BỘ THÔNG TIN TRUYỀN THÔNG
TRƯỜNG CĐ CNTT VIET HAN
KHOA ĐẠI CƯƠNG
HỘI GIẢNG KHOA
GV thực hiện: Huỳnh Thị Thanh Tuyền
Bộ môn: Vật lý đại cương
Năm 2010
Tiết 2
ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG
I. ĐỘNG LƯỢNG, ĐỊNH LÝ ĐỘNG LƯỢNG CỦA HỆ CHẤT ĐIỂM
* Động lượng:
* Các định lý động lượng:
và
Các viên bi khi va chạm thì trao đổi vận tốc với nhau:
Vậy trong hệ kín thì vận tốc được bảo toàn không?
Vận tốc của 2 người sau va chạm thì nhỏ hơn vận tốc ban đầu vậy vận tốc không phải là đại lượng được bảo toàn trong hệ kín.
II. ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG CỦA HỆ CHẤT ĐIỂM
II.1. Định luật bảo toàn động lượng tổng quát
* Đối với hệ chất điểm chuyển động, ta có định lý về động lượng.
II. ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG CỦA HỆ CHẤT ĐIỂM
* Phát biểu: “Tổng động lượng của một hệ cô lập là một đại lượng bảo toàn.”
“Khối tâm của một hệ cô lập hoặc đứng yên hoặc chuyển động thẳng đều.”
II. ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG CỦA HỆ CHẤT ĐIỂM
II.2. Bảo toàn động lượng theo phương
Trường hợp
nhưng hình chiếu của lực lên một phương x nào đó luôn bằng không thì nếu chiếu phương trình vectơ lên phương x ta được
“Khi đó hình chiếu của tổng động lượng của hệ lên phương x là một đại lượng bảo toàn.”
II. ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG CỦA HỆ CHẤT ĐIỂM
Ví dụ 1
Một người có khối lượng 60kg chạy với vận tốc 8km/h bắt kịp một chiếc xe có khối lượng 80kg chuyển động với vận tốc 2,9km/h và nhảy lên xe (xét hệ người+ xe là hệ kín). Tìm:
Vận tốc của xe sau khi người đó nhảy lên (chạy cùng chiều).
Vận tốc của xe nếu ông ta chạy ngược hướng với xe.
a) Vận tốc của xe sau khi người đó nhảy lên.
II. ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG CỦA HỆ CHẤT ĐIỂM
Ví dụ 1
Một người có khối lượng 60kg chạy với vận tốc 8km/h bắt kịp một chiếc xe có khối lượng 80kg chuyển động với vận tốc 2,9km/h và nhảy lên xe (xét hệ người+ xe là hệ kín). Tìm:
Vận tốc của xe sau khi người đó nhảy lên (chạy cùng chiều).
Vận tốc của xe nếu ông ta chạy ngược hướng với xe.
b)Vận tốc của xe nếu ông ta chạy ngược hướng với xe.
II. ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG CỦA HỆ CHẤT ĐIỂM
Ví dụ 2
Một người có khối lượng 45kg đứng yên trên xe có khối lượng 100kg đang chuyển động với vận tốc 42km/h. Vận tốc của xe bằng bao nhiêu nếu người đó rời khỏi xe ngược với hướng chuyển động và chạy với vận tốc 3km/h.
v = 59,55 (km/h)
v = 60,90 (km/h)
v = 62,25 (km/h)
v = 57,25 (km/h)
II. ỨNG DỤNG
* Giải thích hiện tượng súng giật lùi
Nếu không có ma sát thì tổng ngoại lực tác dụng lên hệ (súng + Đạn) triệt tiêu, tổng động lượng của hệ bảo toàn.
Trước khi bắn:
Động lượng của hệ sau khi bắn là
Vì động lượng của hệ bảo toàn nên, động lượng của hệ sau khi bắn bằng động lượng của hệ trước khi bắn
II. ỨNG DỤNG
Dấu (-) chứng tỏ vận tốc của súng ngược chiều với vận tốc viên đạn. ta thấy rằng, về giá trị V tỉ lệ thuận với m và tỉ lệ nghịch với M
II. ỨNG DỤNG
* Chuyển động phản lực – tên lửa
Nguyên tắc hoạt động: Hổn hợp khí nóng phụt ra phía sau có tác dụng đẩy tên lửa tiến lên phía trước. Đó là chuyển động phản lực
Xét định lượng:
- Khối lượng tổng cộng ban đầu: M0
- Tại thời điểm t:
+ Động lượng:
- Tại thời điểm t+dt:
II. ỨNG DỤNG
* Chuyển động phản lực – tên lửa
- Định luật bảo toàn động lượng:
Suy ra:
Đặt dM=-dm: khối lượng khí phụt ra
II. ỨNG DỤNG
* Chuyển động phản lực – tên lửa
TỔNG KẾT
CẢM ƠN MỌI NGƯỜI ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!