tặng chị em ...
-> Sự lặp lại một số từ ngữ trong đoạn văn không có dụng ý nghệ thuật mà do cách sử dụng từ ngữ vụng về của người viết, khiến văn bản trở nên rườm rà, nhàm chán.
Câu 3: b. Em hãy chữa lại đoạn văn cho tốt hơn
Có thể sửa đoạn văn như sau:
Phía sau nhà em có một mảnh vườn. Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa: hoa cúc, hoa thược dược, hoa đồng tiền, hoa hồng,hoa lay ơn nữa. Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ và chị em ...
III. Hướng dẫn tự học
Em hãy viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ
END