Bài giảng
Định luật bảo toàn động lượng
1. Hệ kín
Hệ kín là hệ vật chỉ chịu tác dụng của nội lực mà không chịu tác dụng của ngoại lực, hoặc nếu có thì ngoại lực phải triệt tiêu nhau.
Ví dụ hệ kín:
Xét hai hòn bi lăn trên mặt bàn nằm ngang, phẳng, nhẵn đến va chạm vào nhau. Hãy xét các lực tác dụng lên hai hòn bi?
Xét hòn bi 1:
+
= 0
Đây là hệ kín
Lưu ý: trong thực tế không có hệ kín hoàn toàn mà chỉ có những hệ gần kín.
Ví dụ: hệ vật – Trái đất; hệ Súng – Đạn
2. Các định luật bảo toàn
Trong hệ kín có một số đại lượng vật lý đặc trưng cho hệ không đổi theo thời gian, tức chúng được bảo toàn.
Hãy nêu một số đại lượng bảo toàn?
Ví dụ: khối lượng,năng lượng...
Ứng với mỗi đại lượng bảo toàn ta có định luật bảo toàn tương ứng.
VD: ĐLBT động lượng, ĐLBT khối lượng, ĐLBT năng lượng...
3. Định luật bảo toàn động lượng
a. Tương tác của hai vật trong một hệ kín
Xét một hệ kín gồm 2 vật có khối lượng m và m . Ban đầu chúng có các vecto vận tốc v và v
Sau tương tác, vật m có vận tốc v’ , vật m có vận tốc v’ .
1
2
1
2
Vận tốc của hệ trước và sau tương tác có mối quan hệ như thế nào?
*Gợi ý: áp dụng ĐL II, III Niuton
* Áp dụng ĐL II Niuton:
Tương tự:
Theo định luật III Niuton ta có:
Từ (1) và (2) ta có:
b. Động lượng
Từ đẳng thức (3), xuất hiện một đại lượng có dạng tích mô tả chuyển động của vật. Vế trái là các đại lượng trước tương tác, vế phải là các đại lượng sau tương tác.
Động lượng của một vật chuyển động là đại lượng đo bằng tích của khối lượng và vận tốc của vật.
Biểu thức:
Đơn vị: kg.m/s
Khi tác dụng lực thì động lượng có thay đổi vì vận tốc của vật thay đổi.
Độ biến thiên động lượng của vật phụ thuộc vào lực tác dụng như thế nào?
c. Định luật bảo toàn động lượng
Từ biểu thức động lượng ta có thể viết lại biểu thức (3) dưới dạng:
Động lượng của mỗi vật có thể thay đổi
-Tổng động lượng của hệ không thay đổi
Nếu hệ kín gồm n vật, ta cũng có:
Động lượng của hệ vật là:
Định luật: Vecto tổng động lượng của hệ kín được bảo toàn
Thí nghiệm kiểm chứng:
Hãy đề xuất phương án thí nghiệm
Dựa vào hệ thức (3), có thể đề xuất phương án thí nghiệm:
+ Cho hai vật chuyển động, va chạm vào nhau.
+Cân khối lượng mỗi vật
+Đo vận tốc của mỗi vật trước và sau khi tương tác
Hãy đề xuất cách làm (phòng thí nghiệm)
Dụng cụ thí nghiệm:
Đồng hồ cần rung, các viên bi có khối lượng khác nhau, máng nhẵn
The End
Về nhà làm bài tập trong SGK, sách bài tập và đọc trước bài mới
NHÓM THỰC HIỆN
Nguyễn Thị Thanh Hương
Lê Thị Minh
Phạm Thị Phương
Nguyễn Thị Thu Sương
Nguyễn Thị Thanh Tú